BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Kiedy przytomność wróci, co zniknęła

wobec niedoli dwojga ukochanych,

która mię na wskroś żalem przeniknęła,
4
   znów męki nowe i nowych skazanych

widzę dokoła, gdziekolwiek krok ruszę,

gdziekolwiek spojrzę z mroków nieprzebranych.
7
   Jam w trzecim kręgu, tam, kędy deszcz prószy

wieczny, przeklęty i zimny i smętny,

zawsze jednaki, zawsze wszystko głuszy.
10
   Gradowe ziarna, śnieg i strumień mętny,

poprzez ciemności wszystko razem spływa

na ziemię, co stąd pełna woni wstrętnej.
13
   Cerber, potwora dzika i straszliwa,

trzema gardłami tak jako pies szczeka

nad tym narodem, co tutaj przebywa.
16
   Krwawe ma ślipia, brodę, skąd tłuszcz ścieka,

wielki brzuch, długie i ostre pazury,

drapie nieszczęsnych i skórę z nich zwleka.
19
   Jako psi wyją, gdy deszcz tnie ich z góry,

i z boku na bok każden się zatoczy,

kiedy tak błądzą, nędzne grzechu ciury.
22
   Gdy nas poczwara ona, Cerber, zoczy,

paszcze otwiera trzy, i kły wyszczerza,

a cielskiem całym ogromnym dygocze.
25
   Zaś pan mój dłonie obydwie rozszerza,

w garść bierze ziemię, i, jedyna rada,

ciśnie w otwarte pyski złego zwierza.
28
   Jak ono psisko, co głodne ujada,

ale ucichnie, gdy pożera strawę,

póty spokojne, póki się objada,
31
   takie ci stały się mordy plugawe

tego szatana Cerbera, co szczeka,

aż zgłuchnąć rade by dusze nieprawe.
34
   Szliśmy wśród cieniów, które tak powleka

gęsta ulewa mgłą, że nieświadomie

depcem po marach, co kształt mają człeka.
37
   Wszystkie na ziemi spoczywały, kromie

jednego, co się zerwał i usiędzie,

kiedy nas zoczył, lica wznosząc do mię.
40
   - O, ty, co idziesz przez piekieł krawędzie,

poznaj mię, jeśli zdołasz - krzyknie wtedy -

boś na świat przyszedł, nim mnie śmierć zdobędzie.
43
   Ja zaś do niego: - Męki twojej biedy

może cię w mojej zatarły pamięci,

bo nie zda mi się, bym cię widział kiedy.
46
   Lecz powiedz, czyj duch jesteś, co się smęci

w tak ciężkiej kaźni, że w tym żywym grobie

może być sroższa, nie przykrzejsza. - Tenci
49
   odpowie na to: - Gród twój, co ma w sobie

zawiści pełno jak skarbona jaka,

był mi ojczyzną w jasnej życia dobie.
52
   Wy, współrodacy, zwaliście mię Ciacca;

za grzech obżarstwa szpetny i bydlęcy

deszcz ów, jak widzisz, na wskroś mię przemaka.
55
   I nie jednego mnie. Ileż tysięcy

dusz smętnych tutaj równe męki wiążą

za tenże sam grzech!... Nie rzekł słowa więcej.
58
   Ja mu odrzekłem: - Ciacco, tak mi ciążą

twe męki, że mi w oczach wzbiera woda,

lecz powiedz, jeśli wiesz, do czego dążą
61
   obywatele rozdartego groda?

Jest-li tam jaki sprawiedliwy? Powiedz,

czemu go taka obsiadła niezgoda?
64
   On ci zaś do mnie: - Przez kłótni manowiec

do krwi rozlewu dojdą, i szkaradnie

jeden drugiego wygna władzy łowiec.
67
   Lecz za trzy słońca obroty upadnie

ta władza, taki zaś co już się wprosił

na czele tamtych, onymi zawładnie.
70
   Długi czas będzie dumnie głowę nosił,

srogim uciskiem w onych tłumiąc ducha,

iżby się wstydził i łzą oko zrosił.
73
   Dwóch sprawiedliwych jest, lecz ich nie słucha

nikt: pycha, zazdrość i łakomstwo, to-li

trzy iskry, skąd tam w sercach żar wybucha.
76
   Tu skończył łzawą opowieść, co boli.

Ja zaś doń: - Jeszcze niechaj mię pouczy

twa mowa, gdy ci chęć na to pozwoli:
79
   Arrigo, Mosca, Jakub Rusticucci

i Farinata zacny i Tegghiaio

i inni co w nich dobra chęć nie zwłóczy,
82
   kędyż są i gdzie wieczny pobyt mają?

Albowiem wiedzieć dusza ma pożąda:

piekło im jad, czy nieba rozkosz dają?
85
   - Gdzie najczarniejsze duchy się ogląda,

tam ich zobaczysz - rzecze - jeśli w progi

tak niskie zstąpić ci Najwyższy On da.
88
   Lecz kiedy wrócisz znowu na świat błogi,

proszę, przywołaj mię w drugich pamięci.

Więcej nie powiem, ni pytaj, mój drogi...
91
   Tu, proste oczy jakby zyzem skręci,

popatrzy na mnie i głowę pochyli,

by paść, jak inni falą deszczu zgięci.
94
   Pan mój rzekł: - Już się nie zbudzi do chwili,

co archanielskich trąb zagrzmi łoskotem,

przyjdzie moc wroga tym, którzy zgrzeszyli:
97
   każdy z nich pieczęć grobu zerwie potem,

odzyska ciało i kształt swej istoty,

usłyszy to, co w wieczność huczy grzmotem.
100
   Przez mąt zmieszany duchów tych i słoty

takeśmy przeszli powolnymi kroki,

mową o przyszłe trącając żywoty.
103
   Jam mówił: - Mistrzu, gdy przebrzmią wyroki

wieczne, czy wzrosną onych udręczenia,

czy będą równe, czy doznają zwłoki?
106
   On ci zaś do mnie: - Wspommj pouczenia

twojego mistrza: co się doskonali,

to mocniej czuje rozkosz i cierpienia.
109
   Czego nieszczęśni ci nie dokonali

w dobrym i nigdy dokonać nie mogą,

to się wzmożoną męką na nich zwali.
112
   I tak okrężną wędrujemy drogą,

mówiąc coś więcej, niż się tu powtarza,

ażeśmy przyszli znów ku niższym progom,
115
   Plutusa widząc, wrogiego mocarza.

<<< >>>