BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Gdzie się złom skalny nad przepaścią zwiesza,

usypan z gruzów grani gruchotliwej,

tam bardziej nędzna czekała nas rzesza.
4
   Kiedy uderzył na nas smród straszliwy,

co się z przepaści onej w górę wznosił,

ukryliśmy się za wiekiem pokrywy
7
   wielkiego grobu, co zaś na nim głosił

napis: Tu leży papież Anastazy,

którego Fotyn na złe drogi wprosił.
10
   - Tu schodząc staniem i raz i dwa razy,

nim się oswoi nasze powonienie

z onym tchem szpetnym, by nie czuć odrazy.
13
   Tak mistrz, a ja zaś: - Znajdź wynagrodzenie,

by nadaremno czas nam nie upływał.

On-ci zaś: - Myślę już o tym. Kamienie
16
   mój synu, co je gruz pousypywał,

troje kół tworzą w stopnie podzielonych,

jak one, coś je już wyżej przebywał.
19
   Wszystkie są pełne duchów potępionych,

a, byś miał pewność, że cię błąd nie łudzi,

powiem ci, czemu i za co zgubionych.
22
   Każda złość, która w niebie wstręty budzi,

zniewagą kończy się: stąd niedaleka

przemoc lub zdrada, co jest krzywdą ludzi.
25
   Ale że zdrada cechą jest człowieka,

najwięcej gniewa Boga, przeto w dole

zdrajców najsroższej męki kara czeka.
28
   Zaś gwałtowników w pierwszym ujrzysz kole,

a, że gwałt bywa w trojakim sposobie,

trzy się znajdują stopnie w tym zespole.
31
   Naprzeciw Stwórcy swemu, przeciw sobie,

przeciw bliźniemu można pogwałcenie

czynić, a to zaś w rzeczy lub w osobie.
34
   Gwałtem zadana śmierć lub przez zranienie,

bliźniego tyczy się, a zaś ruiny,

pożary, lichwa, godzą w jego mienie.
37
   Stąd mężobójcy i co przez złe czyny

szkodzą, łupieżcy albo niszczyciele,

kar znoszą męki śród pierwszej cembrzyny.
40
   Człek się na siebie może targnąć śmiele,

albo na dobro swe; przystało zatem,

by w stopniu wtórym utracił wesele,
43
   kto z własnej woli rozstał się ze światem,

dobro swe trwonił, po spelunkach grał-ci,

smucił się, choć mu życie kwitło latem.
46
   I Boga swego czasem się pogwałci,

gdy Mu się bluźni, czy w sercu zapiera,

lub słodkie dary przyrody zniekształci.
49
   Przeto najniższy z tych stopni zawiera

sodomę, lichwę i naród co bluźni

głośno, a w sercu Bogiem poniewiera.
52
   Zdrada, co miażdży sumienia w swej kuźni,

jest względem onych co nam zaufali,

lub tych co ufność schowali na później.
55
   Drugi ów sposób zniszczy i przepali

te więzy, co je natura stworzyła,

przeto wgrążeni w drugim kole cali
58
   są obłudnicy, pochlebcy, tych siła

co wróżą, kłamią, kradną, stręczyciele

i świętokupcy i jensza czerń zgniła.
61
   Zaś tamten sposób stargać umie śmiele

i przyrodzone więzy i te nowe,

coć ich wzajemna ufność stwarza wiele.
64
   Przeto w najniższym kole miejsce owe

wszechświata, kędy siedziba Szatana,

zdrajców na wieki wzięło w kły lodowe.
67
   Ja zaś: - Mój mistrzu, jasno wykładana

myśl twoja dla mnie, aż mi oczywisty

skład tej jaskini i jak zamieszkana.
70
   Lecz powiedz: oni z kałuży błotnistej,

co ich wiatr wodzi, a siecze deszcz chłodny,

czemu nie karci onych gród ognisty?
73
   Jeśli gniew boży na nich niezawodny,

tam być powinni; jeśli nie, co znaczy

sposób ich męki, tak litości godny?
76
   On-ci zaś do mnie: - Czemu tak majaczy

myśl twoja, jako czynić nie jest zwykła?

Lub zapatrzona może gdzie inaczej?
79
   Czy nie pamiętasz prawdy, co wynikła

z Etyki szkolnej, kędy wymieniono

trójcę spraw, co w nich wola niebios znikła:
82
   niewstrzemięźliwość, złość oraz szaloną

zwierzęcość, i że w niewstrzemięźliwości

najmniej obrazy boskiej pomieszczono.
85
   Jeśli rozważysz dobrze te pewności

i zastanowisz się, kto ci niewierni,

którzy tam wyżej znoszą zelżywości,
88
   zrozumiesz, czemu od najgorszej czerni

są oddzieleni i czemu w te pory

karci ich bożej pomsty moc najmierniej.
91
   - O, słońce, które wzrok uleczysz chory!

Twoich objaśnień słuchać, to rozkosze,

iżem do wątpień, jak do wiedzy skory!
94
   Lecz jeszcze myślą cofnij się po trosze -

rzekłem - gdzieś mówił, że lichwa obraża

boską łaskawość, i wytłumacz, proszę.
97
   - Kto filozofię zna, temu wyraża

w niejednym miejscu - rzekł - jako przyroda

z boskiej mądrości i z własnej wytwarza
100
   szlak swojej drogi, jak z dwóch źródeł woda;

a gdyć pamiętna Fizyki nauka,

to jedna z pierwszych kart zaraz ci poda,
103
   że, jako umie, kroczy wasza sztuka,

niby za mistrzem uczeń, w tym sposobie,

iż jest dla Boga tak jak gdyby wnuka.
106
   Z onych dwóch (jeśli przypominasz sobie

wstęp onej księgi) własnych cnót zasada

i rad dla innych - wypływają obie.
109
   Przeto że lichwiarz i jego gromada

innych dróg szuka, więc gardzi naturą,

bowiem w czym innym nadzieję pokłada.
112
   Ale pójdź, rzućmy tę otchłań ponurą!

Na horyzoncie świata błyszczą Ryby,

gdzie wiatr zachodni, tam Wóz płynie górą,
115
   a tu stok będzie stromy bez ochyby.

<<< >>>