BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   W godzinie, w której ciepło dnia nie może

rozgrzać już zimnych promieni miesiąca,

bo je chłód ziemi, czy Saturn przemoże
4
   i gdy wróżkowie jako szczęścia gońca

na wschodzie witać zwykli dnia ponowę,

co śniady cieniów nocy szlak roztrąca,
7
   we śnie ujrzałem niewiastę niemowę

o kosych oczach; nogi miała chrome,

ręce ucięte, barwy lica płowe.
10
   Patrzyłem na nią i, jak w nieruchome

członki co chłodem nocnym odrętwiały

słońce wnet życie tchnąć zdoła widome,
13
   tak pod mym wzrokiem onej roztajały

mowy zawiązki, a wybladłe lica

różem miłości z wolna napływały.
16
   Gdy odzyskała już głos wędrownica,

śpiewać zaczęła tak, że mię nęcąca

pieśń coraz bardziej ku sobie zachwyca.
19
   - Jam jest - śpiewała - syrena wabiąca,

która żeglarzy z dróg słonych uwodzę,

w taką ich rozkosz głos mej pieśni wtrąca.
22
   Jam Ulisesa na powrotnej drodze

zwiodła mym pieniem; kto mię raz usłyszy,

już nie odejdzie: rozmiłowan srodze.
25
   Jeszcze jej głosu dźwięk nie przebrzmiał w ciszy,

gdy przy mym boku przemknie ożywiona

świętym pośpiechem niewiasta, i dyszy.
28
   - Wirgili, powiedz, Wirgili, kto ona? -

zawoła tamta gniewnie, on zaś oczy

utkwił w tej jasnej, co teraz zjawiona.
31
   Ona pochwyci tamtej szaty, tłoczy,

drze, aż mi brzuch jej ukaże sromotnie,

i smród mię zbudził, co mię stąd otoczy.
34
   Otwarłem oczy, a mój pan: - Trzykrotnie

jużem cię wołał - rzecze - wstań, idź ze mną,

byśmy w te, gdzie masz wejść, trafili wrotnie.
37
   Wstałem. Już zewsząd wygnały noc ciemną

świetlane gońce dnia na stokach wkoło,

słońce już ciepłość dawało przyjemną.
40
   Za panem moim idąc, chylę czoło,

jak ten co ciężkie dźwiga myśli brzemię

i ma ramiona zgięte na pół w koło.
43
   Wtem usłyszałem głos tak słodki, że mię

nigdy podobna mowa nie pieściła:

- Pójdźcie, tu droga w obiecaną ziemię!
46
   Łabędzich skrzydeł para się rozwiła,

onego niosąc, co te wyrzekł słowa,

i cały parów z brzegu w brzeg nakryła.
49
   Musną mię pióra, zabrzmi wieść echowa:

Błogosławieni są ci, którzy płaczą,

bowiem pociechę dla nich niebo chowa.
52
   - Czemu twe oczy wciąż na ziemię baczą? -

zapytał pan mój, a skrzydła anioła

rąbkiem śnieżystym się nad nami znaczą.
55
   Ja zaś: - Tłum myśli napędza do czoła

nowe widzenie zmorą taką chwytną,

iż się zeń dusza otrząsnąć nie zdoła.
58
   - Widziałeś - rzecze - oną starożytną

wiedźmę, co sama tylko już zaćmiła

drogę przed nami na wyżynę szczytną.
61
   I dość ci tego: w górę spiesz co siła

stopą gorliwą, a wzrok miej utkwiony

w ten wabik, coć go Wieczny Król przysyła.
64
   Jak sokół najpierw spuści wzrok na szpony,

nim się obejrzy na hasło i wzleci,

kędy łup widzi dla się przeznaczony,
67
   takim się stałem ja i tak podnieci

chęć mię, iż szedłem nie przystając wcale

aż tam, gdzie droga górę w krąg obleci.
70
   Gdym się na piątych znalazł kręgów skale,

widzę narodu rzeszę, co przylgnęła

z płaczem do ziemi twarzą, roniąc żale.
73
   Adhaesit pavimento anima mea,

słyszę, jak mówią, wzdychając tak głośno,

iż mowa prawie dla słuchu ginęła.
76
   - Wybrańcy pańscy, co wam bardziej znośną

staje się męką, albowiem ufacie,

iż sprawiedliwość będzie wam litośną!
79
   Wskażcie nam, kędy wyższych stron połacie?

