BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Gdy nas pochłonie radość albo smutki,

dusza na wszystko inne jest nieczuła.

Dlatego z błędnej wychodzą pobudki
4
   ci, którzy sądzą, że się w nas wysnuła

więcej niż jedna dusza, i dlatego

kiedy nas silnie do siebie przykuła
7
   rzecz jakaś, którą w nas zmysły spostrzegą

za pośrednictwem oka albo ucha,

człek nie opatrzy się jak chwile biegą.
10
   Inną jest bowiem władza, która słucha

niby związana, inna co swobodnie

ogarnia całość rozmaitą ducha.
13
   Jamci się o tym przekonał dowodnie,

gdy zasłuchany w mowy onej wątek,

anim się spostrzegł, jak na niebo wschodnie
16
   słońce się wspięło stopni pięć dziesiątek,

podczas gdy doszliśmy, gdzie mary społem

krzyknęły: - Waszej drogi tu początek!
19
   Ani tak ciasną otwiera z mozołem

drogę widłami przez gałęź splątaną

ogrodnik ponad winnic częstokołem,
22
   by w gronach zebrać jagodę rumianą,

jak była ona, kędyśmy w zapale

wstąpili, gdy nas tutaj pożegnano.
25
   W Sanleo w górę trzeba iść wytrwale,

stromą się ścieżką schodzi w dół do Noli,

i do Bismantui trza się piąć po skale,
28
   lecz wszędzie noga własna dojść pozwoli;

tu zaś przelecieć na skrzydłach wypada,

na skrzydłach wiary serdecznej i woli.
31
   Szliśmy, gdzie skała w wąwóz się rozpada,

ścianę pochyło skłaniając ku ścianie,

iż ręka nodze się w pomoc układa.
34
   Gdyśmy już weszli na najwyższe granie

onego brzegu, na miejscu szerokim,

- Kędyż pójdziemy teraz - rzeknę - panie?
37
   Onci zaś do mnie: - Nie zbaczaj ni krokiem,

za mną idź, aż kto zjawi się na nowo.

Szczyt był wyniosły, niedościgły okiem
40
   i spadał ścianą prawie że pionową.

- Patrz, ojcze - mówię, czując, że mi czoło

pała znużeniem - nałożę tu głową.
43
   - Już tylko trochę, synu! - rzekł wesoło

i palcem wskazał nieco wyżej drogi,

gdzie występ skalny ścianę obiegł wkoło.
46
   Tak mi te słowa dodały ostrogi,

że na czworaku z trudem się wdrapuję,

aż na tym gzymsie postawiłem nogi.
49
   Tu się nam obu spoczynek gotuje

na wschód zwrócony, skądeśmy przybyli,

bo człek się każdy widokiem raduje.
52
   Oczy spuściłem na dół w pierwszej chwili,

lecz gdym zobaczył słońce z lewej strony,

wzniosłem je, sądząc, że to wzrok mię myli.
55
   Spostrzegł poeta, że patrzę zdumiony

na oną tarczę, co złotym kolorem

stanęła między nas i akwilony.
58
   Rzekł tedy do mnie: - Gdyby tu z Kastorem

Polluks przy onym błyszczeli zwierciedle,

widziałbyś zodiak, że świetlanym dworem
61
   w ciaśniej szym kole obraca się wedle

Wozu gwiezdnego, jeno że z zagonu

onego zboczył w niebiańskie osiedle.
64
   Czemu tak? Pomyśl: wszak góra Syjonu

i ta Czyśćcowa wyrosły na ziemi,

tak iż łuk mają wspólny nieboskłonu,
67
   choć półkulami rządzą przeciwnymi,

a wówczas drogę, coć nie umiał po niej

jeździć Faeton, oczyma własnymi
70
   ujrzysz porówno, jak ją widzą oni,

co tej lub tamtej góry stok przebyli,

jeśli się jeno twa uwaga skłoni.
73
   - Prawdziwie, panie mój - rzekłem - do chwili

tej nie widziałem tak jasno, jak ninie,

(bo sam mój umysł na próżno się sili),
76
   że to półkole w najwyższej cembrzynie

sfery niebiańskiej, co się zwie równikiem,

a między zimą i słońcem przepłynie,
79
   tu się na północ skłania, co wynikiem

tego jest coś rzekł, a zaś przedtem Żydzi

widzieli jak szło za tamtym zwrotnikiem.
82
   Lecz powiedz, choć mię słabość moja wstydzi,

zali nam długo iść? Bo szczyt ten sięga

wyżej niżeli oko moje widzi.
85
   Onci zaś do mnie: - Taką jest potęga

tajemna góry tej, że męczy zrazu,

a zaś im wyżej, tym mniejsza mordęga.
88
   Przeto gdy będziesz po tych złomach głazu

stąpał tak lekko jak łódź płynie z wodą,

że szczyt już bliski, zrozumiesz od razu.
91
   Tam wypoczynek będzie ci ochłodą;

tylem powiedział, bo to wiem dokładnie,

więcej ci słowa moje nie dowiodą.
94
   Zaledwo skończył, gdy w pobliżu na dnie

głos się odezwał jakowyś ospale:

- Może wprzód jeszcze spocząć ci wypadnie.
97
   Wraz się obydwaj obejrzymy, ale

głaz spostrzegamy jeno okazały,

cośmy go wprzód nie uważali wcale.
100
   Tameśmy poszli; w cieniu onej skały

jakieś istoty szukając ochrony

spoczęły, jak to czyni człek niedbały.
103
   Jeden z nich, co mi zdawał się znużony,

siedział: rękami kolana oplata,

licem nad nimi nisko pochylony.
106
   - Panie mój, rzeknę, spójrz na tego chwata,

co tam zgarbiony siadł w nudzie śmiertelnej,

jakby lenistwo samo miał za brata.
109
   Wówczas się zwrócił do nas, choć subtelny

ruch ten mógł łatwo ujść niespostrzeżenie,

i rzekł: - Więc w górę idź, gdyś taki dzielny!
112
   Poznałem wtedy, kto był, i znużenie,

które mi jeszcze oddech tamowało,

nie przeszkodziło pójść doń przez kamienie.
115
   Gdym już był przy nim, troszkę, bardzo mało

wzniósł głowę, jakby dźwignąć się niezdolna,

mówiąc: - Cóż? Słońce w lewo pojechało?
118
   Ruchy leniwe i mowa powolna

onego sprawią, jak gdyśmy się znali,

że mię wesołość zdjęła mimowolna.
121
   - Belacqua - rzekłem - tu się już nie żali

serce nad tobą, ale powiedz, czemu

tak nieruchomie siedzisz tu? Azali
124
   czekasz kompanii, by nie iść samemu,

a nie trafiła się stosowna dla cię?

Czyli się znowu lenisz po dawnemu?
127
   On zaś: - I po cóż szedłbym w górę, bracie?

I tak nie puści na cierpienia szlaki

ptak boży, co wrót strzeże w jasnej szacie.
130
   Wprzódy mi trzeba okrąg tyloraki

dokoła zrobić, ilem za żywota

odwlekał świętej pokuty odznaki.
133
   Chyba modlitwą zbawi mię istota

co żyje w łasce, bo innych pacierzy

głosy nie trafią tam, gdzie niebios wrota.
136
   Lecz już poeta znowu w górę bieży.

- Chodź - woła - oto południe! Wysoko

słońce się wzniosło od wschodnich rubieży,
139
   a noc stopami nakryła Maroko.

<<< >>>