BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Ciesz się, Florencjo, wielka twa potęga!

Skrzydła twe wioną nad lądy i morze,

nawet do piekieł sława twoja sięga!
4
   Tam, gdzie złodziei karcą sądy boże,

pięciu znalazłem twych obywateli,

iż się za ciebie wstydem upokorzę!
7
   Zaś niedaleka już chwila (jeżeli

prawdą to bywa, co się widzi we śnie),

gdy niespodzianką złą cię los obdzieli.
10
   Choćby i zaraz, nie będzie za wcześnie,

bo nadejść musi to co przeznaczone,

mnie zaś im później, tym bardziej boleśnie!...
13
   Już odchodzimy: znów w tę samą stronę,

kędy się w dół szło, pod górę powiedzie

wódz ów najmilszy kroki me strwożone,
16
   w onym pustkowiu wciąż idąc na przedzie

poprzez skał złomy, gdzie bez rąk pomocy

nogi by same w srogiej były biedzie.
19
   Wtedy me serce ścisnął z całej mocy

żal i dziś jeszcze chwyta, gdy przypomnę

to com oglądał w jaru ciemnej nocy,
22
   więc myśl mą w karby powściągam niezłomne,

by na złe drogi nie szła, gdy ją szczycą

losu czy nieba dary tak ogromne...
25
   Jako ów kmiotek, co ponad krynicą

spoczął - gdy ono, co świat stroi w czary,

najmniej przed nami swe ukrywa lico,
28
   a zamiast muszek, gdy brzęczą komary -

roje świetlików zobaczy w dolinie,

gdzie ma pól swoich i winnic obszary,
31
   tylu płomyków blaskiem ku nam skinie

ósmy jar piekieł z boku i na przedzie,

ledwom dosięgnął dna w tej rozpadlinie.
34
   I jak on, co się pomścił przez niedźwiedzie,

ujrzał, gdy konie poniosły do góry,

jako Eliasza wóz ku niebu jedzie,
37
   ni go wzrok zgoni śród blasków purpury,

bo widać jeno płomień zamiast wozu,

co pod niebiosa leciał na kształt chmury,
40
   tak każdy płomień w szczelinie wąwozu

leciał, ni swoją zawartość odsłoni,

lecz kto tam krył się, ten nie zaznał mrozu!
43
   Jam stał na moście i tak mię chęć skłoni,

że gdybym ręką nie chwycił się skały,

spadłbym aż na dno piekielnej ustroni.
46
   Zaś pan mój widząc, żem przejęty cały,

rzecze: - W tych ogniach wewnątrz płoną dusze:

każda ma płomień, co ją wziął w opały.
49
   - Panie mój - rzeknę - słysząc ciebie muszę

potwierdzić jeno to, co sam myślałem,

ale objaśnisz mię, tak sobie tuszę,
52
   kto jest w tym ogniu, co się szczytem całym

rozdwaja, jakby szedł z onego stosu,

gdzie Eteokles zgorzał z brata ciałem?
55
   Odparł mi: - Tam się dręczy karą losu

z Diomedesem Ulisses: zagłada

wspólna im, jako społem szli do ciosu;
58
   w tym się płomieniu opłakuje zdrada

onego konia, któren był powodem,

że powstał Rzymian ród, co światem włada;
61
   tam się za podstęp płacze ów, co w młodym

Dejdamii sercu żal nieutulony

budzi, gdy zginął Achil ze swym rodem;
64
   tam i Palladium łup gore pomszczony.

