BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Już anioł, co nas do szóstego koła

wiódł, anioł boży został poza nami,

a wprzód mi jeden znak wymazał z czoła
4
   i wybranymi już nazwał duchami

tych, którzy głodni są sprawiedliwości:

sitiunt rzekł, a nie innymi słowami.
7
   Ja zaś, przedziwnej czując się lekkości,

bez trudu szedłem za duchy zwinnymi,

kiedy Wirgili mówić jął: - Miłości
10
   ogień, co daje blask niebu i ziemi,

ledwo sam jasnym płomieniem rozpłonie,

wnet miłość wznieca pomiędzy drugimi.
13
   Przeto od chwili, gdy w nasze ustronie

podziemne zstąpił cny duch Juwenala,

i rzekł, iż miłość dla mię nosisz w łonie,
16
   tak mię przychylność ku tobie zniewala,

jakiej zazwyczaj obcym nie udzielam,

aż krótką zda mi się tych stopni skala.
19
   Lecz powiedz (a gdy zbytnio się ośmielam,

przyjacielowi wybacz, ale prowadź

dalej gawędę tak jak z przyjacielem),
22
   jakoż się mogło w sercu twoim chować

skąpstwo zachłanne, gdy mądrość takowa

z pełnej się duszy zdała promieniować?
25
   Stacjusza one pobudziły słowa

wpierw do uśmiechu, a potem odrzecze:

- Znakiem miłości każda twoja mowa!
28
   ...Ileż to razy fałszywe oblecze

pozory jakaś rzecz jeno dlatego,

że się istotnych przyczyn nie dociecze!...
31
   Sądzisz, jak widzę z pytania twojego,

żem w przeszłym życiu był skąpstwem kaleki,

boś mię wśród kręgu napotkał piątego.
34
   Otóż wiedz, iżem wielce był daleki

od wszelakiego skąpstwa, i brak miary

przeciwny karcą dziesięćkrotne wieki.
37
   Gdyby zaś nie to, że do prawej wiary

zwrócił mię okrzyk twój, gdy ci na ziemi

zbytnio dokuczył błąd człowieczy stary:
40
   Czemu nie rządzisz raczej śmiertelnymi,

o, święta żądzo złota, dobroczynnie!...

dziś bym głaz toczył z duchy przeklętymi.
43
   Wtedy pojąłem, że zbytnio uczynne

dłonie też grzeszą nieumiarkowanie

i żal uczułem, jak za grzechy inne.
46
   ...Iluż ich kiedyś w nędzy zmartwychwstanie

przez niewiadomość, iż o takiej winie

trzeba przed zgonem skruchy dać wyznanie!...
49
   I dowiedziałem się, że błąd co płynie

z przeciwnych źródeł, niż jest skąpstwo rodem,

pospołu z onym podległ dyscyplinie.
52
   Przeto, jeżelim był z onym narodem

co opłakuje skąpstwo, abym moje

obmył skalanie, nie toć jest powodem.
55
   - Kiedy-ś opiewał te okrutne boje

bliźniaczych zgryzot nieszczęsnej Jokasty -

rzekł on, co śpiewał Bukolik nastroje -
58
   z tego, coć Klio w lutni gra widlastej,

nie zda się, abyś już czcił prawdę wiary,

bez której za nic są zasług omasty.
61
   Jeśli zaś tak jest, jakich słońc pożary

tak oświeciły cię, iżeś skierował

w ślad za Rybakiem żagiel twej galary?
64
   Ten mu zaś na to: - Za tobąm wędrował,

gdzie Parnas zdroje swe otwarł przede mną:

prócz łaski bożej tyś mi promieniował!
67
   Byłeś jak oni, co idą w noc ciemną

i światło niosą, co ich w cieniu chowa,

lecz drugim ścieżkę ukażą tajemną,
70
   gdyś mówił: Wieków już idzie odnowa,

i sprawiedliwość wróci i wiek złoty,

i z nieba zstąpi na świat ludzkość nowa.
73
   Przez cię poetą byłem! Przez cię cnoty

poznałem drogę! Lecz, byś pojął lepiej

co rzec chcę, dodam jasnych barw naloty.
76
   Już świat się cały spodziewaniem krzepi

dobrej nowiny, co ją rozsiewali

wiecznego dworu posły tym, co ślepi,
79
   a twoje słowa te, com rzekł i dalej,

z nową nauką razem szły do stroju,

więcem lgnął do niej. Potem mi się zdali
82
   tak święci oni, co szli w ducha boju,

