BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Tu się dzień kończył: wschodu szły promienie

tam, kędy Stwórca krew za nas wylewał,

Ebro nad Wagi znak wchodziło w cienie,
4
   Ganges w promieniach południa olśniewał,

kiedy nam anioł się ukazał boży.

Stał poprzed ścianą z płomienia i śpiewał:
7
   Beati mundo corde; śród przestworzy

głos brzmiał potężnie, a gdyśmy już blisko

byli, rzekł: - Droga się wam nie otworzy,
10
   o, świątobliwe duchy, gdy w ognisko

wejść nie zechcecie, co zionie upałem,

a tam słuchajcie pieśni duszą wszystką.
13
   Gdym to usłyszał, takim wnet się stałem

jak ów, co już go kładą do mogiły:

ponad splecione ręce całym ciałem
16
   wprzód się podaję, oczy się wlepiły

w ogień, a w duchu i widzę i słyszę,

jak ciała przy mnie żywcem się paliły.
19
   Zwrócą się do mnie zacni towarzysze,

Wirgili rzecze: - Synu, tu być może

męka, lecz nie śmierć. Pomnisz, jakom w niższe
22
   kręgi z Gerionem przez powietrzne morze

niósł cię? Czyż zwiódłbym serce ufające

tutaj, gdzie bliższe jest królestwo boże?
25
   Wierzaj mi, choćbyś całe lat tysiące

tkwił w samym jądrze onego płomienia,

włos by ci z głowy nie spadł w ognie wrące.
28
   A jeśli sądzisz, że jeno złudzenia

chcę ci zachować, zbliż się i z pożogą

zetknij kraj szaty własnego odzienia.
31
   A więc precz z lękiem wszelakim! Precz z trwogą!

Dalej idź naprzód, śmiało, bez wahania!

Lecz ja, jak oni co ruszyć nie mogą,
34
   stoję jak wryty, próżno chęć mię skłania.

Gdy to zobaczył, onego oblicze

frasunkiem śćmiło się. Z trochą zmieszania
37
   rzekł: - Synu, przecież ja ci źle nie życzę!

No, popatrz tylko, czy ci strach płomienia?

Tam, za tą ścianą ujrzysz Beatryczę!
40
   Jako na luby dźwięk Tyzby imienia

Piramus dźwignął gasnące powieki

wówczas, gdy morwa jagodę zrumienia,
43
   tak ja obrócę oczy od tej spieki

do mego pana, gdym usłyszał imię,

co wciąż gra w duszy niby śpiew daleki.
46
   On zaś pokręcił głową: - Więc w tym dymie

wciąż stać będziemy? I jakże tak? - rzecze.

Potem z uśmiechem jak do dziecka, gdy mię
49
   widział niepewnym, sam dłużej nie zwlecze,

jeno szedł pierwszy w tę ścianę czerwoną

wraz ze Stacjuszem poprzez żar co piecze.
52
   Gdym się tam znalazł, byłbym w roztopioną

masę szkła skoczył chętnie dla ochłody,

takowym żarem one drogi płoną.
55
   Tkliwy zaś ojciec idąc, dla osłody

o Beatryczy mówił nieustannie;

- Zda się tam widać już blask jej urody...
58
   Przez szlaki ognia wiodło nas śpiewanie

z drugiego końca, dodając nadziei,

ażeśmy byli znów przy skalnej ścianie.
61
   Venite, benedicti patris mei,

zabrzmiało w blasku, co mię tak olśniewał,

iż się powieka niby do snu klei.
64
   - Słońce zachodzi, noc zapada - śpiewał,

nie przystawajcie, jeno idźcie sami,

bo wnet się zachód będzie w czerń odziewał.
67
   Prosto pod górę schody szły przed nami

tak, że mi słońce, co już było nisko,

cień własny słało na nich przed stopami.
70
   Jeszcześmy podstaw schodów byli blisko,

gdy że już zaszło, poznaliśmy po tym,

że cienia znikło nam u stóp zjawisko.
73
   Nim pod bezkresnym niebios tych namiotem

