BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Niesie nas teraz brzeg twardy z kamienia,

a nad strumykiem wznoszą się opary,

których chłód groblę przed żarem ocienia.
4
   Jako Flamandzi ziem swoich obszary,

aby się nie wdarł przypływ morza wzdęty,

od Wizant aż do Brugii chronią starej,
7
   lub koło Padwy nad brzegami Brenty

czyni się, by się pałace ustrzegły,

gdy śniegi spłyną topniejąc, z Chiarenty,
10
   podobnie tutaj, choć nie tak rozległej,

ani wyniosłej budowy zrębami,

szańce nad brzegiem do góry wybiegły.
13
   Las już daleko tak został za nami,

że gdybym nawet wstecz obrócił oczy,

poznać by trudno, co widnokrąg plami,
16
   kiedy nas duchów gromada otoczy

groblą idących, i każde nam w lica

popatrzy, jak to w wieczornej omroczy
19
   czynić się zwykło o nowiu księżyca;

zaś oczy mrużą tak jak krawiec stary,

gdy mu się nawlec nie daje iglica.
22
   Gdy mię tak wszystkie oglądają mary,

jedna mię pozna nagle i zawoła,

za skraj chwytając sukni: - Nie do wiary!
25
   Spojrzę, i w licu, choć spalonym zgoła,

niemniej wyraźnie rozpoznałem przeto

znajomej twarzy zarysy i czoła.
28
   Więc rękę niżej opuszczając przed tą,

co nas dzieliła, krawędzią pustyni,

- Wyście to - krzyknę - wyście, ser Brunetto?
31
   Tenci zaś: - Synu, jeślić nie uczyni

przykrości, chwilę z tobą przyzostanie

za oną rzeszą Brunetto Latini.
34
   Ja zaś odrzekłem: - Zwólcie jeno, panie,

a siądę przy was ochotnie, jeżeli

ten, co z nim idę, na sprzeciw nie stanie.
37
   - O, synu - rzecze - kto z nas się oddzieli,

by stanąć chwilę, musi rok za rokiem

sto lat bezbronny trwać w ognia topieli.
40
   Idź przeto dalej, jać nadążę krokiem,

a potem wrócę, gdzie moja gromada

wędruje, płacząc nad wiecznym wyrokiem.
43
   Nie śmiałem na bok zejść, gdzie ogień pada,

by kroczyć przy nim, jeno z pochylonym

czołem tak idę, jak ten, co cześć składa.
46
   On zaczął: - Jakoś tu przyszedł przed skonem?

Traf-h to, czyli mus, co z nieba zlata?

I kto ten, co cię wiedzie szlakiem onym?
49
   Jam odpowiedział: - Śród jasnego świata

tam się w gęstwinę zbłąkałem splątaną,

zanim się moje dopełniły lata.
52
   Ledwiem wydostał się z niej wczoraj rano,

gdy ten mię spotkał, i stał się powodem,

żem wszedł, gdzie prawą drogę ukazano.
55
   On rzekł: - Za gwiazdy swej idąc przewodem

nie chybisz trafić do chlubnej przystani,

jeślim cię dobrze poznał w życiu młodym,
58
   i gdybym nie był zawczas do otchłani

zeszedł, to widząc jak ci niebo sprzyja,

pomógłbym sławie, co pracujesz dla niej.
61
   Lecz ono plemię niewdzięczne, jak żmija,

co ród swój stary wywodzi z Fiesole,

a duch ma twardy, jak głaz co zabija,
64
   wrogiem ci będzie za twą dobrą wolę;

i słusznie, bowiem owoc się nie pleni

szlachetny tam, gdzie chwastem zaszło pole.
67
   Swiat już od dawna słuszną miarą ceni

ów naród chciwy, dumny i zawiści

pełen; ty nie bądź, jako ci straceni!...
70
   Tobie zaś los twój szczytną chwałę ziści,

że walczyć będą o cię strony obie;

od ust do czary daleko aliści.
73
   Niech z siebie samych barłóg stworzy sobie

to fiezolańskie bydło, ale wara

od płonki, jeśli jeszcze przy ich żłobie
76
   wyrośnie jaka, coby się w niej stara

krew odrodziła rzymskiego nasienia,

co tam wschodziło, póki kwitła wiara.
79
   - Gdyby się moje spełniały pragnienia -

odrzekłem - toby śmierć, co wszystko kruszy,

dotąd wam swego szczędziła ościenia.
82
   Wszak jeszcze dzisiaj mam wyryte w duszy

wasze ojcowskie i drogie oblicze,

i dziś mię nauk tych wspomnienie wzruszy,
85
   jak zyskać wieczność przez wiedzy zdobycze;

a gdy wspominam ze czcią póki żywię,

słusznie to własnym słowem stwierdzić życzę.
88
   Coście tu rzekli, zapiszę skwapliwie,

i z innym jeszcze przedłożę, jeżeli

do pani trafię, która wie prawdziwie.
91
   To jedno pragnę, abyście wiedzieli,

że bylem w swoim sumieniu był gładki,

na wszystkom gotów co mi los przydzieli.
94
   Nie noweć dla mnie takowe zadatki,

niech więc Fortuna koło swoje toczy

jako chce, a zły człek przypina łatki.
97
   Mistrz mój naówczas do mnie zwrócił oczy

i: - Kto ma uszy, niechaj słucha - powie,

bystro mi patrząc w twarz śród tej omroczy.
100
   Mówiąc, wciąż szedłem przy onym parowie

i ser Brunetta proszę, niech powiada,

kto najsławniejsi są jego druhowie.
103
   On zaś odrzecze: - Jednych znać wypada,

o innych lepiej zamilczeć, albowiem

czasu nie stanie, gdy się o nich zgada.
106
   Wszyscy uczeni byli, to ci powiem,

albo duchowni, wszyscy wielkiej sławy,

i ten sam grzech je przytłoczył ołowiem.
109
   Pryscjanus idzie w tej rzeszy nieprawej

oraz Franciszek d'Accorso. Jeżeli

takich wyrzutków poznać tyś ciekawy,
112
   tego zobaczyć możesz, coś go wzięli

łaską zwierzchnika od nas do Vicenzy,

gdzie na śmiertelnej legł w końcu pościeli.
115
   Jeszcze ci rzec bym mógł niejedno więcej,

ale nie pora, bo oto się roi

nowy dym z piasku dla nowych straceńców.
118
   Z tymi, co idą, być mi nie przystoi;

tobie polecam mój Skarb, bo w nim żywa

pamięć trwa o mnie, to kres prośby mojej.
121
   Tu się odwrócił jak ów co się zrywa

na bieg o sztandar zielony w Weronie,

a tak mknie szybko nie ten co przegrywa,
124
   lecz ten co bieży zwycięsko przez błonie.

<<< >>>