BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

Dante zasypia znużony wędrówką i we śnie zostaje przeniesiony przez św. Łucje do bramy czyśćcowej. Po uzyskaniu pozwolenia od anioła-strażnika poeci wchodzą do czyśćca.

1
   Już nałożnica dawnego Tytona

Białym się rąbkiem ze wschodu wyłoni,

Z objęć lubego kochanka spłoszona,

4
   I klejnotami zabłyśnie na skroni,

W kształt złożonymi onej zimnosokiej,

Co się ogonem od ujęcia broni;

7
   Więc noc z naszego miejsca już dwa kroki

Naprzód zrobiła i, gotując nowy,

Skrzydłem zniżonym wionęła przez mroki,

10
   Gdy ja, spuścizny dziedzic Adamowej,

Nagle zmorzony snem, kędyśmy w pięci

Siedzieli, na ruń nachyliłem głowy.

13
   W godzinie kiedy, bolesnej pamięci

Pełna, jaskółka blisko u przedświtu

Pierwszym kwileniem powietrze zasmęci;

16
   Gdy myśl, władniejsza pani swego bytu

I swobodniejszych wiadoma polotów,

Zdolna jest jakby wieszczego zachwytu,

19
   U lazurowych zwieszony namiotów

Ukazał mi się orzeł złotopióry,

Cały rozpięty, do runięcia gotów.

22
   A śniłem, żem stał na wierzchołku góry,

Skąd był porwany od króla lataczy

Ganimed między olimpijskie chóry.

25
   Dumałem: orzeł w tym miejscu co znaczy?

Może on tu jest na swym żerowisku,

Może skądinąd łupu brać nie raczy?

28
   Kręgi po kręgach zataczał, aż w błysku

Gromu spadł ma mnie ptak przerażający,

Uniósł i w górnym zawisnął ognisku.

31
   Tam nas oboje owiał żar gorący:

Mniemany płomień tak się w ciało wżerał,

Żem się obudzić musiał mimochcący.

34
   Nie inaczej się Achilles wydzierał

Snowi i wznosząc zdumiałe powieki,

Po nieznajomej krainie spozierał,

37
   Gdy wyjętego z Chirona opieki

Matka zaniosła pod Skiryjskie straży,

Skąd go dwa sławne wywabiły Greki —

40
   Jakom ja zadrżał, kiedy sen mi z twarzy

Pierzchnął; stanąłem tak bladością siny

Jak człowiek, co go przestrach mrozem zwarzy.

43
   Przy moim boku Mistrz został jedyny;

Oczy ku toni obrócone były;

Słońce zrobiło w górę dwie godziny.

46
   „Nie miej ty lęku — rzecze Pan mój miły —

Oto kres bliski naszego pochodu,

Zatem nie ścieśniaj, lecz rozprężaj siły.

49
   U czyśćcowego stanęliśmy wzwodu;

Patrz na przedmurze stok okrążające,

Środkiem spękane jakby dla przechodu.

52
   W chwili gdy jutrznia wywróżyła słońce,

A duch spał w ciało spowity człowiecze

Na umajonej pięknym kwieciem łące,

55
   Przyszła niewiasta ku mnie i tak rzecze:

»Jam Łucja; daj, niech śpiącego zabiorę

I łatwość drogi jemu ubezpieczę«.

58
   Śród zacnych cieniów Sordel pod tę porę

Bawił, gdy wschodnia zabielała strona;

Łucja szła naprzód, a ja za nią w górę.

61
   Tu cię złożyła, a mnie zaświecona

Ócz jej pochodnia ku tej wiodła bramie;

Potem odeszli razem — sen i ona".

64
   Jak człowiek, co się z domysłami łamie,

Lecz po wahaniu pewność bierze w duszę,

Skoro rzecz zyska rzetelności znamię,

67
   Tak jam się zmienił; więc Wódz, mię w otusze

Widząc, do góry posunął po wale;

Ja tedy za nim ku wyżynom ruszę.

70
   Widzisz, słuchaczu, jak wznoszę pomale

Gmach mej powieści, więc nie miej we wstręcie,

Że tutaj wyższym kunsztem go utrwalę.

