BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Aniśmy idąc mówić nie przestali,

ni się krok szybki opóźnił rozmową;

szliśmy, jak statek sunie z biegiem fali.
4
   Cienie, co zmarłe zdały się na nowo,

patrzyły na mnie poprzez czarne jamy

oczu, zdumione osobą takową.
7
   Jam ciągnął dalej o rzeczy tej samej

mówiąc: - Ów może nieco w drodze zwleka

przez wzgląd na kogoś, co go z sobą mamy.
10
   Lecz nim nas przestrzeń rozdzieli daleka,

powiedz mi, jeśli możesz, o Pikardzie,

i wskaż w tym gronie wybitnego człeka.
13
   - Siostra ma, która nie wiem, czyli bardziej

dobra, czy piękna była, tam wysoko

jest, kędy wszystkim się co ziemskie gardzi
16
   - odrzekł, a potem doda: - Tu nas oko

żadne nie pozna, takeśmy schudzeni

i oszpetnieli tą wyschłą powłoką.
19
   Ten - i pierwszego od brzegu wymieni -

to Bonagiunta z Lukki, ten zaś wtóry,

co mu się lico bladością zieleni,
22
   Kościół w swej dłoni dzierżył, z miasta Tury

był, tu zaś postem karan za węgorze

smażone w winie, co ich zjadał góry.
25
   Wielu mi jeszcze nazwał w onej porze,

a każdy zdał się uśmiechać z podzięką,

iż nie pominął go w swoim wyborze.
28
   Widziałem, z głodu jak poruszał szczęką

Ubaldin z Pila, oraz Bonifazio,

co swe owieczki silną trzymał ręką,
31
   i margrabiego z Forli, co libacją

nie gardził częstą, a nigdy do syta

nie miał, gdy trącał się kielichem z bracią.
34
   Lecz jak ów, któren okiem wartość czyta,

aż wybór zrobi, jać do tego z Lukki

przystąpię, bo mię wzrokiem o coś pyta.
37
   I zdało mi się, że coś: do Gentukki

słyszę szemrane tam, gdzie on jedynie

uczuwał niebios dotkliwe nauki.
40
   - O, duchu, rzeknę, co mi zdasz się ninie

chcieć mówić ze mną! Niechaj mowy twojej

brzmienie do ucha mojego przypłynie!
43
   - Jestci niewiasta, co jeszcze nie stroi

czoła zawiciem ślubnym - odparł - ona

sprawi, iż lepszych o ojczyźnie mojej
46
   nabierzesz sądów. Póki niespełniona

ta wróżba, wątpisz, lecz cię w swoją porę

prawda o słów mych znaczeniu przekona.
49
   Ale mów, wszak me oczy widzą skore

tego, co śpiewał w tej ostatniej dobie:

Donne, che avete intelletto d'amore?
52
   Ja zaś do niego na to: - Jestem sobie

taki, co słucha, co mu w serca ciszy

podszepnie Amor, i w tymże sposobie
55
   idzie, śpiewając dalej, co usłyszy.

- O, bracie - rzecze - teraz odsłoniona

dla mnie przyczyna, co nas, towarzyszy,
58
   czy to mnie, czy też Notara, Gwidona,

trzyma z daleka od was, którym brzmienia

nowego stylu słodko dźwięczą z łona.
61
   I dobrze widzę, jako wasze pienia

prosto ku niemu, co je natchnął, lecą,

czego nikt o nas nie rzekł bez wątpienia.
64
   Kto zaś chce spojrzeć jeszcze dalej nieco,

nas nie dostrzeże nawet z czasu biegiem.

Tu zmilkł, lecz oczy radością mu świecą.
67
   Jako ptaszęta, co nad Nilu brzegiem

zimować zwykły, to się wzbiją chmarą,

to lecą szybciej, złączone szeregiem,
70
   podobnie wszyscy, co kroczyli z marą,

twarz obróciwszy, przyśpieszają kroku,

letcy, bo schudli, a zaś mocni wiarą.
73
   I jak wędrowiec, co staje na boku

czekając, rzesze gdy ciągną swojacze,

aż bić przestanie serce na kształt tłoku,
76
   podobnie święte przepuścił tułacze

Forese, dla mnie przyzostając w tyle

i pytał: - Kiedyż znowu cię obaczę?
79
   - Nie wiem - odparłem na to - jeszcze ile

