BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   Kiedy idziemy jeden w ślad drugiego,

Coraz to do mnie rzecze Mistrz łaskawy:

„Baczność, gdy usta moje cię ostrzegą".

4
   Słońce raziło mię w obojczyk prawy,

A na zachodzie całym już lazury

Szły w białość, z wolna gubiąc odcień bławy.

7
   Ogień brał barwę ciemniejszej purpury

Od mego cienia; wędrowcy pożarni

Jęli poglądać na ten cud natury

10
   I być zaczęło między nimi gwarniej:

„Snadź jego ciało — tak mówić poczęli —

Nie jest pozorne" — i z ogniowej parni

13
   Niektórzy prosto ku mnie się pomknęli,

Zawsze stąpając uważnie i dbale,

Ażeby nie wyjść z płomiennej kąpieli.

16
   „O ty, co z tyłu kroczysz opieszale,

Może z szacunku dla tych, co cię wiodą,

Mnie, co się w ogniu i pragnieniu palę,

19
   Odpowiedz; wszystkim będzie nam osłodą:

Bardziej się wieścią radujem w tym świecie

Niż Etiopczyk lub Ind chłodną wodą.

22
   Skąd mogłeś murem stanąć wprzek płanecie?

To-ć go cielesną przysłaniasz okrywą,

Jakbyś w śmiertelne jeszcze nie wpadł siecie!"

25
   W te słowa ozwał się duch; ja co żywo

Chciałem mu odkryć siebie i swe miano,

Kiedy wtem inne zjawiło się dziwo.

28
   Bo skróś płomieni buchających ścianą

Śpieszył lud jakiś naprzeciw tej trzódki,

Com jej źrenicą śledził zawahaną.

31
   I poskoczyły z serdecznej pobudki

Objęcia siebie wzajemnym uściskiem,

I rade były uciesze, choć krótkiej.

34
   Jak między jednym a drugim mrowiskiem

Mrówka, spotkawszy mrówkę — pyszczkiem tyka,

Niby pytając: „Skąd idziesz? Czy z zyskiem?",

37
   Tak one; potem każda się umyka

I śpieszy w drogę skwapliwa i skora,

I na odchodnym każda w głos wykrzyka.

40
   Jedne wołają: „Sodoma, Gomorra!",

Drugie śpiewają, jak w bezecnej sprawie

Chuć Pazyfay płodziła potwora.

43
   A jako kluczem podwójnym żurawie,

To kraje zimne lubiąc, to upalne,

Lecą ku mroźnej lub ciepłej dzierżawie,

46
   Tak te dwie rzesze: przez płomienie skalne

Jedna się zbliża, druga precz ucieka,

Ciągle zawodząc swe pienie pożalne.

49
   Z pośrodka ognia, który ich przypieka,

Podeszli owi, poprzód dziwem zdjęci,

I stali z gestem tłumu, który czeka.

52
   Więc ja, com dwakroć był świadkiem ich chęci,

Zacząłem: „O wy, którzy już wnet gośćmi

Wiecznego miru będziecie przyjęci,

55
   Nie pozostało między świata włośćmi

Mężem pomarłe lub dzieckiem w kolebce

Ciało me; jest tu z krwią swoją i kośćmi.

58
   W górę ja dążę, porzucając ślepce;

Łaskawa dla mnie Pani mieszka w szczycie;

Dla niej śmiertelną stopą kraj ten depcę.

61
   Oby chęć wasza znalazła w dosycie

Najwyższą Łaskę na tych niebios dworze,

Które najszczersze tworzą rozpowicie.

64
   Powiedzcie, niechaj w moje księgi włożę,

Kto wy jesteście i kto jest ta rzesza,

Co się cofnęła od nas w ognia morze?"

67
   Jak się góralczyk zdumiewa i miesza,

Kiedy, rzuciwszy skaliska i hale,

W mieście swe oczy po pałacach wiesza,

70
   Tak osłupiały w pożarnym upale,

Lecz się ocknęły zaraz jasne mary,

Bo w mądrym podziw trwa niedługo wcale.

73
   „Szczęsny ty, który ostatecznej kary

Zwiedzasz krainę — duch do mnie powieda —

Ładunek wiedzy bierzesz na galary.

