BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   U szczytu byliśmy schodów z kamienia,

kędy się stok ów łamie po raz wtóry,

co, kiedy iść nań, wszelkie zło wyplenia.
4
   I tu gzyms skalny, podobnej struktury

jak piętro niżej, dokoła obiega,

jeno ma mniejszy krąg naokół góry.
7
   Nie ma tam cienia, ani się dostrzega

żadnej ozdoby: stok na równi z drogą

barwą kamienia nagiego zalega.
10
   - Jeśli tu czekać będziemy na kogo -

rzekł mój poeta - aż się dzień zamroczy,

zbytnio się kroki nasze spóźnić mogą.
13
   To powiedziawszy, w słońce wlepił oczy,

bok prawy środkiem czyniąc, zaś obwodem

lewy, co półkrąg od siebie zatoczy.
16
   - O, światło błogie, co pod twym przewodem

nową obieram drogę! Ty nas prowadź -

mówił - jak wiedziesz tych, co poszli przodem.
19
   Ty świat ogrzewasz, Ty mu promieniować

raczysz, niech blask Twój wiedzie nas do końca,

jeśli kto inny nie zechce przodować!
22
   Ile się czasu liczy do tysiąca,

tyleśmy uszli już przez drogi skalne,

bo chęć nas wiodła zwłoki niecierpiąca,
25
   ku nam zaś duchy lecą niewidzialne,

ale słyszymy jako nas do Stoła

Miłości nęcą słowa powitalne.
28
   Pierwszy przeleciał obok głos anioła:

Vinum non habent, zawołał, i dalej

za nami lecąc, znów to samo woła.
31
   Zanim ten przebrzmiał, drugiśmy spotkali:

Jam jest Orestes, krzyknął i przeleci.

- Co to za głosy są, ojcze? - pomalej
34
   cokolwiek idąc, pytam się jak dzieci.

Jeszczem nie skończył mówić, gdy z wyżyny

Miłujcie wrogi wasze, zabrzmiał trzeci.
37
   Dobry mistrz rzecze: - Krąg ten maże winy

grzechu zazdrości, przeto na karanie

z miłości wzięte struny dyscypliny.
40
   Hamulcem będzie przeciwne wołanie;

usłyszysz ono, sądzę, jeszcze zanim

na przebaczenia progu krok twój stanie,
43
   ale przed siebie z pilnym patrz staraniem

tam, kędy skalne bieży obrzeżenie,

a dojrzysz naród, co tam spoczął na nim.
46
   Spojrzałem bacznie i dostrzegam cienie

przed nami: wszyscy w opony odziani

takiejże samej barwy jak kamienie.
49
   Gdyśmy podeszli bliżej niewidziani,

Maryjo, módl się za nami! - usłyszę,

Michała, Piotra i świętych z litanii.
52
   Nie wiem, czy kędy na tej ziemi dysze

człek taki twardy, iż się go nie ima

litość nad onym co zaraz opiszę.
55
   Kiedy tak blisko krok się nasz zatrzyma,

że ruchy onych widziałem dokładnie,

żal mi się ciężki objawił oczyma.
58
   Włósie ich nędzne odziało szkaradnie,

jeden drugiego ramieniem podpiera,

każdy płecyma na ścianę opadnie.
61
   Podobnie ślepiec, co z głodu umiera,

gdzieś na odpuście, pod murem kościoła,

głowę o ramię sąsiada ociera,
64
   i przeto litość przechodniów wywoła

nie tylko głosem, gdy skargi zawodzi,

lecz i widokiem, co żałosny zgoła.
67
   Jak do kolein słońce nie dochodzi,

tak onym marom siedzącym pospoła

światło niebieskie sobą nie wygodzi.
70
   Drut ich żelazny opasał dokoła,

wszystkim powieki przeszywając, zwinie,

jak to się robi czasem u sokoła.
73
   Tak mi się zdało, że ujmę uczynię,

gdy przejdę mimo, widząc, niewidziany,

więc się do mędrca obróciłem ninie.
76
   Odgadł, co mówić chcę i niepytany:

- Przemów - odpowie - a krótko i szczerze.