mrok jednostajną szatę rozpościera,

wszyscy na stopniach legliśmy pokotem,
76
   każdy strudzoną głowę o głaz wspiera,

bo na tej górze noc cicha i chłodna

nie chęć wędrówki, lecz możność odbiera.
79
   Jak żując pokarm staje się łagodna

górskich gromadka kóz, co tak zuchwale

na szczyty wspina się, dopóki głodna,
82
   i legną w cieniu przy słońca upale,

podczas gdy pasterz na nie baczność zwraca,

kijem sękatym podparty na skale,
85
   i jako nieraz przy swej trzodzie baca

nocuje w górach, ani też do domu,

przed dzikim zwierzem strzegąc je, nie wraca,
88
   tak my trzej spocząć legliśmy śród złomu:

jam był owieczką, oni jak pasterze

po obu stronach skalnego wyłomu.
91
   Mało co z zewnątrz się w ten jar przebierze,

jednak widziałem, iż jaśniejsze świecą

gwiazdy i większe niźli w naszej sferze.
94
   Gdym tak rozmyślał patrząc, sen mię nieco

zmorzył, sen błogi, coć mu są wiadome

nowiny nieraz, mm do nas przylecą.
97
   W godzinie owej, sądzę, gdy widome

na wschodzie blaski Cytery co płonie

żarem miłości, od wieków znajome,
100
   śniłem, iż widzę idącą przez błonie

młodą i piękną niewiastę, co zwija

wieniec i śpiewa, kwiaty biorąc w dłonie:
103
   - Kto by się pytał, na imię mi Lija,

pięknymi dłońmi wieniec sobie plotę,

bo w tym zwierciadle, które mię odbija,
106
   piękną się, strojną wydać mam ochotę.

Rachela, siostra ma, gdy ja się stroję,

wpatrzona siedzi w to zwierciadło złote
109
   i w nim podziwia piękne oczy swoje,

ona w patrzeniu szczęście całe złoży,

ja w ciągłym ruchu jeno widzę moje.
112
   Już pierwsze blaski, gońce jasnej zorzy,

co je tak wdzięcznym okiem pielgrzym wita,

gdy mu dzień drogę do domu otworzy,
115
   biegły po niebie. Przed rankiem co świta

pierzchały mroki na wsze świata strony,

a z nimi sen mój. Wstałem: znakomita
118
   dwójca poetów przy mnie. - Nasycony

będzie dziś jeszcze głód twój najrzetelniej

przez oną jabłoń słodką, co ramiony
121
   sięga tam, kędy łakną jej śmiertelni.

Takimi słowy Wirgiliusz zwątpienia

moje wnet w pewność zamienił najdzielniej.
124
   Tak zapragnąłem nad wszelkie pragnienia,

aby już w górze być, iż z każdym krokiem

skrzydła mi, zda się, rosły u ramienia.
127
   Gdyśmy już byli ponad góry stokiem,

u szczytu schodów przystanął Wirgili

i rzekł z utkwionym we mnie jasnym okiem:
130
   - Jużeśmy, synu mój, razem przebyli

kraje, gdzieś ogień doczesny i wieczny

oglądał; teraz rąbek się uchyli
133
   światów, gdzie ja już nie wejdę bezpieczny.

Wiedzą i sztuką wiodłem cię w te właści,

tu niech cię własny wiedzie krok stateczny,
136
   za tobą mroki, za tobą przepaści

i dróg urwistych zawrotne koleje,

za tobą mocy zdradliwych napaści.
139
   Patrz, oto słońce przed tobą jaśnieje,

błoń cię kwiecista i wonna otoczy:

na jej rubieży świętą widzisz knieję.
142
   Nim cię powitać przyjdą piękne oczy,

co we łzach całe słały mię ku tobie,

spocznij, lub głębiej idź w ten kraj uroczy.
145
   Ode mnie rady nie czekaj w tej dobie;

wolną masz wolę, czystą, niezmieszanym

sądem wiedzioną, przeto ja cię robię
148
   nad samym tobą królem i kapłanem.

<<< >>>