BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Była to owa wieczorna godzina

co serce rzewną napawa tęsknotą.

Żeglarz na morzu dalekim wspomina
4
   wówczas, że dom swój miły rzucił oto,

zaś wędrownego na drodze pątnika,

kiedy płynąca z zachodnią pozłotą
7
   dzwonów wieczornych doleci muzyka

i zda się płakać nad tym, że dzień kona,

słodka omdlałość na wskroś go przenika.
10
   Już pieśń wieczorna w dolinie skończona,

ja zaś za jednym oglądam się duchem,

co powstał z ziemi: dłoń z dłonią spleciona
13
   w górę się wznosi modlitewnym ruchem,

oczy kieruje tam, kędy dzień wschodzi,

rzekłbyś, że cały wzrokiem jest i słuchem
16
   ku niebu patrząc, i znów pieśń wywodzi:

Te lucis ante, tak przedziwnie słodką,

że dusza ze mnie omal nie wychodzi.
19
   Ledwo rozpoczął, w ślad za pierwszą zwrotką

reszta pielgrzymów zgodnym chórem wpadnie

i śpiew ku niebu strugą płynie wiotką.
22
   ...Tu, czytelniku, zważ jeno dokładnie,

bo prawdę kryje zasłona tak lekka,

iż ją twe oko przebić może snadnie...
25
   Onych gromadka duchów na coś czeka,

wzniesione trzyma oczy i twarz bladą,

aż oto górą przypływa z daleka
28
   aniołów dwoje: każdy dłoń ze szpadą

ognistą wznosił na końcu stępioną;

szaty ich lotem na wietrze się kładą
31
   za szumem skrzydeł, co barwą zieloną

jaśniały cudnie jak ruń młoda w maju,

i suknie takąż barwą ku nam wioną.
34
   Jeden się przy nas opuścił na skraju,

drugi naprzeciw, i tak postawieni

z obu stron strzegą duchów na wyraju.
37
   Włosy ich barwy złocistych promieni

rozróżniam dobrze, ale reszta lica

blaskiem słonecznym w oczach mi się mieni.
40
   - Obydwu z dworni swej Bogarodzica -

rzecze Sordello - tutaj dla obrony

zsyła przed wężem co nas tu podchwyca.
43
   Ja zaś nie wiedząc, z której przyjdzie strony,

spoglądam wkoło i coraz to bliżej

do wiernych ramion cofam się strwożony.
46
   A zaś Sordello: - Zejdźmy jeszcze niżej

pomiędzy one wielkie cienie: wiarę

dajcie, że każden chętnie się k'wam zbliży.
49
   Ledwo zstąpiłem na dół kroków parę,

już dna parowu dosięgam bez mała,

gdy wpośród innych widzę jedną marę,
52
   co patrzy, jakby powitać mię chciała.

Już się powietrze czarnym mąci mrokiem,

lecz nie tak gęstym, aby nie istniała
55
   spójnia pomiędzy mną a jego wzrokiem:

on ku mnie idzie, ja ku niemu śpieszę,

wzajem do siebie lekkim dążąc krokiem.
58
   ...Szlachetny sędzio Nino! Jak się cieszę,

kiedym zobaczył, żeś po prawej stronie!...

Gdy folgę pierwszej daliśmy uciesze,
61
   ów rzecze do mnie wyciągając dłonie:

- Powiedz mi, kiedy do stóp onej góry

przybyłeś poprzez wód dalekich tonie?
64
   - Och, rzekę na to - z krainy ponurej

przychodzę dzisiaj, lecz me ciało żywie,

nim tu na żywot zapracuję wtóry.
67
   Gdy to usłyszą, w zdumienia porywie

ów się z Sordellem cofną ku gromadzie,

jak ktoś, co w nagłym oniemiał podziwie.
70
   Ten Wergilego szuka, ów zaś kładzie

dłoń na ramieniu jednego co z twarzą

siedział schyloną, mówiąc: - Patrz, Konradzie,
73
   jakową łaską nieba czasem darzą!