Wirgili kroczył z kraju górskiej ściany
79
   tam, gdzie spaść można, bowiem nic nie strzeże;

po drugiej stronie były te postacie,

co im szew straszny łzy, jak perły, zbierze.
82
   Zwrócę się do nich: - O, wy którzy macie

pewność, iż światło będziecie wieczyste

oglądać, co dziś o nie tylko dbacie,
85
   gdy jeno męty sumienia nieczyste

usunie łaską zmiłowanie boże

i z głębi ducha zdroje trysną czyste!
88
   Powiedzcie (dzięki skore za to złożę),

jest—li tu śród was jaki duch Latyna?

Gdy ja się dowiem, on skorzysta może.
91
   - O, bracie, każdy liczy się za syna

Prawego Grodu, ale chcesz powiedzieć,

że był pielgrzymem, gdzie włoska kraina?
94
   Te słowa rzekł ktoś, co się zdawał siedzieć

cokolwiek naprzód, nie zaś tam gdzie stałem,

przetom głos podniósł, by się mógł dowiedzieć.
97
   Wtedy cień jeden wśród innych ujrzałem,

co zdał się czekać i, nie mogąc wzrokiem,

licem się ku mnie starał zwrócić całym.
100
   - Duszo, co męczysz się tu pod tym stokiem,

aby iść w górę! Jeśli mię nie mami

słuch, że to twój był głos w cieniu głębokim,
103
   imię twe albo ród odsłoń przed nami.

- Jam ze Syjeny - rzecze - z kompaniją

zmazy żywota zmywam tutaj łzami.
106
   Mądra nie byłam ci, chociaż Sapiją

zwano mię niegdyś: bardziej niż z własnego

szczęścia cieszyłam się niedolą czyją,
109
   a byś nie sądził, że zwodzę, dlatego

usłysz żem była, jak mówię, szalona,

choć już południe przeszło wieku mego.
112
   Przez mych rodaków Colle oblężona:

wybiegły w pole hufów różnych znaki,

a ja się modlę; Bóg chciał, że spełniona
115
   prośba: w rozbitkę poszli i na szlaki

gorzkie wygnania. Ja, gdym to widziała,

rozkosz uczułam z ich porażki takiej
118
   i lica w niebo podniosłam zuchwała.

Wołam do Boga: Już Cię się nie boję!...

jak kos, co gwiżdże, gdy zima ustała.
121
   Pojednać z Bogiem chciałam się, gdy znoje

życia kończyłam. Jeszcze by nie były

starte pokutą one grzechy moje,
124
   gdyby nie chował mię w pamięci miłej

Pier Pettignano; jeślim tu w tym kole,

onego modły to święte sprawiły.
127
   Ale ty, ktoś jest, co o naszą dolę

pytając idziesz, a masz oddech cały

i wzrok swobodny, jak miarkować zdolę?
130
   - Jeszcze tu będę - rzekłem - ociemniały,

ale niedługo, bowiem moje oczy

drugim niewiele co szczęścia zajrzały.
133
   Większa obawa duszę mi zamroczy,

aby mi ciężar tam niżej nie wadził;

już mię zawczasu ono brzemię tłoczy!...
136
   Ona zaś do mnie: - Kto cię przyprowadził

aż tutaj do nas, jeśli myślisz wrócić?

- Ten, co jest ze mną, ni się słowem zdradził
139
   - odparłem - żyw ci jestem; gdy chcesz skrócić

swoje cierpienia, o, duszo wybrana,

to zechciej do mnie o tym słowo rzucić.
142
   - Jakaż to rzecz jest - powie - niesłychana

i znak widomy, żeś w łasce przed Bogiem!

O, zanieś modły za mnie ty do Pana!...
145
   Błagam cię na to, coć najbardziej drogim,

jeżeli będziesz na polach Toskany,

bliskim mym wspomnij o mym losie srogim!
148
   Znajdziesz ich wśród tej rzeszy obłąkanej,

co w Talamone skarb ufności cały

woli pokładać, niźli szukać Diany,
151
   bardziej zaś jeszcze wierzą admirały.

<<< >>>