RAJ

PIEŚŃ I

PIEŚŃ II

PIEŚŃ III

PIEŚŃ IV

PIEŚŃ V

PIEŚŃ VI

PIEŚŃ VII

PIEŚŃ VIII

PIEŚŃ IX

PIEŚŃ X

PIEŚŃ XI

PIEŚŃ XII

PIEŚŃ XIII

PIEŚŃ XIV

PIEŚŃ XV

PIEŚŃ XVI

PIEŚŃ XVII

PIEŚŃ XVIII

PIEŚŃ XIX

PIEŚŃ XX

PIEŚŃ XXI

PIEŚŃ XXII

PIEŚŃ XXIII

PIEŚŃ XXIV

PIEŚŃ XXV

PIEŚŃ XXVI

PIEŚŃ XXVII

PIEŚŃ XXVIII

PIEŚŃ XXIX

PIEŚŃ XXX

PIEŚŃ XXXI

PIEŚŃ XXXII

PIEŚŃ XXXIII

               PIEŚŃ IX

Cunizza da Romano opowiada poecie o sobie i o Marchii Trewirskiej, Folquet z Marsylii mówi o swoim życiu i o biblijnej Raab, a następnie wygłasza inwektywę przeciw skąpstwu duchowieństwa

 

1	Tak mię pouczał twój Karol zwycięski,
	Piękna Klemencjo, a potem przed oczy
	Przesunął przyszłe domu swego klęski,
4	Lecz ostrzegł: „Zmilcz je, niech się dola toczy".
	Więc milczę, tyle jednakże odsłonię:
	Za krzywdy wasze słuszna zemsta kroczy.
7	Już też istota mieszkająca w łonie
	Świętego blasku zapadła wesoła
	W słońce dobroci, co dla wszystkich płonie.
10	O wy, stworzenia bezbożne i zgoła
	Omylne, które tym dobrem gardzicie
	I ku próżności podajecie czoła!
13	A oto wtóra z tych dusz w błogim bycie,
	Na okazanie, że jestem jej miły,
	Błyśnieniem ognia przebiła spowicie.
16	Oczy mej pani, które we mnie tkwiły,
	Uśmiechnęły się jak wprzód; po nich zgadłem,
	Że każe ustom, aby przemówiły.
19	„O szczęsny duchu, skoro twą posiadłem
	Łaskę, wynagródź moję chęć i dowiedź,
	Że mych pożądań raczysz być zwierciadłem!"
22	Tak rzekę. A duch ze swych jasnych powić,
	Śród których nucił, jak człek w dobrem żwawy,
	Tę na wezwanie moje dał odpowiedź:
25	„W owym zakącie nierządnej dzierżawy
	Italskiej, która Rialtem jest zawarta,
	A wraz źródłami Brenty i Pijawy,
28	Stanęła góry niewysokiej warta,
	Gdzie to zatliła się głownia, w pożodze
	Rychło na cały kraj ów rozpostarta.
31	Z jednej z nią iskry, masz wiedzieć, pochodzę:
	Cunizza zwałam się; tu w blaskach żywię,
	Bom za tą gwiazdą stąpała w swej drodze.
34	Radośnie patrzę dziś i pobłażliwie
	Na przeszłość moją; iż mię to nie dręczy,
	Żem w niższym niebie, będzie wam w podziwie.
37	Ów cenny klejnot, który na obręczy
	Naszego nieba blisko mnie się złoci,
	Wielką się sławą na padole wieńczy
40	I będzie, zanim wiek się spięciokroci.
	Patrzże: by pamięć swą przekazać wiekom,
	Do jakiej trzeba podnieść się dobroci!
43	Od tak poważnych myśli jest daleko
	Rzesza sieczona katorżnymi chrusty
	Nad Tagliamentu i Adygi rzeką.
46	Rychło znów Padwa otworzy upusty,
	Aby Vicenzę grześć w wodnej mogile,
	Bo jest niekarny lud i twardousty.
49	Tam gdzie z Cagnanem jednoczy się Sile,
	Włada i głową niebiosów domierza
	Ktoś, komu pętlę plotą pod tę chwilę.
52	Feltro powtórnie na złego pasterza
	Zdradę zapłacze; będzie tak mizerna,
	Że nie widziała lichszych Malty wieża.
55	Być by musiała pojemną cysterna,
	Co by zmieściła wszystką krew Ferrary —
	Na uncje mierzyć, praca niepomierna —
58	Którą wytoczy ten grzeszny wikary,
	Gwoli stronnictwu swemu umilony;
	Snadź są w zwyczaju ówdzie takie dary.
61	Wyżej są Źrzadła, wy mówicie: Trony,
	W których sądzący Pan Bóg nam odsłania
	Przyszłość; uwierz więc wróżbie przerzeczonej".
