BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Kiedy tęsknota do ojczystej strony

serce ścisnęła, pozbierałem liście

i dałem temu, co już był zemdlony.
4
   Doszliśmy potem, gdzie się wyraziście

drugie oddziela od trzeciego koła

i gdzie się strasznej widzi kary przyjście.
7
   Aby przedstawić tę rzecz nową zgoła,

powiem: przyszliśmy nad piasku zatoki,

na którym żadne nie zakwitną zioła.
10
   Gaj je boleści opasał szeroki,

a skrajem jego droga wytyczona;

tameśmy nasze zatrzymali kroki.
13
   Przestrzeń się wszędy słała rozpalona,

podobnie jak ta równina piaszczysta,

co ją deptały już stopy Katona.
16
   ...O, pomsto boża, jakżeś oczywista

i jak każdego winnaś przejąć trwogą,

co, jak ja, z onych widoków korzysta!...
19
   Postaci nagich widzę tutaj mnogo,

a wszyscy łzami płakali rzewnymi,

chociaż nierówno dręczeni pożogą.
22
   Niektórzy na wznak leżeli na ziemi,

innych znów widzę siedząco skulonych,

zaś inni krążą kroki nierównymi.
25
   Tych-ci najwięcej było, mniej zaś onych,

co leżą na wznak, lecz ci w swej niedoli

więcej wznosili głosów rozżalonych.
28
   Na cały piach ten, równo i powoli,

padały ciągle płatki ognia z góry,

jako śnieg w Alpach, gdy wiatr nieco zwoli.
31
   Jak Aleksander ogniowej purpury

widział w gorącej indyjskiej krainie

na wojska swoje spadające chmury,
34
   i tej nakazał żołnierskiej drużynie

zadeptać one, aby swoim żarem

ognia w zapiekłą nie wniosły pustynię,
37
   tak tutaj, wiecznym spalony pożarem,

piasek zażegał się niby krzesiwo,

aby powiększyć mękę onych skwarem.
40
   I wciąż pożogę oną gaszą żywą

na własnym ciele nieszczęśliwe dłonie,

tu, ówdzie tłumiąc zgorzel przeraźliwą.
43
   Zacząłem: - Mistrzu, ty, który w tej stronie

zwyciężasz wszystko, krom rzeszy zuchwałej

diabłów przy twierdzy tam żelaznej bronie,
46
   powiedz, kto wielki ów, co tak niedbały

spoczął pod onym płomienistym deszczem,

jakby go płaty ognia nie tykały,
49
   i, zda się, gardzi swoją męką? - Jeszczem

słów nie domówił tych, gdy krzyknie owy:

Jakem był w życiu, tak pod śmierci dreszczem.
52
   Gdyby się strudził ów młot jowiszowy,

co zeń pioruny lecą w huraganie

i co się mojej tknął śmiertelnej głowy,
55
   lub gdyby przerwać chciał cyklopów granie

tam, w sycylijskich kuźniach, gdzie stal dzwoni,

wołając: Pomóż! Na pomoc, Wulkanie!
58
   jako uczynił na flegrejskiej błoni,

i we mnie grotem uderzył wszechmocnym,

jeszcze by nie miał pewnej zemsty w dłoni.
61
   Naonczas pan mój głosem rzekł tak mocnym,

jakom nie słyszał, patrząc w oną marę:

- O, Kapaneos, iż jest bezowocnym
64
   pychy twej rokosz, przeto cierpisz karę!

Żadne męczeństwo, z twoją porównane

złością, nie trafi w dość wysoką miarę.
67
   Potem zaś ku mnie już udobruchane

słowa obrócił: - To z tych jeden zasię,

co przez nich były Teby oblegane.
70
   W pogardzie Boga miał i, jako zda się,

dotąd ma, lecz ta wzgarda duszę srogą,

jakom rzekł, niezbyt mu zdobi w tym czasie.
73
   Teraz idź za mną i bacz, abyś nogą

nie stąpił na ów piasek rozgorzały,

jeno suń ciągle popod gajem drogą.
76
   W milczeniu doszliśmy tam, kędy mały

strumyczek z gaju biegł w kształt krwawej smugi,

iż dotąd widzę jego nurt skraśniały.
79
   Jak w Bulicame wody płyną strugi,

co i dziś czerpią z niej jawnogrzesznice,

tak tutaj ona szła przez piasków ługi.
82
   I dno i brzegi były tej krynice

z kamienia całe, więc się przekonałem,

że tutaj można przekroczyć granicę.
85
   W tym wszystkim co ci dotąd ukazałem,

od kiedy weszliśmy przez wrota one,

gdzie napis groźny wstrząsa sercem całym,
88
   jeszcze twe oczy odtąd uderzone

nie były niczym, jako ona rzeka,

co wszystkie gasi płomyki czerwone. -
91
   Tak mówił pan mój, a chęć moja czeka,

by mi powiększył porcję strawy, skoro

ochotę zwiększył, a danie odwleka.
94
   Wonczas rzekł: - Leży wpośród mórz zaporą

kraj wyniszczony, co się Kretą zowie,

król tam złotego wieku rządził porą.
97
   Tam góra wznosi się, co ją listowie

i wód pieściły zdroje, zwana: Ida;

dziś na niej martwe ściele się pustkowie.
100
   Rea, zaledwo syna na świat wyda,

tam go ukrywa od wszystkich, spokojna,

choć głośno płacze mały Saturnida.
103
   Na górze postać starca jest dostojna,

co w stronę Rzymu patrzy przez skał wrota,

a plecy zwraca, gdzie Afryka znojna.
106
   Głowę ma całą ze szczerego złota,

barki ze srebra i pierś, a miedziana

część jest korpusu poniżej żywota.
109
   Dalej z żelaza, jeno że gliniana

noga jest prawa, na tej właśnie stoi,

postać ta z kruszców bogatych ulana.
112
   Wszystko, prócz złota, głęboka przekroi

szczelina, kędy się łzy wodne sączą,

jaskinię żłobiąc u podstawy swojej.
115
   Potem zaś bieg swój na strugi rozłączą,

Acheron tworząc, Styks i Flegetona

nurty, a dalej, gdzie się kręgi skończą,
118
   Kocytus tworzą, ale jakać ona

rzeka, zbyteczne mówić, bo własnymi

oczy zobaczysz ją u piekieł skłona.
121
   Ja zaś do niego: - Jeśli z naszej ziemi

wypływa strumień ów, czemu jedynie

tu się go widzi oczy zaćmionymi?
124
   On-ci zaś do mnie: - Wiesz, że w tej dolinie

wszystko jest kręgiem i choć w lewą stronę

schodzisz wciąż, jeszcześ po onej cembrzynie
127
   koła nie zrobił. Gdy więc zadziwione

będą twe oczy przez nowe pochody,

nic to dziwnego: drogi niezamknione.
130
   A ja znów: - Panie mój, a gdzież są wody

letejskie i nurt Flegetonu? O tej

mówisz, że one ją stwarzają brody,
133
   o tamtej milczysz. - Odparł on: - Ochoty

twojej pytania rozstrzygną te wary

krwawe, co płyną w jednej z wód z tej groty.
136
   Zaś Letę ujrzysz, ale gdy wiszary

piekieł opuścisz i tam przyjdziesz, gdzie się

duch obmyć dąży, gdy grzech zbędzie stary.
139
   Lecz dosyć długo byliśmy w tym lesie,

idź przeto za mną w dalszą drogę naszą;

tutaj po skraju niech cię krok twój niesie,
142
   kędy się wszystkie pożary ugaszą.

<<< >>>