76
   Zgrzeszyła owa wędrowna czereda,

Czym zgrzeszył Cezar po zwycięstwie doma,

Gdy go poddanym zwano Nikomeda,

79
   Przeto odchodząc wołała: »Sodoma!«

Sama się karci takowymi słowy,

A skruchę iści, gdy się w ogniu sroma.

82
   To-ć powiem jeszcze: grzech nasz był dwupłciowy;

Skłóciliśmy się z natury zakonem,

Idąc za chucią jako zwierz surowy,

85
   Więc wstyd budzimy w sobie pieśni dzwonem,

W której śpiewamy nazwisko tej wstrętnej,

Co się zbestwiła w drewnie ubestwionem.

88
   Wiesz już, jakimi znaczeniśmy piętny;

Trudno by wszystkie ponazywać dusze:

Ni czas pozwoli, ni jam ich pamiętny.

91
   Lecz sam się tobie przecież odkryć muszę:

Jam jest, masz wiedzieć, Gwido Guinizelli;

Tum wszedł, bo życia kres pędziłem w skrusze".

94
   Jak w Likurgowym nieszczęściu bieżeli

Synowie matkę uściskać wbrew straży,

Tak jam się porwał biec przeciw zgorzeli,

97
   Gdy mi się nazwał i przybliżył twarzy

Mój rodzic, rodzic najlepszych na ziemi,

Słodkich i lubych miłosnych pieśniarzy.

100
   Tak mię zachwytem ujmie i oniemi,

Żem szedł i patrzał w postać lubej mary,

Jeno wstrzymywan żary ogniowemi.

103
   A kiedy wzrok mój napasłem bez miary,

To mu oddałem służbę mą i chęci

W słowach zaklęcia, co zmusza do wiary.

106
   On na to: „Tak się chowa w mej pamięci

Cudowność łaski, którą idziesz silny,

Że mi jej woda Letejska nie zmęci.

109
   Lecz mamli ufać przysiędze niemylnej,

Nie taj mi, proszę: z jakiej to przyczyny

Wzrokiem i mową mnie jesteś przychylny?"

112
   Na to ja: „Póki śród włoskiej dziedziny

Pieśń będzie żyła, twój wiersz miodopłynny

Cennymi czynić będzie pergaminy".

115
   „O bracie — odrzekł —jest tutaj kto inny —

I wskazał palcem — bardziej godzien cześci,

Bieglejszy kowacz swej mowy rodzinnej,

118
   W pieśniach miłosnych, w rycerskiej powieści

Przewyższył wszystkich; głupim zwać należy

Tego, kto wyżej Limuzyńca mieści.

121
   Taki rozgłosem, nie wartością mierzy

Sztukę i nim go biegły sąd przekona,

Swemu błędowi nazbyt długo wierzy.

124
   Ojcowie nasi wielbili Gwittona.

Aż sława jego, rozgłośna przed światem,

Została gwoli większych uszczuplona.

127
   Jeśliś na górę tę wstąpił bogatem

W szczytny przywilej, a będziesz w klasztorze,

Gdzie jest sam Chrystus zakonu opatem,

130
   Zmów z Ojczenaszu tyle w Imię Boże,

Ile brak jeszcze ku wiecznej pogodzie

Duszy, która być kuszona nie może".

133
   Potem usunął się, bywszy na przodzie,

By puścić innych, i wraz śród ogniska

Zapadł i zginął niby ryba w wodzie.

136
   Jam jeszcze podszedł i stanąwszy z bliska

Nieznajomego, rzekłem mu, że zrobię

W sercu mym miejsce dla jego nazwiska.

139
   A duch rozpoczął grzecznie w tym sposobie:

„Taką ponętę w prośbie twojej baczę,

Że się nie mogę ni chcę taić tobie.

142
   Ja jestem Arnold, co śpiewam i płaczę,

Przypominając swój miniony szał,

Rad szczęścia dniowi, że go wnet obaczę.

145
   Teraz przez Boga, co ci władzę dał

Wejścia w te światy i na szczyt prowadzi,

Proszę, byś w porę o mnie pomnieć chciał".

148
   Tu przepadł w ogniu, którym winy gładzi.

<<< >>>