BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Tak pilnie oczy trzymałem utkwione,

gdzie się dziesięciu lat koi tęsknica,

że inne zmysły miałem jak uśpione
4
   i prostą drogą biegnie ma źrenica,

ani na prawo, ni w lewo nie zboczy,

tak ją czar dawnych uniesień zachwyca.
7
   Gdy mi przemocą oderwały oczy

na lewą stronę one trzy boginie,

to słyszę: - Zbytnie patrzenie zamroczy!
10
   Zaś ów olśnienia czar, który opłynie

zawsze wzrok tego, co się wpatrzył w słońce,

władzy widzenia mię pozbawił ninie.
13
   Lecz wnet powieki znów podniosłem drżące

na trochę światła, bo trochę się mieni

temu, co patrzył w one gwiazdy lśniące.
16
   Ujrzałem wonczas, że kierunek zmieni

na prawo święty orszak i wprost siebie

ma teraz słońce i siedem płomieni.
19
   A jak się kryją w wojennej potrzebie

pułki za tarcze, by wraz ze sztandarem

wykonać obrót na bitewnej glebie,
22
   zastępy, co tu były niebios darem,

tak przeszły wszystkie mimo, zanim piasty

rydwan obrócił za świateł pożarem.
25
   Wraz przybliżyły się do kół niewiasty,

a gryf poruszył święty wóz, choć przeto

nie drgnął mu nawet ramion strój pierzasty.
28
   Ta piękna, co mię przeniosła nad Letą

i ze Stacjuszem ja, od prawej strony

za oną szliśmy niebiańską karetą.
31
   Gdy tak wędrujem przez las wyludniony

za winę onej, co węża słuchała,

pieśni anielskiej prowadzą nas tony.
34
   Może trzy razy dalej niźli strzała

puszczona z łuku byliśmy, powiadam,

gdy Beatrycze z wozu zstępowała.
37
   Słyszę, jak wszyscy wyszeptali: - Adam!...

potem wskazali roślinę odartą

z liści i kwiecia; tę gdy wzrokiem badam,
40
   koronę szczytu widzę rozpostartą

tym szerzej, im jest wyżej, niby w głuszy

indyjskiej palmę nad inne rozpartą.
43
   - Błogosławionyś, Gryfie, że nie ruszy

dziób twój gałązki, co się z drzewa zwiesza,

gdyż ona strasznych powodem katuszy!
46
   Tak koło drzewa krzyknie ona rzesza,

a zwierz dwurodny: - Tak to się zachowa

prawe nasienie! - odrzec im pośpiesza,
49
   i tam, gdzie smętnie sterczy gałąź wdowa,

przyciągnął rydwan, zaczem go przystawi

do pnia, skąd niegdyś onego budowa.
52
   Jako rośliny nasze, gdy się zjawi

światło potężne, z onym pomieszane

co za Rybami niebo w blasku pławi,
55
   nabrzmieją sokiem i wnet już odziane

świeżymi barwy, jeszcze nim rumaki

słoneczne wbiegną w nowych świateł zmianę:
58
   tak się w różano-fijołkowe szlaki

przystroił kwieciem kształt onego drzewa,

co wprzód bezbarwny się wydawał taki.
61
   Nigdym nie słyszał, bo tu się nie śpiewa,

hymnu, co naród ów zaśpiewał błogo,

ni się do końca dźwięk w me ucho wlewa.
64
   Gdybym powiedzieć umiał, jaką drogą

uśpione setne oczy argusowe,

co tak swą czujność opłaciły srogo,
67
   takich obrazów obrałbym wymowę,

by odmalować, jakom padł uśpiony,

lecz wolę skreślić przebudzeń odnowę.
70
   Sprzed moich oczu senne zdarł obsłony

blask niespodziany; głos jakiś zadzwoni:

- Wstawaj! Co czynisz? - aż drgnąłem zbudzony.
73
   Jako na widok kwiatuszków jabłoni,

co łakną onej owocu anieli

i co wciąż gody w niebie są koło niej,
76
   Piotr, Jan i Jakub pospołu zdumieli

słysząc, jak zabrzmiał w swoim majestacie

głos ów, co wskrzesza i z martwych pościeli,
79
   i zobaczyli, że znikły postacie

jasne Mojżesza, jako i Eliasza,

a Mistrz koło nich w zwykłej stoi szacie,
82
   tak ja, gdy sen się z mych powiek rozprasza,

ujrzę nad sobą tej pięknej oblicze,

co mię tam wiodła, gdzie nurt błonie zrasza.
85
   Pełen zwątpienia: - Gdzie jest Beatrycze?