- Jeśli wam leżeć tutaj nie przystanie,

zawsze się prawej ręki trzymać macie.
82
   Taka odpowiedź na takie pytanie

mistrza ozwie się może krok przed nami.

Ja, co ułatwił mi głos rozpoznanie,
85
   pana mojego zapytam oczami,

on mi zaś znakiem przychylnym odpowie

na prośbę co się zdradza spojrzeniami.
88
   Skorom mógł czynić co mi chęć podpowie,

do tej się zbliżę leżącej postaci,

com ją wpierw jeszcze odróżnił po mowie
91
   i rzeknę: - Duchu, co ci płacz wytraci

to co przeszkadza, abyś szedł do Boga!

Przerwij na chwilę myśl o ważnej racji,
94
   powiedz kim byłeś i czemu kaźń sroga

zmusza cię do ziem sączyć łez saletry?

Pragniesz-li wieści stamtąd, skąd ma droga?
97
   On na to: - Czemu, niby geometry,

zdam się głaz liczyć, dowiesz się, lecz ninie

scias quod ego fui successor Petri.
100
   Pomiędzy Sestri a Chiavari płynie

wód pięknych struga, i od onej miano

bierze swe ród mój, co żył w tej krainie.
103
   Niewiele dłużej niż miesiąc odzianą

była ma postać w płaszcz, co jak kamienie

cięży, gdy strzec, by go nie pokalano.
106
   Późne, niestety, było nawrócenie,

lecz biorąc godność rzymskiego pasterza,

wraz się na życia kłamstw poznałem cenie.
109
   Poznałem, iż to serca nie odświeża

ani w tym życiu nie podniesie człeka

wyżej, więc w tamten żywot chęć ma zmierza.
112
   Do owej chwili nędzna i daleka

od Boga była dusza ma i chciwa

na wszystko, za co tu mię kara czeka.
115
   Co skąpstwo splami, to się tu obmywa

we łzach pokutnych duszy nawróconej,

ni większą gorycz zna góra smętliwa.
118
   Jakośmy zawsze mieli wzrok zwrócony

w sprawy poziome, choć rzecz bezowocna,

tak sprawiedliwość tu go trzyma, płony.
121
   Jako w nas chciwość zatłumiła do cna

miłości żary, płodną serc odmianę,

tak sprawiedliwość tu nas gniecie mocna,
124
   ręce i nogi trzymając związane,

aż przed Najwyższym niebios Trybunałem

uznają chwile kary dokonane.
127
   Jam na kolana padł i mówić chciałem,

lecz on jedynie słuchem w tejże chwili

poznał od razu, że go czcią witałem.
130
   - Jaka przyczyna cię ku ziemi chyli? -

zapytał, ja zaś: - Godność, co ją macie,

iż nie lza stać mi, gdyście się schylili.
133
   On odpowiedział na to: - Powstań, bracie,

i nie błądź: wszyscyśmy tutaj pospołu

sługami dziś przy jednym Majestacie.
136
   Jeżeli z waszych świętych ksiąg zespołu

słów neque nubent sens ci się objawił,

to i myśl moją pojmiesz bez mozołu.
139
   Idź teraz! Nie chcę, abyś dłużej bawił,

albowiem pobyt twój płacz mi przerywa,

ten zaś pomaga, bym się prędzej zbawił.
142
   Mam siostrzenicę Alagię; poczciwa

dusza! Nie skazi onej nawet przecie

rodu naszego zdrożność niegodziwa.
145
   Onać mi jedna została na świecie.

<<< >>>