BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Ile od końca się godziny trzeciej

aż do dnia brzasku z tej sfery odsłoni,

co w ciągłym ruchu jest za wzorem dzieci,
4
   tyle dla słońca codziennej pogoni

zostało poprzed wieczoru ochłodą:

tam już był nieszpór, u nas północ dzwoni.
7
   Promienie słońca wprost nas w lica bodą,

bo się już tyle góry okrążyło,

że nas na zachód prosto kroki wiodą,
10
   kiedy uczułem, że mi wzrok olśniło

coś blaskiem większym, niźli ten z błękitu,

a nie wiedziałem coby to zaś było.
13
   Podniosłem tedy dłonie aż do szczytu

brwi moich, budkę czyniąc, co odkradła

zbytek jasności tych blasków dosytu.
16
   Jak od powierzchni wód, czy od zwierciadła

promień odbije się przeciwną stroną

niźli ukosem droga jego padła,
19
   i tyle samo będzie odchyloną

od linii spadu kamienia nad wodą

(jak sztuką to i wiedzą doświadczono),
22
   tak mi się zdało, że tu mię przebodą

blaski odbite na wprost mego oka,

aż je powieka ochrania przed szkodą.
25
   - Co zacz, mój ojcze słodki, lśni z wysoka,

przed czym się wzrok mój uchronić nie zdoła

i co iść zda się ku nam z góry stoka?
28
   - Nie dziw się, że cię jeszcze olśni zgoła -

odrzekł mi na to - blask dworni wysokiej:

goniec-ci to jest, co nas w górę woła.
31
   Niebawem już ci nie będą widoki

one olśnieniem, a jeno rozkoszą,

kiedy natura twe umocni wzroki.
34
   Gdyśmy stanęli przed rajskim junoszą,

głosem rzekł słodkim: - Kędy szlak się zwęża

idźcie, mniej stromo tam się głazy wznoszą.
37
   Pod górę tedy krok się nasz wytęża,

Beati misericordes za nami

płynął śpiew, oraz: Szczęśliw, kto zwycięża.
40
   Ja za mym panem skalnymi schodami

szliśmy samowtór; jam myślał wędrując

pokrzepić ducha onego słowami.
43
   Obracam się doń przeto, zapytując:

- Co zacz powiedzieć chciał on duch z Romanii

to co od drugich odrywa wnioskując?
46
   Onci zaś do mnie: - Własny błąd swój gani,

bo zna te, co zeń płyną, potępienia:

nie dziw, że drugich przestrzec chce najraniej.
49
   Bowiem tam mają cel wasze pragnienia,

gdzie podział całą zuboża kompanię,

a zazdrość jeno pobudza westchnienia.
52
   Gdyby najwyższych sfer umiłowanie

rwało was w górę jako lot ptaszęcy,

już ten niepokój w sercu nie postanie.
55
   Im więcej tu się naszym zwie, tym więcej

dobra wspólnego każdy tu posiada

i miłość bratnia płonie tym goręcej.
58
   - Jeszcze mię większa czczość teraz napada,

niż gdybym milczał wprzód - rzeknę - wygnane

przedtem wątpienie mocniej mną owłada.
61
   Jakoż być może, iż dobro rozdane,

tych co je mają więcej ubogaci,

niż gdy od paru tylko posiadane?
64
   On zaś tak do mnie na to rzekł: - Z tej racji,

że myśl do ziemskiej jeszcze zwracasz strony,

światłość prawdziwa ci się w cieniu traci.
67
   Niewysłowiony Skarb i nieskończony,

co jest tam w górze, ku miłości spływa

jak promień w ciało świetlane spuszczony,
70
   i tyle z siebie da, ile żarliwa

dusza zapragnie, i żar onej rośnie

i wciąż mu wiecznej wartości przybywa.
73
   Im więcej duchów obcuje miłośnie,

tym miłowania więcej w głębi swojej

odzwierciedlają nawzajem radośnie.
76
   A jeśli com rzekł głodów twych nie koi,

to Beatryczę ujrzysz, ona zasię

i tą i wszelką żądzę zaspokoi.
79
   Jeno postaraj się, byś w krótkim czasie

tamtych pięć zgoił, jako te dwie rany,

co ból dla onych niby balsam zda się.
82
   Właśnie rzec chciałem: Już mój głód wygnany,

gdym się na nowych kręgów ujrzał głazie

i tu mię urok ogarnął nieznany.
85
   Wydało mi się, że nagle w ekstazie

cudownych widzeń tonę zachwycony

i kilka ujrzę postaci na razie:
88
   Oto niewiasta jedna wzrok przyćmiony

matczyną troską zwraca mówiąc: - Synu,

czemuś uczynił tak? Oto strapiony
91
   ojciec twój i ja wśród pobożnych gminu

szukamy ciebie! - Tu, gdy mówić skończy,

widzenie prysło we mgłach jak z bursztynu.
94
   Wnet się z obrazem onym nowy łączy

niewiasty, co jej na licu kropelki

lśniły tej rosy, którą żałość sączy.
97
   Rzekła: - Gdyś władcą jest stolicy wielkiej,

coć o jej miano była niegdyś zwada

śród bogów, i skąd źródło wiedzy wszelkiej,
100
   niech na zuchwałe ramię pomsta spada,

co nam objęło córę, Pizystracie!

I jego widzę, jako odpowiada
103
   pełen słodyczy w miłym majestacie:

- Cóż uczynimy, gdy kto źle nam życzy,

gdy ten, co kocha, godzien pomsty dla cię?
106
   Potem tłum widzę płonących obliczy,

jak kamieniami w młodzieńca godzili:

- Zabić go, zabić! - każden głośno krzyczy,
109
   onego zaś już zgon ku ziemi chyli,

lecz w niebo oczy wzniósł pełne natchnienia,

za zbójców modląc się w męczeństwa chwili.
112
   ...Gdy już wróciła dusza z zachwycenia

do prawdy onej, która ją otacza,

poznałem moje niebłędne złudzenia.
115
   Mistrz widząc, iż się tak mój krok zatacza,

jak człeka coby ocknął się w tej chwili,

rzekł: - Co tak chwiejesz się? Cóż to oznacza?
118
   Oto przeszedłeś więcej niż pół mili

oczy zamglone mając, a chód wiotki,

jako ów, co go sen lub wino zmyli.
121
   - Posłuchaj jeno - rzekłem - ojcze słodki,

jakiem obrazy widział nadzwyczajne

idąc tak, jakbym napił się blekotki.
124
   On zaś (a szedł tam, gdzie ścieżki są skrajne):

- Choćbyś po stokroć twarz swoją zasłaniał,

myśli twe dla mnie nie byłyby tajne.
127
   Widziałeś ono, abyś się nie wzbraniał

otworzyć serca przed łaski potokiem,

co się ze Zdroju Wiecznego wyłaniał.
130
   Jam się nie pytał jako ten, co okiem

nic niewidzącym wodzi ponad ciałem,

które się martwym zdaje mu zewłokiem,
133
   jeno, by siły ci dodać, pytałem;

tak się leniwych i ospałych woła,

by korzystali z chwil jawy z zapałem.
136
   Tak szliśmy w wieczór on baczni, jak zdoła

źrenica jeno sięgnąć przez promienie

rażące oczy i przejrzałe zgoła.
139
   Aż oto ku nam, niby mocne cienie,

dym jakiś wolno gęste zwoje toczy,

ani przed onym znaleźć nam schronienie.
142
   Tak on nam niebo przysłoni i oczy.

<<< >>>