BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Byłem już w miejscu, kędy się słyszało,

jako się woda w dół wali z łoskotem,

podobnie, jakby uli sto huczało,
4
   kiedy trzy mary za jednym nawrotem

wybiegną z tłumu, co iść me ustawa

pod okrutnego dżdżu strasznym nalotem,
7
   wołając ku nam: - Stań ty, co się zdawa,

jeżeli z twojej sądzić cię odzieże,

iż nasza ziemia rodzi cię nieprawa.
10
   ...O, biada! Jakież i dawne i świeże

poparzeń ślady widzę na ich ciele,

iż na myśl samą znowu żal mię bierze!...
13
   Przystanął wieszcz mój, gdy tak krzykną śmiele.

- Czekaj - rzekł, ku mnie zwracając się twarzą -

dworności onym trza okazać wiele.
16
   Gdyby nie płaty ognia co tak prażą,

rzekłbym, że tobie to raczej przystoi

biec ku nim, bo tak obyczaje każą.
19
   Gdyśmy stanęli, znów do dawnej swojej

powrócą zwrotki i ku nam przybieżą,

w jeden krąg łącząc się postaci trojej.
22
   Jak zapaśnicy, nim na się uderzą

w zwinnej nagości, z namaszczonym ciałem,

najpierw korzyści przyszłe okiem mierzą,
25
   podobnie lica każdego widziałem,

jak po kolei, z wykręconą szyją,

każden się na mnie oglądał z zapałem.
28
   - Choć one nędzne mroki, co nas kryją,

i wygląd cały, popalony srodze,

pogardę budzi, a nie ufność czyją,
31
   - rozpoczął jeden - niech litości wodze

popuści w sercu twoim nasza sława...

kto jesteś, co żyw kroczysz w piekieł drodze?
34
   Ten, co w ślad jego stopa moja stawa,

a co płatami skóra mu odpada,

wyżej stał może, niźli ci się zdawa:
37
   Babką mu była czcigodna Gualdrada,

Gwidonem Guerra zwał się, i w żywocie

rozum kierował nim i lśniąca szpada.
40
   Drugi, co za mną depce po spiekocie,

to Aldobrandi; gdyby go słuchano

u was, zyskano by na tej robocie.
43
   Ja, co wraz z nimi znoszę kaźń rumianą,

jam Rusticucci Jakub i zaiste

z winy złej żony cierpieć mi tu dano.
46
   Gdyby nie one deszcze płomieniste,

byłbym się rzucił pomiędzy tych w dole

(mistrz by darował chęci oczywiste),
49
   ale przemogła moją dobrą wolę

obawa, że się w onych żarach spalę,

więc chęć uścisku sam w sobie zniewolę.
52
   - Nie wzgardę - rzekłem - jeno gorzkie żale

wzbudziła we mnie wasza kaźń surowa,

iż chyba w sercu nie wygasną wcale,
55
   skoro ów pan mój rzekł mi takie słowa,

iż pomyślałem, że ujrzę przed sobą

takowych, co ich chlubnie pamięć chowa.
58
   Jam z waszej ziemi: dotąd tam ozdobą

sława dzieł waszych, imion waszych płonie,

sam ją głosiłem chętnie każdą dobą...
61
   Od żółci idę, gdzie słodkie jabłonie,

co mi obiecał je przewodnik prawy,

ale wpierw do dna mam te zgłębić tonie.
64
   - Niech jak najdłużej przez ziemskie żuławy

duch wodzi członki twe! - rzekł, gdy przestanę -

Niechaj lśni długo promień twojej sławy!...
67
   Mów, zali dworność, męstwo nieskalane

mają mieszkanie jeszcze za murami

naszego grodu, czy już precz wygnane?
70
   Bowiem Guglielmo Borsiera, co z nami

jest od niedawna, a tam, ot, przechodzi,

dosyć nas zgnębił swoimi słowami.
73
   - Taka się pycha i zachłanność rodzi

w tobie, Florencjo, z nowo wzbogaconym

gminem, iż gorzko płakać ci przychodzi!...
76
   Tak zawołałem z licem podniesionym,

a ci trzej, co mą odpowiedź słyszeli,

popatrzą na się okiem zachmurzonym.
79
   Potem odrzekną wszyscy wraz: - Jeżeli

zawsze tak łatwo ci przynieść nowinę,

szczęsnyś, że głos twój innym wieść udzieli.
82
   Przeto, gdy smętną opuścisz gościnę

i wrócisz, kędy gwiazdy jasne świecą,

aby rzec: Byłem tam, gdzie mroki sine,
85
   zechciej powiedzieć o nas ludziom nieco.

Tutaj krąg przerwą i wybiegną z koła,

a stopy ich jak uskrzydlone lecą.
88
   Ani się amen powiedzieć nie zdoła

w czasie, gdy śladu po nich nie zostało,

mistrz mię zaś w dalszą drogę znów powoła.
91
   Ja szedłem za nim, lecz uszliśmy mało,

kiedy huk wody rozległ się tak blisko,

że się słów własnych prawie nie słyszało.
94
   Jak ona rzeka co ma swe łożysko

od Monte Vesco dalej ku wschodowi,

gdzie stok Apenin lewy zbiega nisko,
97
   i co się najpierw Acquacheta zowie,

nim się na niższe tory znów przewali

i pod Forli tej nazwy nikt nie powie,
100
   w San Benedetto potem jasnej fali

z hukiem się stacza błyszcząca kaskada,

gdzie wielu trza, by z onej korzystali,
103
   tak tutaj z brzegu wysokiego spada

ciemnych wód masa, co jej nic nie wspiera,

i w krótkim czasie słuchowi cios zada.
106
   Dokoła bioder moich sznur się zwiera,

com myślał, że się na onym ułowi

o barwnej sierści zdradliwa pantera.
109
   Jako mi każe, posłuszny mistrzowi,

sznur odpasałem, pętlę na nim skręcę,

i jemu podam, gdy tak postanowi.
112
   On zaś ku prawej się obrócił ręce

i bacząc, czy gdzie nie zawadzi lina,

na dół ją cisnął ku przepastnej wnęce.
115
   Myślałem sobie: jakowaś nowina

będzie z tej sprawy, skoro pan mój zbożny

na nowy sobie sposób coś poczyna.
118
   ...Ach, jakże człowiek winien być ostrożny

z tymi, co sądzą nie ot, na rzut oka,

lecz w głębię duszy sięga wzrok przemożny!...
121
   Rzekł do mnie: - Wkrótce przybędzie z wysoka

to, na co czekam, i co ci się roi,

to wnet zobaczysz, bo już krótka zwłoka.
124
   ...Człek nie powinien dawać mowy swojej

tej prawdzie, która ma kłamstwa pozory,

bo choć bez winy, wstyd się dlań okroi.
127
   Lecz tu zamilczeć nie lza, więc jam skory,

o, czytelniku, przysiąc ci na słowa

tej tu komedii (gdyś łaskaw w te pory),
130
   żem ujrzał, jako gęstych mgieł osnowa

wyłania postać, która górą płynie,

a sercom prawym zda się dziwnie nowa.
133
   I jako nurek idąc ku głębinie,

tu się lub ówdzie skał podwodnych chwyta

i nogi skurczy, a zaś pierś rozwinie,
136
   tak ona postać w powietrzu rozwita.

<<< >>>