73
   Jużeśmy doszli i tam w tym momencie

Stali, gdziem ściany jakoby rozwarte

Widział przez owo pionowe pęknięcie.

76
   Brama to była; a do niej przyparte

Kamienne stopnie barw jawiły troje:

Na nich milczącą obaczyłem wartę.

79
   Kiedy w nią baczniej me źrenice wpoję,

Poznam Anioła; na najwyższym głazie

Siedział tak jasny, że rwał oczy moje.

82
   Dłonią miecz goły trzymał, a w żelazie

Taka się jasna paliła poświata,

Żem nie mógł okiem zdzierżyć go na razie.

85
   „Z daleka stojąc, mówcie! — woła czata. —

Co wy za jedni? Kto dróg waszych strzeże?

Baczcież, aby was nie potkała strata".

88
   „Niebieska Pani świadoma w tej mierze —

Rzekł Mistrz — przed chwilą ukazała wzwody,

Mówiąc: »Wstępujcie w górę, oto dźwierze«".

91
   „Niechże was wiedzie do celu bez szkody —

Przemówił znowu uprzejmy odźwierny —

Wstępujcie zatem na te nasze schody".

94
   Pierwszy był biały, gładkości misternej,

Przeczysty marmur; jak szkło jednolity,

Powierzchnią obraz mój odbijał wierny.

97
   Schód drugi z ciemnogranatowej płyty,

Powierzchni szorstkiej, słońcem przepalonej,

Wzdłuż i wszerz gęsto szczerbami poryty.

100
   Trzeci zaś stopień, na sam szczyt zwalony,

Barwą porfirów zdał się rozpłonięty,

Jak krew, co tryśnie prosto z ran, czerwony.

103
   Na nim swe stopy oparł Anioł święty,

Sam zaś na progu wrót zasiadł na straży;

Próg był tak lśniący jako diamenty.

106
   Po dobrej woli, w powyż trzech poroży

Wszedłem z mym Panem. On rzekł: „Kornym czołem

Uderz i poproś, niechaj ci otworzy".

109
   Przeto nabożnie padłem przed Aniołem:

„Łaski! Otwórz mi!" — wołając nieśmiele

I w pierś się bijąc. Miecza ostrzem gołem

112
   Odźwierny siedm „P" wyrył mi na czele.

„Bacz — mówił — niech się każda plama spłucze,

Podczas gdy będzie hartował się w dziele".

115
   Popiół lub gleba, gdy ją skwar potłucze,

Równały barwie szat świętej Istoty;

Spod szaty Anioł wydobył dwa klucze:

118
   Jeden był srebrny, drugi szczerozłoty;

Więc najprzód białym, żółtym zaś po chwili

W zamku pracując, koił me tęsknoty.

121
   „Gdy bodaj jeden z tych kluczów omyli —

Mówił — snadź jakiś błąd zachodzi, za czym

Już się ta furta przejściu nie odchyli.

124
   Jeden cenniejszy; drugiego badaczem

Trzeba być lepszym, by bramę otworzył,

Bo on jest właśnie węzła rozdziergaczem.

127
   Piotr mi je w ręce podał i dołożył:

»Raczej litością grzesz tutaj niż wstręty,

Byle się grzesznik u nóg twoich korzył«".

130
   Tedy pchnął Anioł skrzydła bramy świętej.

„Wchodźcie — rzekł — ale wiedzcie, idąc wyżej:

Kto spojrzy za się, będzie odepchnięty".

133
   Ukuta z twardej i brzęczącej spiży,

Na swoich czopach wykręcona cała,

Obróciła się tarcza świętych dźwierzy.

136
   A nie zgrzytnęła tak ni się wzdragała

Odewrzeć, zbywszy Metella obrony

Na ujmę skarbów swych, Tarpejska Skała.

139
   Słuchem pobiegłem w nowe regijony:

Te Deum brzmiało za bramy okołem

W głosach zmieszanych z muzycznymi tony.

142
   Takie wrażenie w me zmysły przejąłem

Z owej muzyki, jak to na przemiany,

Gdy z organami śpiew się złączy społem,

145
   To śpiew góruje, to znowu organy.

<<< >>>