BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

DANTE ALIGHIERI - "BOSKA KOMEDIA"

przekład: Alina Świderska

PIEKŁO

PIEŚŃ III

Przedpiekle. Nad Acheronem. Charon.

1
   Przeze mnie droga do boleści grodu,

przeze mnie droga na wieczyste męki:

do zgubionego na zawsze narodu.
4
   Sprawiedliwości mego Stwórcy dzięki

ugruntowana przez moc boską w bycie

wyszłam z Mądrości i Miłości ręki.
7
   Przede mną żadne nie wszczęło się życie,

prócz odwiecznego - i ja wiecznie stoję.

Rzućcie nadzieję wy, co tu wchodzicie!...
10
   Te słowa oczy napotkały moje

na szczycie bramy ciemną barwą znaczne,

gdyśmy przed straszne nadeszli podwoje.
13
   Więc przerażony zaraz mówić zacznę:

- Mistrzu, dlaczego owe słowa ciemne

takie mnie myśli przywodzą rozpaczne?
16
   Na to on, rzeczy znający tajemne,

rzekł: - Tu należy pożegnać się z trwogą,

tu zamrzeć winno wszystko co nikczemne,
19
   idziemy bowiem tą, com mówił, drogą,

gdzie masz zobaczyć, jako cierpią oni,

co utracili ducha jasność błogą.
22
   To mówiąc, dłoń swą kładzie na mej dłoni,

i pogodnymi krzepiąc spojrzeniami,

do tajemniczej wprowadził mnie toni.
25
   Tu płacz, wzdychania z głośnymi jękami

płyną w przestrzeni bez gwiazd, pełnej cienia,

tak, że je słysząc zalałem się łzami.
28
   Różne języki, mowy, złorzeczenia,

słowa boleści, gniewu krzyk szalony,

zmieszane głosy, rąk klaszczących brzmienia,
31
   sprawiały wrzawę co na wszystkie strony

wciąż się w powietrzu tym zmartwiałym kręci

jak piasek wirem wichru uniesiony.
34
   A ja bez myśli stojąc i pamięci,

rzekłem: - Cóż to jest co słyszę struchlały?

Co to za ludzie takim bólem zjęci?
37
   A mistrz odpowie: - Taki los dostały

w udziale dusze smutne i mizerne

tych, co bez hańby żyli i bez chwały.
40
   Przyszły tu między anioły niewierne,

które się przeciw Bogu nie zwróciły

i nie szły za Nim, lecz zostały bierne.
43
   Wygnane z niebios, których piękność ćmiły;

piekło nie chciało przyjąć w swe otchłanie,

bo z nich źli chluby nie mają, ni siły.
46
   A ja znów: - Co tak strasznego w ich stanie,

że taką burzę podnoszą żałości?

Mistrz odrzekł: - Krótko odpowiem. Ich trwanie
49
   tyle jest marne i pełne podłości,

że łaknąc próżno śmierci co wyzwala,

każdy z nich losu innego zazdrości.
52
   Ich smutna sława po ziemi się wala,

przez sprawiedliwość i litość wzgardzona.

Dość mowy o nich; patrz, i mijaj z dala.
55
   Patrzę i widzę, jak wirem niesiona

wielka chorągiew, wciąż się kręcąc, biegła,

niegodna swoje rozwinąć znamiona.
58
   A za nią ciżba ludu tak rozległa,

iż mi uwierzyć było rzeczą nową,

że taka liczba śmiercią już poległa.
61
   Gdy rozpoznałem postać tę i ową,

dostrzegłem także tego cień nieśmiały,

co przez nikczemność splamił się odmową.
64
   Pojąłem zaraz, że ten orszak cały

składał się z grzesznych, co Bogu niemili,

również niemili wrogom Jego chwały.
67
   Tych nieszczęśliwych, co nigdy nie żyli,

tu obnażonych, kłuły straszne roje

os i komarów, że aż krwią broczyli,
70
   a z krwią łzy razem przelewali swoje,

co tak zmieszane, spod ich nogi chciwie

wstrętnych robaków połykały zwoje.
73
   Potem, gdy dalej spoglądam w podziwie,

tłumy nad brzegiem wielkiej widząc fali,

- Mistrzu - zapytam nieco niecierpliwie -
76
   co to za jedni? I co ich tak pali,