64	Zmilkła i żeby dać mi do poznania,
	Że w innych myślach chce utonąć ninie,
	Wpłynęła w sferę krążącą kochania.
67	A duch radosny, co tak w świecie słynie,
	Nagle mi błysnął w zachwycone oczy;
	Właśnie jak słońce jarzące w rubinie.
70	W niebiosach radość z blaskiem się jednoczy
	Jak tu z uśmiechem; za to tam w Gehennie
	Im duch smutniejszy, tym się bardziej mroczy.
73	„Widzi Bóg — mówię — i tobie promiennie
	Wid swój odsyła, duchu rajem syty;
	Więc znasz pragnienia moje nieodmiennie.
76	Dlaczegoż głos twój, cieszący błękity
	Wraz z pobożnymi ogniami na niebie,
	Co z sześci skrzydeł wkładają habity,
79	Tak jest niełaskaw mej dusznej potrzebie?
	Ja bym nie czekał twojego proszenia,
	Gdybym tak samo umiał wnikać w ciebie".
82	A na to były słowa jasnocienia:
	„Największa z dolin, wody schłaniąjąca
	Po oceanie, co świat opierścienia,
85	Śród wrogich brzegów, przeciw biegu słońca
	Tak się wydłuża, iż u wschodniej ściany
	Południk czyni z widnokręgu końca.
88	Na tym wybrzeżu byłem ja chowany,
	Wpół między Ebru a Makry strumykiem,
	Który Genuę dzieli od Toskany.
91	Prawie pod jednym leżą południkiem
	Buggia i gród mój, co nurt swej przystani
	Widział krwawiący pod Rzymianów szykiem.
94	Folco mię zwali ziomkowie wsłuchani
	W me pieśni; dziś mię sfera trzecia chowa:
	Czym ona dla mnie wprzód, jam dziś jest dla niej.
97	Mniej rozgorzała córa Belusowa,
	Z duchem Sycheja i Kreuzy zwaśniona,
	Niż ja, póki mi nie zsiwiała głowa;
100	Ni Rodopeja, niegdyś uwiedziona
	Od Demofonta, ni Alcyd, gdy Joli
	Obraz kochany zamknął w głębi łona.
103	Tutaj się cieszym, nie że nas nie boli
	Wina, bo ta nam już się nie odzywa,
	Ale że żyjem tak po Bożej Woli.
106	Tutaj nam jawią się najwyższe dziwa
	Stworzone sztuką; poznajem ustroje,
	Przez które wyższy świat na niższy wpływa.
109	Lecz by poczęte tu pragnienia twoje
	Uciszyć pełną wiedzą doskonalej,
	Dalszym cię jeszcze słowem zaspokoję.
112	Chcesz wiedzieć, kto się w tym światełku pali,
	Które tu blisko swój płomień kołysze
	Jak smuga światła w przezroczystej fali?
115	Oto wiedz, że w nim przyucza się w ciszę
	Raab pośród nas, a gwiazda Wenera
	Najwyższe piętno na jej bycie pisze.
118	Do tego nieba, gdzie się cień opiera
	Ziemią rzucany, pierwsza przed innemi
	W chwale Boskiego weszła Bohatera.
121	Bo należało dźwignąć ją z podziemi
	Na jedną z tych sfer, ją, zwycięstwa znamię
	Wywalczonego dłońmi złożonemi.
124	Ona to wsparła Jozuego ramię,
	Kiedy dobywał sławnie Ziemi Świętej,
	Nad którą papież dzisiaj rąk nie łamie.
127	Twój gród, od ducha pysznego poczęty,
	Co pierwszy stanął przeciw Majestatu
	I niekarnością wszczął świata lamenty,
130	Jest rozsadnikiem nieszczęsnego kwiatu,
	Który obłąkał trzodę śród bezdroży,
	Z pasterza wilka czyniąc na złe światu.
133	Więc Ewangelia i wielcy Doktorzy
	W pogardzie; górą za to dekretały,
	Na których pismak swoje glosy mnoży.
136	Nimi się para papież, kardynały;
	Do Nazaretu ich myśl nie popłynie,
	Gdzie archanielskie skrzydła powiewały.
139	Toteż Watykan i inne świątynie
	Rzymu, które się zmieniły w cmentarną
	Sadybę Piotra Świętego drużynie,
142	Rychło się z tego nierządu wygarną".