BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   - Vexilla regis prodeunt inferni

ku nam - rzekł pan mój - jeśli więc dostrzegą

cośkolwiek oczy, wytęż wzrok w tej czerni.
4
   Jak gdy czasami gęste mgły zalegą,

lub gdy przed nocą uczyni się ciemno,

z dala wiatraka skrzydła w przestrzeń biegą,
7
   taki gmach w cieniu majaczył przede mną,

a wiatr szedł odeń, żem się skrył za wieszcze

ramiona, schronu gdy szukać daremno.
10
   Jużeśmy byli - z grozą to umieszczę

w rymach - tam, kędy lodem duchy ścięte

jako źdźbła we szkle przeświecały jeszcze.
13
   Jedne z nich leżą, inne w kabłąk zgięte,

te prosto stoją, zaś u innych prostać

postawa, lecz są w dół głową zamknięte.
16
   Gdyśmy się tyle naprzód mogli dostać,

iż pan mój, skoro zechciał, mi ukaże

onego co miał niegdyś piękną postać,
19
   w przód się wysunął, mnie zaś stanąć każe.

- Otóż i Szatan - rzecze - i kraj oto,

kędy się męstwo, jakie masz, pokaże.
22
   Jaką naonczas zdrętwiałem martwotą,

nie pytaj nawet, czytelniku miły,

lecz pomyśl, gdy ci ducha starczy po to:
25
   śmierć lodem mrozi, strachem tętnią żyły,

anim umarły ni żyw, jeno treści

próżen, gdy wszystkie mię odbiegną siły.
28
   ...Najwyższy władca krainy boleści

aż do pół piersi tkwił w lodowej bryle,

a zaś do miary olbrzyma się zmieści
31
   ma wątła postać mało razy tyle,

jak wobec ramion jego olbrzym ginie,

jaka więc reszta ciała, rozważ chwilę.
34
   Jeśli był równie piękny, jako ninie

szkaradny zda się, a znieważył Pana,

słusznie, iż odeń wszelka żałość płynie.
37
   Z jakimże dziwem trwoga pomięszana,

kiedy ujrzałem, iż ma trzy oblicza!

Twarz co na przedzie, jako krew rumiana,
40
   z tamtych dwóch jedna maska tajemnicza

sponad każdego wyrasta ramienia,

a wierzch im głowy pokrycia użycza.
43
   Ta z prawej była bladego odcienia

jak kość słoniowa, zaś lewa maszkara

czarna jak heban, co barwy nie zmienia.
46
   Pod każdym licem wielkich skrzydeł para,

jako przystoi dla takiego zwierza,

szerszych niż żagla największego miara,
49
   błoniastych jako skrzydła nietoperza,

wciąż się porusza w przód i w tył miotana,

od nich zaś wicher potrójny uderza
52
   i mrozi fale Kocytu. Z Szatana

oczu sześciorga płyną łzy, i trzema

brodami ścieka płacz i krwawa piana.
55
   Każda z paszcz miażdży szczękami obiema

postać grzesznika, jak się miele w żarnie,

iż trzech od razu na proch rozgnieść mniema.
58
   Lecz niczym jeszcze one są męczarnie

wobec drapania, ta bowiem katusza

skórę od kości jak łuskę odgarnie.
61
   - Ta, co najgorszą mękę cierpi dusza -

rzekł do mnie pan mój - jest ci Judaszowa,

z głową tkwi w paszczy, nogami porusza.
64
   Z tamtych dwóch, którym zwisa na dół głowa,

w czarnej paszczęce Brutus członki składa,

(patrz, jak się skręca, a nie rzeknie słowa!)
67
   w drugiej zaś Kasjusz. Ale noc zapada;

gdy już widziały wszystko oczy nasze,

coć przeznaczone, odejść nam wypada.
70
   Jako więc kazał, szyję mu opaszę,

on wybrał miejsce i chwilę najlepiej,

i gdy się skrzydeł rozchylą pałasze,
73
   do włochatego boku się uczepi,

potem po kudłach schodzi cielskiem chudem,

co je lód wkoło powłoką ukrzepi.
76
   Gdyśmy zaś doszli tam, kędy się z udem

zrastają lędźwie i kształt się zatraca,

pan mój obrócił głowę z wielkim trudem
79
   gdzie miał wpierw stopy, i ponowna praca:

bowiem po kudłach do góry się wspina

tak, iż sądziłem, że do piekieł wraca.
82
   - Uważaj - rzecze mistrz - że ta drabina

(a dyszał przy tym, jako człek strudzony)

precz nas wywiedzie z onego komina.
85
   Potem przez otwór w skale wyżłobiony

zręcznym się ruchem na zewnątrz przebierze

i mnie na bryle usadził zwalonej.
88
   Podniosłem oczy, gdyż o Lucyferze

mniemam, że stoi wciąż w lodowym szkliwie,

aż widzę: nogi, jak dwie sterczą wieże.
91
   Jako się onym widokiem zadziwię,

pojmie człek ciemny, co wiedzieć nie zdoła,

jakowy termin przebyłem straszliwie
94
   - Dalejże, wstawaj - mistrz na mnie zawoła -

droga daleka, słońce już połowę

uszło swej mety, a szlak ciężki zgoła.
97
   Zaiste, gdzieśmy szli, nie pałacowe

były to schody, lecz grudź twarda wszędzie,

ani ją światło rozjaśniło płowe.
100
   - Nim się z otchłani krok mój wydobędzie,

panie mój - rzekłem, gdym już wstał na nogi -

powiedz słów parę, abym nie był w błędzie.
103
   Gdzie zmarzłe wody? Ów zaś jako w srogiej

utkwił obręczy? I jak w krótkim czasie

słońce szlak nocnej swej przebyło drogi?
106
   - Tobie się zdaje - ten odpowie zasię -

żeś jeszcze w głębi, kędy się chwyciłem

ciała robaka, co świat zbrodnią pasie.
109
   Tam byłeś póty, póki w dół schodziłem,

gdym się obrócił, przeszedłeś granicę,

gdzie ciąży wszystko, co jest ziemskim pyłem.
112
   Teraz się szlak nasz wywrócił na nice,

na tej-śmy stronie już, co ją obleka

kraj przeciwległy do onej ziemice,
115
   w której pośrodku umęczono Człeka,

co się urodził i umarł bez winy;

na przestrzał twoich stóp leży Giudecca.
118
   Gdy tutaj ranek, tam jest wieczór siny,

ten zaś, co dla nas był drabiną oną,

tkwi jako wprzódy śród lodu cembrzyny.
121
   Gdy z nieba runął, tą się zarył stroną,

ziemia zaś, co tu wpierw się rozciągała,

trwożnie się chowa popod wód osłoną
124
   i, jakby umknąć od onego chciała,

pustkę zostawia, lądy się zaś zbiegły

w tę górę, co tam wyrosła wspaniała.
127
   Od Belzebuba punkt jest tam odległy

równie, jak krąg ów, co otchłań zamyka.

Oczy by miejsca tego nie dostrzegły,
130
   ale je poznać po szmerze strumyka,

co sobie otwór w kamieniu wydrążył

i pochyłego kształt tworzy przesmyka.
133
   Tamtędy pan mój wraz ze mną podążył,

na świat chcąc wrócić nie spocząwszy wcale.

Kiedy zaś krawędź skalistą okrążył,
136
   on wpierw, ja za nim wspinam się wytrwale

precz od gospody piekielnego gazdy,

aż skrawek nieba błysł przez otwór w skale,
139
   kędyśmy wyszli, by znów ujrzeć gwiazdy.

<<< >>>