BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Gdy o Semelę zazdrosna Junona

na krew tebańską zawzięła się mściwa,

miłość Jowisza karcąc rozsrożona,
4
   wnet Atamanta dziki szał porywa,

i widząc żonę, która dwoje dzieci

niesie w objęciach, nagle się odzywa
7
   z krzykiem: - Nastawić teraz trzeba sieci,

bym lwicę złowił pospołu ze lwięty! -

i z drapieżnymi szpony na nich leci;
10
   porwał młodszego coraz gorszym jęty

szałem i główkę o kamień roztrąca,

zaś matka z drugim skacze w wód odmęty.
13
   Gdy zaś pożoga w Troi szalejąca

dumę mieszkańców w popiół obracała,

króla z królestwem wraz wiodąc do końca,
16
   Hekuba smętna, zła i wynędzniała

błądzi po brzegu, gdy zaś Poliksenę

zoczy nieżywą i na widok ciała
19
   Polidorosa, co je na arenę

piasku wyrzucą fale: wyje, szczeka,

z bólu nieledwie zmieniona w hienę.
22
   Lecz ni zwierzęta dręczą tak, ni człeka

furie, co z Teb się lub Troi wykradły,

ni tak szaleją z bliska czy z daleka,
25
   jako dwa widma nagie, co wypadły

ku nam, gryząc się wzajem, niby wieprze

gdy z chlewa nagle wyrwą się zajadłe.
28
   Wraz jedno z onych zębcami się weprze

tuż ponad grzbietem w kark Aretyńczyka,

brzuchem po ziemi włóczy go w najlepsze,
31
   o kant każdego zdzierając kamyka,

zaś kompan jego, co stał drżący, rzecze:

- Ten chochoł duchem jest Gianm'ego Schiccha,
34
   co się tak w złości na drugich zaciecze.

- Och - rzekę na to - jeślić nie ułapi

zębami, powiedz, kto się za nim wlecze?
37
   Ten zaś odpowie: - W onym duch się trapi

Mirry sławetnej, co w starożytności

ojca własnego zwodzić się pokwapi,
40
   aż go do grzesznej przywiodła sprosności,

za obcą dziewkę podając się rada.

Tenci zaś drugi, co tak bieży w złości,
43
   zdobyć chciał dla się przodownicę stada,

i adwokata nawet wywiódł w pole,

gdy chytrze, jako sam Donati, gada.
46
   Gdy te dwa znikły na zakręcie w dole,

znów się obrócę, gdzie się dręczą smutnie

ci, co przeklętą na świat wnieśli dolę.
49
   Jednego widzę, który niby lutnię,

dolną postaci część wygiętą trzyma,

brak jeno szpary, co część sromu utnie.
52
   Wodna puchlina, która tak rozdyma

członki człowiecze, iż bynajmniej miary

pomiędzy brzuchem a obliczem nie ma,
55
   usta, wyschnięte wewnętrznymi żary,

jak otwór dzbanka tak jemu rozchyli.

- O, wy, co wolni jesteście od kary,
58
   choć nie wiem czemu, wpośród męki tylej

- rzekł do nas - rzućcie na bok troskę wszelką,

aby uwagę skupić choć pół chwili,
61
   majstra Adama widząc nędzę wielką:

mieć mogłem wszystko, na co padły oczy,

a teraz żebrzę za wody kropelką!...
64
   Strumyki, które od zielonych zboczy

wzgórz Casentino płyną tam, gdzie Arno

na miękkim łożu chłodne fale toczy,
67
   ciągle mi stoją w oczach i ogarną

serce tęsknotą, która gorzej pali

niźli żar piekieł swoją męką skwarną!...
70
   Prawo, pod które tuśmy się dostali,

do tych miejsc każe tęsknić sercem całym,

kędyśmy ongiś grzechem się zmazali:
73
   tam jest Romena, kędy fałszowałem

złoto, pieczęcią Chrzciciela znaczone,

za com karany był spalonym ciałem.
76
   Lecz gdybym tutaj duchy umęczone

ujrzał Gwidona, albo Aleksandra,

lub onych brata, jużbym oczu w stronę
79
   nie posłał, kędy tryska Fontebranda,

a chocia swoich mąk przez to nie zmienię,

mniejsza by jednak dręczyła mię chandra.
82
   Jeżeli prawdę one mówią cienie,

co wściekłe schodzą w kraj wiecznej pokuty,

jeden już z onych cierpi potępienie,
85
   lecz cóż mi z tego, skorom tu przykuty!...

