BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Dzień już uchodził i powietrze śniade

wszystkim stworzeniom co żyją na ziemi

niosło spoczynek. Ja jeden nie kładę
4
   znużonej głowy, lecz myśli trwożnemi

do walki z drogą dalszą się sposobię

i z sercem własnym, gdzie się litość pleni.
7
   O, Muzo, teraz zwracam się ku tobie,

i ciebie wzywam, geniuszu wysoki,

wy mię natchnieniem wesprzyjcie w tej dobie.
10
   Ty zaś, pamięci, niemylnymi kroki,

odtwórz wędrówkę w zaświatowej dali,

dowiedź szlachetnie miary swej głębokiej.
13
   Mówić zacząłem: - Wieszczu, rozważ, zali

nie mam za wątłych sił, gdy się wyrusza

na one drogi, któreśmy obrali.
16
   Tyś sam opiewał, jak rodzic Sylwiusza

jeszcze w śmiertelny będąc kształt odziany,

tam bywał, gdzie iść zwykła jeno dusza.
19
   Lecz Ten, co złemu jest wróg, Pan nad pany,

swą uprzejmością przeto go zaszczyca,

iż został przezeń na twórcę obrany
22
   grodu, gdzie dzisiaj Piotrowa stolica,

tą zaś wędrówką po zmarłych krainie

swój umysł wiedzą potrzebną zasycą.
25
   Potem znów ono wybrane naczynie

w górne zostało nieba uniesione,

by źródło wiary zdobyć, co zeń płynie.
28
   Ale ja? Przecz-że iść mi w tamtą stronę?

Jamci nie Paweł ni Eneasz zasię,

anim nie godzien wstąpić w sfery one.
31
   Gdy w drogę pójdę, obym po niewczasie

szałem nie nazwał myśli co tak nęci.

Tyś mądry, powiedz, jako tobie zda się?
34
   I jak ów, co się do tego zniechęci

co chęcią było wprzód, i który zmienia

myśl tę, co pierwej się po głowie kręci,
37
   tak i ja byłem śród tej pustki cienia,

kiedy namysłu wciąż rozwaga nowa

wygnała żywe z początku zachcenia.
40
   - Jeżeli dobrze pojąłem twe słowa -

cień ów szlachetny rzecze - w tobie taka

serce obawa małoduszna psowa,
43
   co sprawia, iż myśl dla czczego majaka

od zaszczytnego celu się odwróci,

do spłoszonego podobna rumaka.
46
   By więc rozproszyć trwogę co cię smuci,

powiem, czyjemu posłuszny natchnieniu

na drogę wszedłem, co twój błąd ukróci.
49
   Wpośród tych byłem, którzy w zawieszeniu

trwają wieczystym, gdy mię zawołała

pani, co taki blask miała w spojrzeniu
52
   i tak przecudną urodą jaśniała,

iż sam jej proszę, niech żąda posłuchu,

bym czynił wszystko co by rozkazała.
55
   - O, ty szlachetny mantuański duchu -

ozwie się głosem, co tak słodko płynie,

iż dotąd jego muzykę mam w uchu -
58
   o, ty, którego sława dotąd słynie

i nie masz końca tych uwielbień głosów,

bowiem trwać będzie wieki, a nie zginie!
61
   Ten, co jest miłym moim, a nie losów,

tak się w bezludne zbłąkał uroczyska,

iż, by go zbawić, łaski trza niebiosów.
64
   Lękam się, że już zguba jego bliska

i że za późno przychodzę, gdy o tem

słuch do rajskiego doszedł mię siedliska.
67
   Idź go więc pociesz mowy twojej złotem,

niechaj go krzepią przyjaźni słodycze

i tak czyń, bym ci wdzięczna była potem.
70
   Ja, coć to mówię, jestem Beatrycze,

Miłość sprawiła, iżem tu zesłana,

stamtąd przybywam, gdzie powrócić życzę,
73
   a kiedy znowu będę u stóp Pana,

przed Nim cię nieraz wysławię z ochotą.