rzekłem, zaś ona: - Patrzaj, tam wśród cienia

nowego liścia, stóp drzewa dotycze.
88
   Patrzaj, kto został śród jej otoczenia:

resztę Gryf powiódł na szczyty niezłomne,

gdzie słodsze, głębsze niż tu, słychać pienia.
91
   Jeśli co więcej mówiła, nie pomnę,

oczy me bowiem pobiegły za tymi,

co je na wszystko czynią nieprzytomne.
94
   Spoczęła pani ma na gołej ziemi,

jakby na straży przy rydwanie onym,

co twór dwukształtny przyniósł skrzydły swymi.
97
   W krąg otoczyły ją kołem zamknionym

siedem nimf, światła dzierżąc co nie chwieją

przed boreaszem się ni akwilonem.
100
   - Niedługo będziesz wędrować tą knieją:

w tym Rzymie, gdzie jest Chrystus Rzymianinem,

obywatelstwo wnet przyjmiesz koleją.
103
   Przeto, wzgląd mając nad błądzącym gminem,

pilnie na wóz on patrz, a zdołasz może

słowem opisać, co tu było czynem.
106
   Tak rzekła pani ma. Ja, com w pokorze

wolę jej spełniał, myśl i wzrok skieruję

gdzie chce, i oczy najszerzej otworzę.
109
   Ani tak szybkim pędem nie zlatuje

grom z krańców nieba, z chmury piorunowej,

kiedy się nagle łono jej rozpruje,
112
   jakom ja ujrzał, że ptak jowiszowy

runął na drzewo, aż korę zdruzgoce,

zgniótł kwiecie świeże i liść stargał nowy.
115
   Potem na rydwan upadł z całej moce,

iż ten, jak okręt co nim miota burza,

to tu, to ówdzie na bok się chyboce.
118
   Aż wtem spod dyszla wozu się wynurza

lis tak wychudły, tak znędzniałej miny,

iż snać go z dawna czczość męczyła duża.
121
   Szpetne onemu wyrzucając winy,

sprawiła pani ma, że zwierz ponury

umknął resztkami sił poprzez gęstwiny.
124
   Wtedy się z drzewa spuści po raz wtóry

na wóz orlica, jak burza ponowna,

swymi zostawia go okryty pióry.
127
   A jak się z serca skarga rwie wymowna,

tak tutaj z nieba głos żałośnie woła:

- O, łodzi moja! Jakżeś źle ładowna!...
130
   Potem zda mi się, że, gdzie wozu koła,

tam się otworzy ziemia, i wychodzi

z niej smok okrutny z grzebieniem u czoła.
133
   I jako żądłem swym osa ugodzi,

tak ci ogonem rydwan ów przebije,

potem chwost cofnie i z wolna odchodzi.
136
   To co zostało, jak gdy się okryje

kiełkami rola, tak onymi pióry

(coć może dały dobre chęci czyje)
139
   koła i dyszel do dołu od góry

całe obsypie w jednym oka mgnieniu.

Tak przemieniony wóz świętej struktury
142
   siedmią głów zakwitł: trzy na wydłużeniu

dyszla, a po dwie zaś przy każdym kole,

co dwa ich wóz miał w mocnym osadzeniu.
145
   Te, co na dyszlu, rogi miały wole,

z tamtych zaś czterech każda jeno miała

jeden róg wielki pośrodku na czole.
148
   A zaś u szczytu, wyniośle, jak skała,

rozwiązłym ruchem postać nierządnicy

lubieżno-okiej dumnie zasiadała,
151
   a, jakby nad nią czuwał, po prawicy

wyrasta przy niej jakiś kształt olbrzyma

i pocałunkiem łączą się nędznicy.
154
   Lecz, gdy powiodła chciwymi oczyma

łakomie za mną, ów gach, szałem jęty,

chwyciwszy garścią, co jak kleszcze trzyma,
157
   razami okrył ją od głów do pięty.

Potem rozjuszon uchwyci potwora

i z sobą wlecze go leśnymi skręty,
160
   aż mi ich skryły gęste cienie bora.

<<< >>>