Och! Gdybym przez wiek bodaj o dwa cale

mógł się posunąć, jużbym pełzał u tej
88
   ścieżki, co wije się po onym wale,

(choć wiem, że wkoło dziesięć mil z okładem,

a w poprzek mili ma pół, nie mniej wcale)
91
   i, rzeszy idąc spotworniałej śladem,

jego bym szukał! Z ich to bowiem łaski

siedzę w kompanii takiej. Ich przykładem
94
   wiedzion, florenów podrabiałem blaski,

co miały w złocie trzy karaty miedzi,

aż w one piekieł wpadłem samotrzaski!
97
   Ja zaś do niego: - Kto są ci sąsiedzi

dwaj, co przy twoim boku rozciągnięci,

a tak parują, jak o gołoledzi
100
   ręce gdy zwilżysz? - Za mojej pamięci

nie przyszli tutaj - tamten mi odrzecze -

jam tu ich zastał, ni się ruszyć chęci
103
   nie zdradzi żadne: chyba wiecznowiecze

będą tak trwali. Jedna, to jest ona,

co w głąb więzienia Józefa zawlecze
106
   fałszywie świadcząc; drugie, to Sinona

duch trojańskiego, onegoć obłuda

sprawi, że zdrada weszła do Uiona.
109
   Jeden zaś z tamtych, czy to że go nuda

zdjęła, czy złość, iż ów rzekł, że obłudni,

pięścią uderzył go powyżej uda.
112
   Brzuch pod tym ciosem jak bęben zadudni,

zaś majster Adam ręką go po twarzy

zdzielił nawzajem: znów hukło jak w studni.
115
   I rzekł doń: - Chocia nadto wiele waży,

bym się mógł ruszyć, puchlina przeklęta,

do tej roboty jeszcze się nadarzy
118
   ramię! - Zaś tamten: - Jeśli się pamięta,

to, na stos idąc, ramię nie tak skore

było, jak bijąc fałszywego centa!...
121
   Opuchły na to: - Prawdęś rzekł w tę porę,

lecz wonczas, gdy ci mówić przyszło w Troi,

słowa twe z prawdą były na przekorę.
124
   - Jam kłamał słowem, zaś twe kłamstwo stoi

czynem wyryte - rzecze na to Sino -

jać za to jedno cierpię w nędzy mojej,
127
   tyś zbrodnię z każdą popełniał godziną,

gorzej niż diabeł. - Wspommj konia z drzewa,

krzywoprzysiężco - rzekł on, co puchliną
130
   brzuch miał okryty - i wiedz, że dziś śpiewa

o tym świat cały! - A ty wiedz, że ci się

z pragnienia język spęka, żeć zalewa
133
   woda zepsuta całe wnętrze, gdy się

powierzchnia brzucha wznosi aż po zęby,

że prawie nie znać oczu w tym zarysie!
136
   Na to on fałszerz: - Takci się z tej gęby

sypią złe słowa, jak i dawniej było:

jeślim ja spuchły, ciebie febra ziębi,
139
   ja mam pragnienie, ciebie boli głowa,

i, by polizać Narcyza zwierciadło,

wnet by u ciebie byle chęć gotowa!
142
   Jam się zasłuchał w tę kłótnię zajadłą,

zaś mistrz mój do mnie: - Omal że w twą stronę

z ust moich słowo gniewne już nie padło!
145
   Takem zasromał się, widząc schmurzone

gniewem te drogie lica, że do pory

tej na wspomnienie samo wstydem płonę.
148
   I jak ów, któren wpośród sennej zmory

pragnie, by jeno snem było to, co się

śni, a nie może grubej przebić kory,
151
   tak i ja byłem, o zamarłym głosie,

chcąc się tłumaczyć, a słowa niezdolny

rzec, lecz tym samym litość garnąc do się.
154
   - Większy grzech maże bardziej nieudolny

żal, niźli skruchą co lśni w twoim oku

- rzecze mój słodki pan - bądź zatem wolny
157
   od obaw. Pomnij, żem ja przy twym boku,

a jeśli kiedy znowu ci się zdarzy

podobny naród ujrzeć na widoku:
160
   niska to chętka: słuchać ich potwarzy.

<<< >>>