BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Do pary, jako woły idą w jarzmie,

szedłem z nim, co miał obciążone barki,

póki łagodny wódz dozwolił, aż mię
4
   odwoła mówiąc: - Zostaw go, i szparki

niech cię krok niesie, tu jest bowiem strona,

gdzie pełnym żaglem płynąć winny barki.
7
   Znów uczyniłem prostymi ramiona,

jako być zwykły, ale myśl markotnie

wciąż pozostaje smutna i zgnębiona.
10
   Ruszyłem naprzód, wstępując ochotnie

w ślady mojego mistrza i już oba

lekkość swą własną ukażem stokrotnie,
13
   gdy rzekł: - W dół oczy spuść, toć się spodoba

urozmaicić drogę, gdy podłoże

obaczysz, kędy ściele się ozdoba.
16
   Jako pamięci ludzkiej dopomoże

obraz, co zwykli ryć na grobu płytę

znacząc, czym było w życiu to niebożę
19
   i przeto nieraz płyną łzy obfite,

gdy przypomnienie bodzie jak ostrogą

serca uczuciom litosnym odkryte,
22
   tak ja ujrzałem, lecz nie tak ubogo,

jeno rzeźbami zdobiony uczenie

ów szlak, co wił się wkoło góry drogą.
25
   Widzę onego, co nad wsze stworzenie

wyższy był rodem, jak, zwichnąwszy loty,

piorunem z nieba runął w wieczne cienie.
28
   Widzę Briareja niebieskimi groty

porażonego, co grożą zagładą,

jak od śmiertelnej ociężał martwoty.
31
   Widzę Tymbreja z Marsem i Palladą,

co, jeszcze zbrojni, dokoła rodzica

patrzą, gdzie szczątki olbrzymów się kładą.
34
   Widzę Nemroda, gdzie obok wieżyca,

jak pomieszany nie odwraca wzroku

od tych, co jak on dumnie wznoszą lica.
37
   O, biedna Niobe! Ze łzą żalu w oku

widziałem ciebie na drodze skreśloną,

siedm z siedmią dziatek zgasłych przy twym boku!
40
   O, Saulu, coś miecz własny wraził w łono!

Tuś martwy leżał na górze Gilboy,

co dżdżu ni rosy odtąd nie zna pono!
43
   O, ty Arachne szalona, na poły

już przemieniona w pająka! Jak smutne

widziałem twoje nad przędzą mozoły?
46
   O, Roboamie! Tutaj już nie butne

twoje oblicze, lecz pełnego trwogi

wóz cię przez szyki unosi okrutne!
49
   Ukażą jeszcze szlaki onej drogi,

jako Almeon sprawił, iż macierzy

strój nieszczęśliwy stał się wielce drogi.
52
   Ukażą, jako w śmiertelnej obieży

Sennacheryba własne zgładzą syny,

i trup w świątyni porzucony leży.
55
   Ukażą, jako, stając nad ruiny:

Krwiś pragnął, więc krwi będziesz miał do syta,

rzekła Tamira na Cyrusa czyny.
58
   Ukażą, jako w popłochu rozbita

moc asyryjska, gdy krwawe wesele

Holofernowi sprawiła Judyta.
61
   Widziałem Troję w gruzach i popiele.

O, Ilijonie! Kędyż twoja buta?

Jakżeś się nędzny wydawał w tym dziele!
64
   Cóż to za mistrz był i pędzla i dłuta,

co one cienie kreślił i załomy,

iż gada powieść w kamieniu wykuta!
67
   Żywy drgał życiem, martwic - nieruchomy

martwotą; rzeczy samej nikt by zgoła

nie ujrzał lepiej, patrząc w kształt widomy.
70
   Wy, co się pysznić chcecie, wznieście czoła,

ni w dół nie patrzcie, Ewy rodzie godny,

bo was ten widok z błędnych dróg przywoła!...
73
   Przeszliśmy więcej ścieżki niewygodnej

i słońcu więcej już ubyło drogi,

niż mógł osądzić umysł nieswobodny,
76
   gdy on, co wciąż szedł baczny, mistrz mój drogi

rzekł do mnie: - Teraz już nie schylaj głowy,

w górę ci patrzyć trzeba, nie pod nogi.
79
   Widzisz? Tam anioł ku nam iść gotowy,

i oto, widzisz, szósta służebnica

dnia już ze służby wraca porankowej.
82
   Cześć niech twą zdobi postawę i lica,

aby cię godnym ujrzał poseł święty;

pomnij, nie wróci chwila, co zachwyca.
85
   Jam już znał dobrze onego zachęty,

aby nie tracić czasu; nie dziwota,

iż nie był dla mnie mowy sens zamknięty.
88
   Spojrzę się: ku nam szła śliczna istota

w bieli odziana, a na licu jako

gwiazda zaranna, co blaskiem migota.
91
   Dłonie i skrzydła rozwiera jednako,

mówiąc: - Tu idźcie, bo schody już blisko,

ni wam iść ciężko będzie drogą taką.
94
   ...O, rodzie ludzki, co spadasz tak nisko,

stworzony, aby w górę sięgać lotem,

czemu wiatr każdy z ciebie ma igrzysko?...
97
   Wiódł nas, gdzie schody wykute jak młotem,

i tam się skrzydłem mego dotknął czoła,

że iść bezpieczny będę, przyrzekł potem.
100
   Jako po prawej ręce, do kościoła

idąc, co wieńczy wzgórze San Miniato,

stok się urwisty obniża dokoła
103
   przez one stopnie kowane w to lato,

gdy pewną była i miara i waga,

i nikt się wahać nie musiał z zapłatą,
106
   tak tutaj skała wejść na się pomaga,

drugiemu czyniąc stopień okręgowi,

lecz z każdej strony ściana rośnie naga.
109
   Gdy ku pierwszemu zwrócim się stopniowi,

Beati pauperes spiritu dźwięki

usłyszym takie, że nikt nie wysłowi.
112
   O, jak odmienne onych brzegów wnęki,

niźli piekielne! Tu śpiew słodki płynie,

tam wrzaski dzikie i rozpaczne jęki!...
115
   Na święte schody wstępujemy ninie,

i zdało mi się, że lżej depcę ziemię,

niżeli wprzódy na gładkiej równinie.
118
   Więc rzekę: - Powiedz, mistrzu jakie brzemię

opadło ze mnie, że czuję tak mały

trud, jakbym wszedł już między rajskie plemię?
121
   Odparł: - Gdy z liter tych, co pozostały

na licu twoim, będzie wykreślona

ostatnia, jak starł pierwszą anioł biały,
124
   stopy twe dobra wola tak pokona,

iż utrudzenia wcale nie doznają:

chęć je poniesie w górę uskrzydlona.
127
   Wtedym uczynił jako ci, co mają

coś na swej głowie, a nie wiedzą zgoła,

jeno że drudzy znakiem ostrzegają,
130
   więc ręka idzie z pomocą do czoła,

szuka, znajduje, i cel osiągnięty

tam, gdzie poradzić oko nic nie zdoła.
133
   Tak ja palcami prawicy rozpiętej

sześć onych liter znalazłem, co przódy

na czole wyrył mi ów klucznik święty.
136
   Pan mój z uśmiechem patrzył na te trudy.

<<< >>>