- O, mistrzu - rzekę - jeśli niewidomie

wolno mi mówić zza ognia zasłony,
67
   czekajmy, aż się dwujęzyczne płomię

przybliży do nas, proszę cię i błagam,

i jeszcze proszę, ni prośbę poskromię.
70
   - Chęć twą pochwalę, ani się nie wzdragam

zadośćuczynić - rzekł - lecz przy zachęcie

język na wodzy trzymać ci pomagam:
73
   mnie dozwól mówić, bowiem mam pojęcie,

czego ty pragniesz, onym zaś twa mowa,

przeto, że Grecy, może być na wstręcie.
76
   Gdy się zbliżyła już wstęga ogniowa

tyle, iż głosy ją dolecą skore,

słyszę, jak pan mój w te się ozwie słowa:
79
   - O, wy, co dwóch was w jednym ogniu gore,

jeślim zasłużył u was wielemało,

jeśhm zasłużył u was w oną porę,
82
   kiedym na świecie tworzył pieśń wspaniałą,

nie oddalajcie się, lecz niechaj do mię

rzeknie z was jeden, gdzie zwlókł z siebie ciało?
85
   Wonczas szczyt wyższy starożytne płomię

jęło kołysać z szumem jak na wietrze:

koniec, co w górę strzelał nieruchomie,
88
   tam i sam wodząc giętki, i powietrze

liżąc dokoła niby język żywy.

I głos zeń wyszedł, choć ognie nie bledsze:
91
   - Kiedym już uszedł od Cyrce zdradliwej,

co mię więziła przez rok swymi czary:

ani ojcowskich uczuć poryw tkliwy,
94
   ani wzgląd, że mię rodzic czeka stary,

ni chęć, by wstąpić w domowe wrzeciądze,

gdzie żona słodkiej dochowała wiary,
97
   pokonać mogły w duchu moim żądzę

widzenia krajów z dziwy nieznanymi.

Tedy po wielkim morzu świata błądzę
100
   sam w kruchej łodzi i z druhy wiernymi,

co pozostali zawsze przy mym boku.

Dotarliśmy tak do Hiszpanów ziemi
103
   i do Sardynii od brzegów Maroku,

i do wysp innych, co je nurt obmywa

falą lazurów czystą i głęboką.
106
   Już nam znużenie wiosła z rąk wyrywa,

gdyśmy przed oną stanęli cieśniną,

kędy Herkules słupy swymi wzywa
109
   pomsty na onych, co dalej popłyną.

Po prawej ręce zostawiam Sewillę,

po lewej Ceuty mury z oczu giną.
112
   O, bracia, rzekłem, coście już przez tyle

przeszkód się groźnych na zachód dostali!

Nie skąpmy trudów na te krótkie chwile,
115
   co nam zostały w życiu, lecz, gdzie w fali

blask ostatniego topi się promienia,

w one bezludne światy śpieszmy dalej!
118
   Zważcie, z jakiego jesteście plemienia:

na toście żywi, by mądrość i cnotę

znać, nie zaś być jak bezduszne stworzenia!...
121
   Te krótkie słowa tak dzielną ochotę

wzbudzą w gromadce mej, że dusza rosła:

ledwo powstrzymać mogłem mężną rotę.
124
   Nazajutrz rano uskrzydlone wiosła

wciąż kierowane na lewo w swym biegu

folgują chęci, co nas naprzód niosła.
127
   Wszystkie już gwiazdy bieguna drugiego

noc oglądała, a nasz był tak nisko,

że ledwo widny gdzieś sponad fal brzegu.
130
   Pięć razy już się księżyca zjawisko

zmieniło dla nas, od kiedyśmy śmiało

przebyli stromej cieśniny łożysko,
133
   kiedyśmy górę ujrzeli ściemniałą

w mgle oddalenia, co aż w niebios strzechę

sięgała czołem, jako nam się zdało.
136
   Cieszyliśmy się, ale wnet uciechę

łzy zastąpiły, gdy z tej nowej ziemi

wir ku nam zwalił zapienioną wiechę.
139
   Trzykroć nas kręgi schwyci potężnymi,

za czwartym razem łódź w wodę obala,

jako sądzono wyroki wiecznymi.
142
   ...I tak nad nami zawarła się fala...

<<< >>>