Za czym umilkła, mnie zaś mowa dana.
76
   O, pani jasna - rzekłem - która cnotą

tych wyżyn sięgasz, gdzie człowiek jedynie

szczęściem tchnie czystym między gwiazd pozłotą,
79
   co jeno każesz, z rozkoszą uczynię,

ale powiedzieć racz, zali z wysoka

tu się nie lękasz zjawić w tej nizinie? -
82
   Odrzecze na to mi promiennooka:

Wiedzieć byś pragnął, czemu mię nie trwoży

zejście tu na dół od rajskiego stoka?
85
   Krótko odpowiem. Dziś już z łaski bożej

takowa jestem, iż mnie się nie ima

nędza doczesna, co drugich zuboży.
88
   Ani ten płomień, co świat w grzechu trzyma,

już się nie dotknie mojej szaty białej,

ni cielesnymi nie patrzę oczyma.
91
   Wiem, iż tam jeno się obawy zdały,

kędy zło drugich ściąga do otchłani,

inne się rzeczy nieszkodliwe stały.
94
   W niebie szlachetna przemieszkuje Pani,

co się lituje nad oną przeszkodą,

która wędrowca w ciemnym lesie mani.
97
   Onać za Woli Przenajświętszej zgodą,

gdy zechce, prawo sfer najwyższych skruszy,

bowiem jest panią nad niebios gospodą.
100
   Ta-ci Łucyję o przejasnej duszy

wezwie do siebie: - Twojego czciciela -

rzecze - od srogiej wyratuj katuszy. -
103
   Tamta zaś, pełna świętego wesela

w tę stronę niebios, gdzie ja jestem, śpieszy,

i gdzie biblijna niewiasta, Rachela.
106
   - O, Beatrycze, którą niebo cieszy,

przecz nie ratujesz tego, co cię kocha

i co dla ciebie z gminnej uszedł rzeszy?
109
   Zali nie słyszysz, jak żałośnie szlocha?

Zali nie widzisz, jak go śmierć zagania

w martwe odmęty, gdzie tchu ani trocha? -
112
   Nikt się na świecie, pełnym pożądania

korzyści własnej i lęku przed szkodą,

nie zerwie jako ja na te wołania.
115
   Aż tutaj z raju kroki mię zawiodą,

bo w ciebie ufam i w twą zacną mowę,

co tobie chlubą, drugim jest osłodą.
118
   Tak zakończywszy słów swoich osnowę,

odwraca oczy lśniące łez kryształem;

ja zaś, promienie ujrzawszy takowe,
121
   tutaj z pośpiechem kwapię się niemałym,

i widząc jako struchlały uciekasz,

przed tą cię srogą bestią zratowałem.
124
   Więc cóż jest? Czemu, czemu jeszcze zwlekasz?

Czemu się w sercu nędzna kryje trwoga?

Czemu nie idziesz śmiało, jeno czekasz?
127
   Wszakże wysoko tam u tronu Boga

dbają o ciebie one panie święte,

tutaj zaś przy mnie bezpieczna ci droga.
130
   Jako kwiatuszki nocnym mrozem ścięte

główki podnoszą ku słońcu co wschodzi,

i z wolna płatki rozchylają zgięte,
133
   tak się i moja dusza rozpogodzi

i brzaski wejdą śród zwątpienia nocy,

a wdzięczność słowa te do ust przywodzi:
136
   - O, litościwa, co mi ku pomocy

przyszła! Szlachetnyś ty, co szczęsna dola

tu cię przywiodła, byś mi dodał mocy!
139
   Pójdźmy więc! Jedna w nas obydwu wola.

Tyś panem, mistrzem i tyś przewodnikiem.

Tom rzekł, i ziemskie opuszczając pola,
142
   stromym i wąskim poszliśmy przesmykiem.

<<< >>>