Potem znów do mnie rozwarte zdumieniem

oczy obraca, jak ci co w dzień marzą.
76
   - Zaklinam ciebie Onego imieniem,

co na cię łaskaw, i co swe zamiary

z umysłu kryje przed nędznym stworzeniem,
79
   gdy tam powrócisz, poza wód obszary,

powiedz Giovannie mej, niech rodzicowi

zaniesie pomoc w modłach pełnych wiary.
82
   Matce jej bowiem, skoro czepiec wdowi

znowu na ślubne zmieniła zawicie,

snać już niewiele myśl o mnie stanowi.
85
   Zaprawdę, z tego pozna się niezbicie,

jak krótko miłość trwa w duszy niewieściej

i jak ją łatwo w proch rozwieje życie,
88
   gdy jej spojrzenie ni dotyk nie pieści...

Lecz nie tak chlubny mediolańskich węży

znak nad grobowcem, który ją pomieści,
91
   jak kur pizański na herbu pawęży.

Tak mówił, podczas gdy mu lica płoną

ogniem szlachetnym, co go umiar stęży.
94
   Lecz mój wzrok ponad omroczy zasłoną

tam biegł, gdzie promień najpóźniejszy świta

gwiazd, którym krótszą drogę zakreślono.
97
   - Co w górę patrzysz, synu? - mistrz zapyta.

Ja zaś odpowiem: - W biegunowym kole

trójcę gwiazd widzę, co blaskiem zakwita.
100
   On na to: - Swieci już nisko na dole

onych gwiazd czworo, coś je widział z rana,

a zaś te nowe weszły na ich pole.
103
   Gdyśmy mówili tak, mojego pana

Sordel odciągnie na bok: - Patrzaj, ninie

przypełza wróg nasz, gdzie trawa splątana.
106
   I palcem wskazał głębiej, gdzie dolinie

ujścia już nie masz, tam zaś sroga żmija

spomiędzy trawy łbem płaskim wychynie
109
   i wpośród kwiecia swe cielsko przewija,

a jak u bestii, co grzbiet własny liże,

tak się łeb zwraca i wygina szyja.
112
   Sam nie wiem, jako się porwały chyże

one niebiańskie sępy lotem skoro:

już szmaragdowe skrzydeł ich paiże
115
   błyskają w górze i powietrze porą.

Umknęła żmija, zaś obaj anieli

ponad doliną lot powrotny biorą
118
   i tam, gdzie wprzódy, z mieczami stanęli.

Ów zaś, co Nino wpierw go przysposobi,

wciąż na mnie patrzył, gdy oni lecieli,
121
   i rzekł: - To Światło, co cię łaską zdobi,

snać wie, iż umysł twój jest czułym woskiem,

z którego snadnie kształt wieczny urobi.
124
   Gdy ci więc dano za zrządzeniem boskim

przynieść tu wieści z mej ojczyzny dawnej,

o, powiedz ty, co w kraju żyłeś włoskim,
127
   czyś w Valdimacra był żyźnie uprawnej?

Stamtąd jam rodem, Konrad Malaspina,

i już w żywocie onym byłem sławny.
130
   Dziś się ta z duszy mojej zmywa wina,

że zbytnio swoich najbliższych kochałem,

i tęskny myślę, czy mię kto wspomina.
133
   - Och - rzekę na to - choć nie odwiedzałem

twojej krainy, ale twego sława

rodu po świecie rozszerza się całym.
136
   Któż, jako oni, przykładem się stawa?

Kto równie hojny, czy mieczem, czy kiesą?

Choć światem ręka kieruje nieprawa,
139
   oni zepsuciem żadnym tknięci nie są.

Ten zaś odpowie: - Nim słońce, co rana

wśród gwiazd ognistą wędrując kolesą,
142
   siedemkroć między rogami Barana

onym się wozem ognistym przetoczy,

już droga będzie dla ciebie obrana.
145
   Jeśli wyroku niebo nie odroczy,

azali prawdą one są pochwały,

na własne wonczas przekonasz się oczy,
148
   gdyż kraj mój poznać nieba ci kazały.

<<< >>>