że się z pośpiechem cisną do przeprawy,

jak to w mdłym świetle poznaję w oddali?
79
   A on: - Wiadome będą ci te sprawy,

kiedy już nasze zatrzymamy kroki

nad Acheronu brzegiem smutnej sławy.
82
   Spuściwszy oczy, zamilkłem bez zwłoki,

trwożny, czy mową przykrości nie czynię,

do brzegu szedłem w zadumie głębokiej.
85
   Aż oto ku nam po wodnej głębinie

starzec, którego kudły ubielone

siwizną wieków, na łodzi podpłynie,
88
   wołając: - Biada, duchy potępione!

Już nigdy niebios widzieć nie będziecie!

Ja was przybywam wieźć na drugą stronę,
91
   gdzie między wieczne ciemności pójdziecie

w wieczyste żary i w wieczyste lody.

Ty zaś, żyjąca duszo, odejdź przecie
94
   od tych umarłych i od onej wody.

Lecz widząc, że się nie ruszam, znów rzecze:

- Przez inne drogi, przez inne przechody
97
   do innych brzegów przybędziesz, człowiecze;

lżejsza łódź w innej przeprawi cię porze.

Wtedy mistrz, swoją rozciągnąwszy pieczę:
100
   - Charonie - rzeknie - tak chce Ten, co może

wszystko co zechce, a więc uchyl czoła,

nie pytaj więcej i nie trwaj w oporze.
103
   Poczem się zaraz uciszyły zgoła

wełniste szczęki sternika otchłani,

który w swych oczach miał płomienne koła.
106
   Lecz nagim, drżącym duszyczkom w przystani

od razu przestrach odjął barwę z liców.

Zębami zgrzytać zaczęli skazani,
109
   i przeklinali Boga, swych rodziców,

ród ludzki, miejsce, i czas, i nasienie

swego nasienia, i jego dziedziców.
112
   Potem zaś wszyscy płacząc nieskończenie,

zbiegli się razem nad straszne wybrzeże,

gdzie dla bezbożnych wspólne przeznaczenie.
115
   Charon ich zaraz płomiennym dostrzeże

okiem, i wiosłem powolnych okłada,

aż ich tak wszystkich do siebie zabierze.
118
   Jako jesienią liść za liściem spada,

aż w końcu gałąź pozostaje czarną,

oddawszy plon swój ziemi, choć nierada,
121
   podobnie tutaj złe Adama ziarno

rzuca się z brzegu, jedno drugie goni,

jak ptaki co się do odlotu garną.
124
   I tak wędrują po brunatnej toni,

a zanim jedno stąd odejdzie mrowie,

znów nowy szereg stamtąd się wyłoni.
127
   - Synu mój - do mnie mistrz uprzejmy powie -

ci, co w niełasce umierają bożej,

wszystkich stron świata schodzą tu synowie,
130
   i owe wody przebywać są skorzy,

bo sprawiedliwość tak ich prze surowa,

że pragną właśnie tego, co ich trwoży.
133
   Dobry duch tutaj, to rzecz całkiem nowa,

więc przeto Charon z gniewem cię wspomina,

lecz ty już poznasz, jak brzmi jego mowa.
136
   Skończył, a cała przeklęta kraina,

tak się trząść zacznie, że dziś jeszcze z trwogi,

gdy wspomnę, dreszcz mnie przechodzić zaczyna.
139
   I z tej łez ziemi wicher wyszedł srogi,

i blask rozniecił ohydny, czerwony,

co wszelkie czucie odjął mi wśród drogi,
142
   żem padł jak człowiek od snu zwyciężony.

<<< >>>