BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

Poeci obserwują mistyczną procesję, w której postępują: Siedem błyszczących Świeczników, Dwudziestu Czterech Starców z liliami, tryumfalny Wóz ciągniony przez Gryfa w otoczeniu Czterech Zwierząt, Siedmiu Kobiet, z których trzy po prawej, cztery po lewej stronie, oraz Siedmiu Mężczyzn przybranych czerwonymi kwiatami.

1
   Śpiewała ciągle niby rozkochana

Niewiasta, wreszcie skończyła w te słowa:

„Szczęśliwi, których wina jest zmazana".

4
   Jak nimfy, kędy cienista dąbrowa

Splata gałęzie, snują się po gaju,

Ta szuka słońca, ta się przed nim chowa,

7
   Tak przeszła w górę prądu; ja na skraju

Fali, co moje hamowała chęci,

Równym z nią krokiem szedłem wzdłuż ruczaju.

10
   Jeszczem nie zrobił kroków pięćdziesięci,

Kiedy się rzeka w łuk odginać zacznie

I równo swoje oba brzegi skręci.

13
   Za skrętem dalej uszliśmy nieznacznie,

Gdy ona ku mnie swe podała lice;

„Mój bracie — rzekła — patrz i słuchaj bacznie".

16
   A wtem od jednej po drugą granicę

Ogromna jasność zaświeciła w lesie,

Przypominając sobą błyskawicę.

19
   Ale gdy piorun, jak wypadł, tak rwie się,

Tu zaś blask ciągle wzrastał między drzewy,

Myślałem w sobie: „Co też dziw przyniesie?"

22
   I oto słodkie rozebrzmiały śpiewy

W jasnym powietrzu; zatem rozżalony

Przypominałem przeniewierstwo Ewy,

25
   Bo gdzie słuchała ziemia i regiony

Niebios, tam jedna, zaledwie z rąk Pana

Wyszła podwika, nie zniosła zasłony.

28
   Gdyby ścierpiała ją, skromnie poddana,

Dawniej i dłużej byłaby udziałem

Moim ta rozkosz niewypowiedziana.

31
   Gdy tak pośrodku pierwocin stąpałem

Wiecznej uciechy, prężąc zmysłów straże,

I jeszcze większych cudów wyglądałem,

34
   Nagle przed nami zabłysło w pożarze

Wszystko powietrze pod gałęzi majem

I rozróżniłem pieśń w tonów pogwarze.

37
   „O święte Panny, jeśli ja zwyczajem

Dla was niewczasy i chłody, i głody

Cierpiałem, wy mię dziś nagródźcie wzajem.

40
   Niech mi Helikon sączy swoje wody,

Aż się me myśli trudne w rym ubiorą;

Niech mię Uranii wesprą korowody".

43
   Ujrzałem niby Drzew Złotych Siedmioro,

Które sunęły k'nam od świętych włości,

Niedobadane w swym kształcie; aż skoro

46
   Tak blisko owe podeszły jasności,

Że ich zewnętrzna postać nie trwoniła

Żadnej ze swoich widzialnych własności,

49
   Człowieczej duszy rozpoznawcza siła

Drzewa świecami, a pieśń z dźwięków mętu

Nagle wyraźnie „Hosanną" wykryła.

52
   Łuna szła górą od pięknego sprzętu,

A oto światła świec jaskrawiej płoną

Niż księżyc w pełni pośród firmamentu.

55
   Ja wzrok niepewny posyłałem stroną

Do Wergiliusza, ale on odprawi

Moje zdumienie źrenicą zdumioną.

58
   Więc ku widziadłu wzrok podam ciekawiej,

Które się niosło krokiem tak niesporem,

Że panny młode nie stąpają żwawiej.

61
   Widząc, że oczy wodzę za splendorem,

Rzekła: „Przecz wzrok twój w żywym świetle tonie,

A nie dba o to, co mknie jego torem?"

64
   Lud obaczyłem idący przez błonie

Jak za wodzami, ustrojony biało;

Równej białości nie ma w ziemskiej stronie.

67
   Zwierciadło wodne światłem migotało,

U stóp mych leżąc od lewego boku,

I lewą moję stronę odbijało.

70
   Kiedym postąpił na sam brzeg potoku,

Co odgraniczał owe święte szyki,

By lepiej widzieć, zatrzymałem kroku.

