BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Spragniony, abym wzdłuż i wszerz i skraju

poznał te gąszcze, gdzie brzask ranny tonie

w żywej zieleni w onym świętym gaju,
4
   już, niemieszkając dalej, poprzez błonie

od brzegów idę powoli, powoli

łąką, gdzie zewsząd cudne biją wonie.
7
   Łagodny wietrzyk tutaj mię okoli

i tak się miękko dotknie mego czoła,

jak pieszczotliwa dłoń, gdy serce boli,
10
   a wszystkie liście, co drżały dokoła,

ów powiew słodki w jedną stronę skłania,

kędy cień góry świętej padał zgoła.
13
   Ani się spłoszą te, co je ochrania

ów liść u szczytu, wdzięczne ptasząt chóry,

ni zaprzestaną swego świegotania,
16
   jeno mocniejszy głos wzbiją do góry,

jutrznię dla Pana śpiewając radośnie,

a liście szmerem dają pieśni wtóry.
19
   Podobnie wiatru szum podaje sośnie

sosna nad morzem tam koło Rawenny,

gdy zadmie Eol, a szmer w boru rośnie.
22
   Już mię pomału krok przeniósł wpółsenny

w las tak głęboko, iż poznać nie mogę,

kędy tam wszedłem w ranek on promienny,
25
   gdy oto rzeka mi zastąpi drogę,

co w lewą stronę gnie wiotkie powoje,

umykające od jej fal pod nogę.
28
   Wód najpiękniejszych kryształowe zdroje

mętne by zdały się przy tej głębinie,

co w cieniu wiecznym toczy nurty swoje
31
   i jako bursztyn czysta płynie, płynie

tam, gdzie wieczystych drzew mroki zaległy,

ni promień słońca zbłąka się w gęstwinie.
34
   Przystaną kroki, zaś oczy pobiegły

za rzekę dalej, kędy ruń majowa,

i tam znienacka przed sobą spostrzegły,
37
   niby zjawienie cudowne, iż słowa

milkną na ustach, a myśl się rozlewa

w słodkim zachwycie, ni się radość psowa,
40
   panią samotną, co idzie i śpiewa,

a tak wędrując, bujne zrywa kwiecie,

co na murawie drogę jej usiewa.
43
   - Hej, piękna pani! Wy, co się grzejecie

w słońcu miłości, jeśli mam dać wiarę

pozorom, co są znakiem serca przecie,
46
   raczcie się zbliżyć jeszcze kroków parę -

zawołam do niej - bym one radosne

pienia usłyszeć zdołał krocząc w miarę!
49
   Widok wasz na myśl przywodzi żałosne

wspomnienie o cnej dziewce Prozerpinie,

gdy matka traci oną, ona wiosnę.
52
   Jako się czasem na miejscu zawinie

postać tancerki tak lekkim obrotem,

iż lotną stopą nad ziemią przepłynie,
55
   tak, po tym kwieciu rumianym i złotym

krocząc, ta piękna obróci się do mnie

z uśmiechem cudnej twarzyczki, a potem
58
   gdy się przybliży, oczy spuszcza skromnie,

jako przystało dziewicy, lecz pienia

duszę w słodyczy pławią mi ogromnie.
61
   Gdy zaś tam doszła, gdzie się rozprzestrzenia

aż na murawę fala płetwą białą,

dar ze swojego uczyni spojrzenia.
64
   Nie takim chyba blaskiem zajaśniało

oko Wenery, gdy na wspak zwyczaju,

synek ją własny celną trafił strzałą.
67
   I tak się do mnie śmiała z wody skraju,

barwnego kwiecia pełne mając dłonie,

co bez nasienia w onym wschodzi kraju.
70
   Trzy jeno stajań miały tych wód tonie,

lecz i Helespont tam, gdzie go zuchwale

przekroczył Kserkses, pychę mając w łonie,
73
   w sercu Leandra mniejsze budził żale,