życia przede mną, lecz nigdy za wczesny

kres, aby przerwać one gorzkie chwile.
82
   Miejsce to bowiem, kędy mi bolesny

żywot wieść trzeba, z dnia na dzień utraca

dobro, w upadek waląc się bezkresny.
85
   - Pociesz się - rzecze - tego, czyja praca

w tym główna, będzie najdziksze ze zwierzy

wlokło w dolinę, skąd się nie powraca.
88
   Potwór za każdym krokiem szybciej bieży,

aż ten, zrzucony wśród drogi wykrotów,

z poszarpanymi członki martwy leży.
91
   Już za niewiele kół onych obrotów

- na niebo spojrzał tu - będzie ci znane

to, czegom lepiej wyjaśnić nie gotów.
94
   A teraz, żegnaj! Bowiem wyliczane

mamy tu chwile i nadto ubywa

czasu, jeżeli dłużej przyzostanę.
97
   Jak czasem jeździec pędem się wyrywa

z kompanii całej i bieży na przody

chcąc, by widziano, jakie czyni dziwa,
100
   tak on szybkimi nas opuścił chody,

ja zaś zostałem z onymi oboma,

co w świecie byli znaczne wojewody.
103
   Gdy zaś już postać jego niewidoma

prawie się stała dla oczu, podobnie

jak słów dla myśli treść mało wiadoma,
106
   gałęzie widzę, okryte zasobnie

owocem innym, niźli wpierw miniona

jabłoń, co zakręt drogi stroją zdobnie.
109
   I ludzi widzę, co wznoszą ramiona

i coś wołają ku szczytowi drzewa,

jako gromadka dzieci rozżalona
112
   kogoś starszego o coś prosząc, śpiewa,

ten zaś je drażni, kryjąc się po trochu

i w górze ręką wysoko powiewa.
115
   Potem rozbiegli się, jakby w popłochu,

my zaś ku onej podchodzim jabłoni,

co odrzuciła próśb tyle i szlochu.
118
   - Idźcie, ani się nie zbliżajcie do niej.

Tam wyżej szczep jest, co zeń jadła Ewa,

z niego to drzewo, co się ku wam kłoni.
121
   Tak się głos jakiś ozwał z gęstwy drzewa,

podczas gdy Stacjusz i ja i Wirgili

szliśmy ścieśnieni i z prawa i z lewa.
124
   - Pomnijcie - mówił - tych, co się rodzili

z chmur, nieszczęśników, którzy gdy upici,

na Tezeusza gwałtem się rzucili.
127
   Lub o tym myślcie, jak Izraelici

osłabli, ani wesprą Gedeona,

gdy w dół szedł, kędy legli Madianici.
130
   Tak idąc drogą obok góry skłona,

o żarłoczności słuchamy zwierzęcej,

co takim nędznym zyskiem nagrodzona.
133
   Potem już sami, gdy nikt nie szedł więcej,

w milczeniu, by myśl w duszę mogła dotrzeć,

idziemy kroków z półtora tysięcy.
136
   - Cóż tak idziecie w zadumie samotrzeć?

ozwał się nagle głos, ażem drgnął cały,

jak koń spłoszony, kiedy się oń otrzeć.
139
   Obracam głowę, by spojrzeć zdumiały:

ni tak wśród ognisk hutniczych okola

szkło, ani metal płonie rozgorzały,
142
   jako był jeden, co rzekł: - Jeśli wola

wasza iść w górę, tu zwracajcie kroku,

bo tak się idzie na szczęśliwe pola.
145
   Widok onego pozbawił mię wzroku,

więc jak ten, co go wiodą jeno dźwięki,

do moich mędrców cofnąłem się boku.
148
   A jako wieszcząc przybycie jutrzenki,

wietrzyk majowy rozlewa dokoła

słodką woń kwiatów, pieszczotliwie miękki,
151
   taki mię powiew nagle wpośród czoła

musnął: poznałem, z jakich piór przyleci

to ambrozyjskie tchnienie niebios sioła.
154
   I usłyszałem: - Szczęsny, w kim roznieci

łaska pragnienie takie, iż mu smaki

ziemskie są nie jak łakotki dla dzieci,
157
   bo każdy pokarm zda mu się jednaki!

<<< >>>