73
   Naprzód się niosły ogniste płomyki

I smug za każdym snuł się malowany,

I wyglądały niby proporczyki,

76
   Z których w powietrzu sklepił się świetlany

Łuk barwy, kładąc tak jedną po drugiej,

Jak tęcza słońca lub obręcz Dyjany.

79
   W tył się ciągnęły kolorowe smugi

Dalej, niż wzrok je zgonił po przestrzeni;

Cały ten szyk był dziesięć kroków długi.

82
   Pod baldachimem tęczowych płomieni

Dwudziestu Czterech Starców szło parami,

Wszyscy w liliowe wieńce ustrojeni.

85
   „Błogosławionaś między niewiastami —

Śpiewali wszyscy — błogosławione

Niech będzie cudo twych wdzięków nad nami!"

88
   Tak szli przez kwiaty i ziółka zielone,

Tuż naprzeciwko, nad samym ruczajem,

Czyniąc za sobą wolne i przestrone

91
   Pole. Jak gwiazdy po zachodzie, skrajem

Wody kolejno Zwierząt wzeszło Czworo,

Wszystkie gałązek uwieńczone majem.

94
   Na każdym było po skrzydeł sześcioro,

Wszystko oczastych; w tysiąc oczu zbrojny

Argus taką miał postać wielozorą.

97
   Czasu nie staje ten ich wygląd strojny

Opisać w pełni; w rzecz ważniejszą godzę,

Więc tutaj w słowa nie mogę być hojny.

100
   Ezechijela widzeniem nagrodzę

W jego wspaniałej księdze opisanem:

Jako z północy w wichrze i pożodze

103
   Widział niesione ognistym rydwanem.

Z nim zgodny skrzydeł kształt i ornamenty,

Lecz liczbę zgodną mam ze świętym Janem.

106
   Pośrodku, między Czterema Zwierzęty,

Wóz tryumfalny dwukólny pomykał,

Do szyi Gryfa misternie przypięty.

109
   Gryf po trzy smugi skrzydłami przenikał,

Sam zaś pod nimi brał miejsce środkowe:

Do nieba sięgał, ale barw nie tykał.

112
   Cudny twór złotą miał szyję i głowę,

A reszta ciała była barwy mlecznej,

Z którą się zlały barwy purpurowe.

115
   Na takim wozie ni Scypion waleczny,

Ni August zacny wjeżdżał do stolicy;

Równego nie miał Faeton słoneczny,

118
   Co z zodiakowej wyrwał się granicy,

Aż zaklęciami ziemi ubłagany

Jowisz go spalił w sądu tajemnicy.

121
   Po prawej stronie wiodły skoczne tany

Trzy Młódki; jednej barwa purpurowa,

W której nie było od ognia odmiany;

124
   Drugiej tancerki cielesna osnowa

Jakby szmaragdu urobiona wzorem;

Trzeciej tak biała jak śnieżna ponowa.

127
   Raz biała wiodła rej, to znów kolorem

Szkarłatnym znaczna; w takt jej Tanecznice

Pląsały krokiem to wolnym, to sporem.

130
   Z lewej tańczyły Cztery przy muzyce

Pieśni, w najżywszym gorejąc szkarłacie;

Te trójoczastą miały przodownicę.

133
   Za tym orszakiem, jak go tu czytacie,

Szli Dwaj Starcowie różnego ubioru,

Lecz równi sobie w ruchów majestacie.

136
   Jeden się uczniem wydawał ze zboru

Hipokratesa, co był od natury

Zesłany dla jej najmilszego tworu.

139
   Odmiennej trosce świadczył starzec wtóry,

Dzierżąc miecz ostry, blaskami pogromny:

Sam jego widok sprawiał mi tortury.

142
   Za nimi Czterech szło postawy skromnej;

Na końcu Starzec pochylony laty,

Śpiący, wpatrzony w jakiś wid ogromny.

145
   Wszyscy siedmioro mieli równe szaty

Z pierwszą gromadką, a skronie ubrali

Nie jako tamci, w lilijowe kwiaty,

148
   Lecz w kwiecie barwą róży i korali;

Kto by poglądał z nieco dalszej mety,

Rzekłby, że ogniem ich czoło się pali.

151
   Gdy rydwan wreszcie przybył na brzeg Lety,

Grom usłyszałem i wraz piękne mary,

Jakby komendą zatrzymane czety,

154
   Z przodowniczymi stanęły sztandary.

<<< >>>