że Sestos z Abydos tną wód rozchwieje,

niż w moim: iż się nie rozstąpią fale.
76
   - Wyście tu nowi, a to, że się śmieję -

zaczęła ona - w tym miejscu wybranym

na gniazdo rodu ludzkiego, w tej knieje,
79
   dziwi was może, lecz w psalmie śpiewanym:

Tyśmię ucieszył, Panie! jest, co wwiedzie

światło w wasz umysł blaskiem niespodzianym.
82
   Ty, coś mię wezwał i coś jest na przedzie,

mów, czy chcesz więcej słyszeć, bom gotowa

do cna cię skrzepić w niepewności biedzie.
85
   - Woda, co widzę ją i ta echowa

muzyka lasu - rzekłem - znowu zgładzi

wiarę, co w myśli mojej świta nowa.
88
   Ona zaś: - Powiem, z jakiej się prowadzi

przyczyny owo, co cię tak dziwuje,

a wnet mgła zginie, co w twych myślach wadzi.
91
   Dobro Najwyższe, które się lubuje

w sobie jedynie, utworzyło człeka

dobrym dla dobra, i ten mu daruje
94
   zakątek, na znak szczęścia, co go czeka.

Przez własną winę krótko tu przebywał,

przez własną winę we łzach mu powieka,
97
   a w żalu serce tonie, miast by zrywał

słodkie owoce szczęścia w błogim wczasie

i by rozkoszy bez granic używał.
100
   By zamieszanie, które w niższym pasie

powietrza sprawią mgły lub deszczu rosa

tutaj człekowi nie szkodziło zasię,
103
   ona się góra wznosi pod niebiosa,

nad wszelkie wyższa świata niepokoje,

w światłości pławiąc szczyt, zielonowłosa.
106
   Na tej wyżynie, co ją w czyste zwoje

ubiera eter, powiewy, gdy trącą

las i rozniosą w gąszczu echa swoje,
109
   jeno nastroją ciszę, a nie zmącą,

iż fala wiatru powstaje łagodna

i w dół, ku ziemi niesie moc rodzącą.
112
   Ona zaś ziemia, o ile jest godna

dla się i swego nieba, wnet poczyna

i rodzi dalej, przez tę siłę płodna.
115
   Gdyś to usłyszał, już ci nie nowina,

jako tam w świecie, choć jej nie posiano,

krzewi się bujnie jakowa roślina.
118
   Wiedz teraz, iż ta, gdzie ci stanąć dano,

święta ziemica pełna jest nasienia

i ma owoce, coć u was nie znano.
121
   Woda, co widzisz ją, nie z przetopienia

lotnych oparów powstaje, jak rzeka

co pełnię fali swojej ciągle zmienia,
124
   jeno krynica rodzi ją daleka,

gdzie z woli boskiej wciąż tyle przybywa,

ile w dwie strony nurtów jej ucieka.
127
   W tę stronę bieżąc, kryształ jej wypływa

bogaty siłą czerpaną w tym lesie,

co ludziom z duszy pamięć grzechu zmywa.
130
   W drugą wspomnienia dobrych czynów niesie,

a działa tylko, gdy skosztować obie:

tu Lete, a zaś tam Eunoe zwie się;
133
   wszystkie najlepsze smaki łączy w sobie.

Tym niech się twoje nasyci pragnienie,

albowiem więcej już nie powiem tobie.
136
   Z łaski ci jedno dodam objaśnienie,

ani też sądzę, by, żeś o nie zasię

nie prosił, onoć w mniejszej było cenie:
139
   To, co śpiewano niegdyś o Parnasie,

o złotym wieku i szczęśliwym bycie,

może wyśniono o tym rajskim czasie.
142
   Tu żył ród ludzki w niewinnym zachwycie,

tu był maj wieczny i tutaj nektary

wieczyście świeżych jagód dają życie.
145
   Jam się obejrzał wonczas w stronę pary

moich poetów; widzę, że uśmiecha

lico się obu na słów onych czary,
148
   i znów tam patrzę, gdzie oczu pociecha.

<<< >>>