że gdy męczono ich pod Domicjanem,

łzy lałem za nich w ciężkim niepokoju,
85
   i póki jeszcze żyć mi było danym,

onychem wspomniał i za onych godłem

podążam, ponad wszystkie podziwianym.
88
   Nim naród grecki w pieśni mej zawiodłem

na bój tebański, byłem już ochrzczony,

lecz tajnie, z trwogi przed pospólstwem podłym,
91
   i udawałem pogan zabobony.

Taka oziębłość mię na czwarte stoki

zawiodła na wiek czterykroć liczony.
94
   Ty przeto, coś mi z oczu zdjął powłoki,

które mi kryły taki skarb zaszczytny,

mów, póki wiodą nas pod górę kroki,
97
   kędy Terencjusz jest nasz starożytny?

Cecyliusz, Plautus, Warrus? Wiesz-li? Stoją

śród potępionych? Gdzie ich krąg pobytny?
100
   - Oni i Flakkus i ja mamy swoją

siedzibę (rzekł mój pan) z tym greckim wieszczem,

co muzy mlekiem go nad wszystkich poją,
103
   w najpierwszym kręgu przed lochem złowieszczym

i rozmawiamy nieraz o tym szczycie,

skąd boski napój on spada nam deszczem.
106
   Tam Eurypides z Agatonem życie

pośród nas pędzi, Symonid i one

Greki, co laur im wieńczy skroń obficie.
109
   Tam Deifilę spotkasz, Antygonę,

z tych, co imiona ich twa pieśń ogłasza,

smętnej Ismeny lica załzawione,
112
   tę, co do zdrojów nemejskich zaprasza,

Deidamiję z siostrzycami w parze,

Tetydę obok córy Tejrezjasza.
115
   Milczeli teraz obydwaj pieśniarze

wolni od trudów drogi, i patrzali

na widok, co im z góry się okaże.
118
   Już cztery służki dnia zostały w dali,

a piąta właśnie ster ujęła w dłonie,

w górę kierując wóz, co blaskiem pali,
121
   kiedy rzekł pan mój: - Sądzę, że ku stronie

prawej po brzegu niech nasz krok okrąży,

jakośmy zwykli po tej góry skłonie.
124
   Tutaj więc zwyczaj był to nasz chorąży,

a że ów cny duch z nami szedł w te kraje,

tym pewniej stopa nasza w górę dąży.
127
   Oni szli przodem, jać nie przyzostaję

w tyle i mowy słucham dla mnie drogiej,

która do pieśni natchnienie mi daje.
130
   Ale przerwała wkrótce pogwar błogi

słodkim i wonnym płodem obciążona

jabłoń spotkana na połowie drogi.
133
   A jako sosna ku górze ramiona

coraz ma węższe, tu, odwrotnym składem

(może, by nie wdarł się kto) w dół ścieśniona.
136
   Tam, gdzie zamknięta droga, nagłym spadem

z wysokiej skały czysty zdrój wytryska

i z góry skrapia liść perlistym gradem.
139
   Obaj pieśniarze podeszli tam z bliska,

spośród gałęzi zaś głos się przebija:

- Z onej potrawy szkodę się uzyska!
142
   Potem zaś: - Więcej myślała Maryja,

aby pocześnie odbyły się gody,

niż o swej chęci, co wam teraz sprzyja.
145
   Rzymianki dawne okrom czystej wody

nie znały zgoła innego napoju;

Daniel, nie strawy, lecz nauk czuł głody.
148
   W złotym zaś wieku szczęścia i pokoju

głód czynił świetnym przysmakiem żołędzie,

pragnienie wodę nektarem ze zdroju.
151
   Miód i szarańcza pożywieniem będzie

świętego Jana, gdy żył na pustyni,

przeto na chwały tronie dziś zasiędzie,
154
   jak Ewangelia to wiadomym czyni.

<<< >>>