BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Tenże sam język najpierw mię skaleczył,

aż wstyd mi płoni twarz i czoło schyla,

a potem ranę zadaną uleczył.
4
   Tak mi mówiono o włóczni Achilla

i ojca jego, że skoro zraniły,

wnet balsam kładły, co ranę zasila.
7
   ...Dolinie nędzy podaliśmy tyły,

wskróś przerzynając wał co ją opasze,

bez słowa nauk, by drogę skróciły.
10
   Niewiele przed się widzą oczy nasze,

bo światło było ni to dnia, ni nocy,

gdy brzmieniem rogu takim się wystraszę,
13
   że i grzmot przy nim zdałby się bez mocy,

a wzrok mój, co się w cieniu błąkał tępy,

w ślad się za dźwiękiem zwrócił bez pomocy.
16
   Ani tak zagrzmiał, gdy padły zastępy

święte Karola krwawe tocząc boje,

róg Orlandowy przez cierniste kępy.
19
   Spojrzę, i widzieć zda mi się pokroje

wież niebotycznych, co je mgła obleka,

więc rzekłem: - Mistrzu przed czym tutaj stoję?
22
   On ci zaś do mnie: - Przeto, że z daleka

zanadto patrzysz, widzisz niedokładnie

i wyobraźnia twa mylnie orzeka.
25
   Gdy bliżej będziesz, przekonasz się snadnie,

jako zmysł może łudzić niedorzecznie,

kiedy z oddali oko na coś padnie.
28
   Potem za rękę ujął mię serdecznie

i rzekł: - Nim do nich bardziej się zbliżymy,

by ci nie zdało się dziwnym zbytecznie,
31
   wiedz, że to nie są wieże, lecz olbrzymy

i te tkwią w studni, gdzie ją mur okoli:

od pasa w górę jeno ich widzimy.
34
   Jako, gdy mgła się rozprasza powoli

i, co wśród wodnej kryło się kurzawy,

oku stopniowo rozróżniać dozwoli,
37
   tak, przebijając cieniów obszar mgławy,

dym się przybliżał w onych dziwów stronę,

błąd mię opuszczał, a rosły obawy.
40
   Bo jako wznosi się Montereggione

ponad obronnym murów kołowrotem

ku górze baszt swych dźwigając koronę,
43
   tak wyrastali nad studziennym płotem

połową ciała ci, co im wygraża

dziś jeszcze Jowisz, kiedy huczy grzmotem.
46
   Już dostrzegałem... a widok przeraża...

rysy jednego i pierś i ramiona,

co je nadludzkiej siły moc obdarza.
49
   Dobrze natura uczyni, strwożona

własnym swym dziełem, że je przerwie! Czyby

świat był, gdy takie ma syny Bellona?...
52
   A jeśli słonie albo wieloryby

stwarza bez wstydu: kto rzecz głębiej zważa,

słuszność i względność przyzna bez ochyby,
55
   bo gdzie i rozum jeszcze się przydarza

wraz ze złą wolą i z niszczącą siłą,

tam już ochrony nie masz od mocarza!
58
   ...Długie i grube lico jego było,

jak ona szyszka u wrót w Watykanie,

a reszta ciała równą temu bryłą.
61
   Brzeg, co mu bioder czynił opasanie

od lędźwi na dół, powyżej odsłoni

tyle, iż ledwo czoła mu dostanie
64
   trzech rosłych mężów od fryzyjskiej błoni,

bo stąd, gdzie spina człek płaszcz u ramienia,

z trzydzieści widzę szerokości dłoni.
67
   Rafel izabi amech... takie brzmienia

z onej gardzieli wściekłej wybiegały,

co dla niej słodsze nie przystają pienia.
70
   Zaś pan mój rzecze: - Duchu oszalały,

dmij w róg swój wielki, jeśli cię ponury

gniew opanuje lub ogarną szały!
73
   Sięgnij do szyi: tam trafisz na sznury

co go trzymają, iż ci nie zawadza,

duszo zbłąkana, jeno tkwi u góry.
76
   Potem zaś do mnie mówi: - Sam się zdradza:

Nemrod-ci to jest, twórca tej wieżycy,

skąd różnej mowy w świecie dzisiaj władza.
79
   Tu go zostawmy, ani po próżnicy

doń nie gadajmy, bowiem nie pojmuje

nikt jego gwary, ni on słów różnicy.
82
   Dalej więc nasza się wędrówka snuje

ku lewej ręce, i na wystrzał z kuszy

drugi się jeszcze gorszy okazuje.
85
   Kto tak onego zakuł, iż nie ruszy

palcem, nie umiem rzec, a widzę przecie,

że był łańcuchem spowity po uszy,
88
   co jedno ramię przykuł mu na grzbiecie,

drugie na piersi, i tak pięciokrotnie

żelaznym zwojem straszne członki gniecie.
91
   - Tenci wyzwaniem swoim hardym dotnie

z pychą zuchwałą samego Jowisza -

rzekł mój pan - za to dziś cierpi sromotnie.
94
   Efialtes zwie się: on niegdyś wywyższa

górę na górze, kiedy przeciw bogom

ród się tytanów w buncie stowarzysza.
97
   Ja zaś do niego: - Azali nie mogą

ujrzeć me oczy jeszcze Briareja,

co również niebu wojnę wydał srogą?
100
   On zaś: - Stąd blisko zobaczysz Anteja,

któren ma wolny i język i ręce,

on nas przeniesie na dno tego leja.
103
   Ów, co go widzieć chcesz, tkwi w dalszej wnęce

i jest spętany jako ten, a jeszcze

straszniejszy wyraz ma w dzikiej paszczęce.
106
   Ani tak ziemią srogie wstrząsną dreszcze,

choć gruzy sieją wkoło i pożogę,

jako Efialtes barki wstrząsł złowieszcze.
109
   Bardziej niż kiedy śmierci czułem trwogę,

że skonać mógłbym nawet z onej samej,

jeno że kajdan zwoje widzieć mogę.
112
   Zaczem się znowu dalej posuwamy

tam, gdzie Anteusz na łokci z piętnaście,

nie licząc głowy, wznosił się znad jamy.
115
   - O, ty, coś w one zstąpiwszy przepaście

co obdarzyły sławą Scypijona,

kiedy Hannibal swe przerwał napaście,
118
   tysiąc lwów zdobył rodem z pustyń łona,

a gdybyś w boju walnym z braćmi swymi

stanął pospołu (dotąd wiara ona
121
   trwa) zwyciężyliby synowie ziemi!

Usłuchaj prośby, ni czyń o to wstręty,

lecz nas w dół przenieś ramiony mocnymi
124
   tam, gdzie Kocytus stanął mrozem ścięty.

Ów za to w świecie imię twoje wsławi,

to ci powiedzieć mogę dla zachęty,
127
   bowiem żyw jeszcze i (jeśli nie zbawi

łaska przedwcześnie) drugie przed nim życie.

Tak rzecze pan mój. Ten spiesznie wystawi
130
   długie ramiona, spręży należycie

i, dłoń otwarłszy, obejmie w tej chwili

garścią, co był już Herkules w jej chwycie.
133
   Kiedy się uczuł porwanym Wirgili,

rzekł do mnie: - Zbliż się, bym ja ujął ciebie

i tak uczynił, żeśmy jedno byli.
136
   ...Jako, gdy chmury przepłyną na niebie

ponad bolońską wieżą Garisendy,

temu co patrzy zda się, że kolebie
139
   szczyt się ku niemu, tak mnie w one pędy

Anteusz zdał się, i omal nie wolę

iść poprzez ścieżek najgorszych obłędy.
142
   Lecz on łagodnie złożył nas na dole

tam, gdzie z Judaszem Lucyfer w osadzie

tkwi piekieł - ani został w onym kole,
145
   jeno się dźwignął jak maszt na pokładzie.

<<< >>>