BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

Forese wskazuje poetom pokutujących na szóstym tarasie; jednym z nich jest Buonagiunta Orbicciani z Lukki. Po zniknięciu Foresego poeci podchodzą do drzewa, z którego dochodzi ich głos wspominający przykłady ukaranego obżarstwa.

1
   Ni mowa krokom, ni krok szkodził mowie,

Więc równo czyniąc stopami i garły,

Szliśmy jak z wiatrem pomyślnym majtkowie.

4
   Widma tak chude, jakby dwakroć zmarły,

Kiedy spostrzegły, że cień ścielę dołem,

Jamami oczu podziw ze mnie żarły.

7
   Zatem ja, ciągnąc dalej, jak zacząłem,

Mówię: „Ten trzeci umyślnie nie śpieszy,

Aby z osobą Mistrza kroczyć społem.

10
   Lecz powiedz: jakim Piccarda się cieszy

Bytem? I jestli kto pamięci godny

Pośród tej, we mnie zapatrzonej, rzeszy?"

13
   „Siostrze mej — odrzekł — dobrej i dorodnej:

Co bardziej, nie wiem, w szczycie olimpijskiem

Już dano wieniec i żywot pogodny.

16
   Wolno każdego zwać tu swym nazwiskiem,

Bo w czczości tak się odmieniły twarze,

Iż ziemskich twarzy są urągowiskiem.

19
   Ot, Buonagiunta z Lukki — i ukaże

Palcem — a tamten idący nieskorzej,

W którym się bardziej ziemskość rysów maże,

22
   W ramionach niegdyś trzymał Kościół Boży,

Z Torso pochodził, a tu zbytki gładzi

W winie warzonych bolseńskich węgorzy".

25
   Tak mię od jednych do drugich prowadzi;

Anim nie widział w nich z tego powodu

Niechęci; ród swój słyszeć byli radzi.

28
   Widziałem: szczęką siekł powietrze z głodu

Ubaldin z Pila; przy nim duch prałata,

Co pastorałem pasł rzesze narodu.

31
   Za nimi markiz, co, bywszy śród świata,

W Forli mógł pijać przy mniejszym pragnieniu,

Choć nigdy nie dość pijał w owe lata.

34
   Jak gdy kto patrzy, ale w zapatrzeniu

Myśl indziej zsyła, tak ja ducha z Lukki

Zważam, chęć ku mnie widząc w zacnym cieniu.

37
   Zamruczał cicho, a między pomruki

Wyszłe z ust, co je Sąd Boski tak warzy,

Jakby się imię wymknęło „Gentuki".

40
   „Maro — powiadam — zgaduję z twej twarzy,

Iż chcesz przemówić; mów, coś mówić rada,

I niech obojgu stąd się dobrze darzy".

43
   „Żyje dzieweczka — odrzekł — nie nakłada

Jeszcze namitki; ta ci gród umili,

O którym taki dzisiaj źle powiada.

46
   Z tą przepowiednią idź; w niedługiej chwili

Zagadkę przyszłość spełniona rozplecie,

Jeśli cię dzisiaj moja mowa myli.

49
   Lecz powiedz: widzę-ż ja w tym naszym świecie

Tego, co stylu znalazł sposób nowy,

Pisząc: Wy, które miłość pojmujecie?"

52
   Więc ja mu na to: „Człek jestem takowy,

Że gdy tchnie miłość, śpiewam i w tej mierze,

Jak mi dyktuje, wypowiadam słowy".

55
   „Bracie mój — westchnął — widzę ja obierzę,

Co Notariusza i mnie, i Gwittona

Ku nowej, słodkiej nie puszcza manierze.

58
   Widzę, piór waszych tęgość wyprężona

Za wnętrznym twórcą prosto leci strzałą;

Nasza tej drogi pewno nie dokona.

61
   Kto się dziś wdzięczyć chce nutą przebrzmiałą,

Wyższości waszej chyba nie dostrzega..."

Zmilkł; że mię poznał, snadź go radowało.

64
   Jak ptaki, które zimują wzdłuż brzega

Nilu, ze stada czasem klucz narządzą

I cała rzesza lotem szybkim zbiega,

67
   Tak owe duchy, co po dróżce błądzą,

Odwróciły się i pobiegły rącej,

Lekkie chudością i pośpiechu żądzą.

70
   A jak przystaje człek szybko idący

I czeka, naprzód puściwszy przywódcę,

Póki nie schłódnie mu oddech gorący,

73
   Tak zbiec pozwolił naprzód świętej trzódce

Forese, sam zaś stąpał ze mną w parze

I pytał: „Czyliż obaczym się wkrótce?"

76
   „Nie wiem — odrzekłem —jak długo żyć każe

Bóg, lecz choć wcześnie bym umarł, już wcześniej

Tęsknotą z wami duszę mą skojarzę.

79
   Bo w owej, gdzie mi żyć kazano, cieśni

Cnota codziennie chyli się i ginie,

Zapadła w smutek pustoszy i pleśni".

82
   „Idź — odrzekł — zbrodzień winien tej ruinie,

Widzę: w strzemieniu po ziemi wleczony

Gna w przepaść, kędy nie ma łaski winie.

85
   Coraz to szybciej pędzi zwierz szalony,

Aż z wiszącego dech wytrząsa zgoła

I trup odrzuca strasznie poraniony.

88
   Niewiele drogi ubiegą te koła —

Tu spojrzał w niebo — a los ci ukaże

To, czemu mowa moja nie wydoła.

91
   Teraz pozostań sam; czas w tym obszarze

Jest dla nas cenny, a ja zbyt go trwonię,

Kiedy tak z tobą, postępując, gwarzę".

94
   Jako się wyrwie z hufców na wygonie

Rycerz i pędzi cwałem przed innemi,

Ażeby chwałę zdobyć w pierwszym gonie,

97
   Tak ten poskoczył krokami prętszemi,

A na ścieżynie pozostali ze mną

Ci dwaj, tak wielcy niegdyś Mistrze ziemi.

100
   Skoro zaś odbiegł tyle, że daremno

Chciały go spatrzeć oczy wytężone,

Jak myśl za mową wytężona ciemną,

103
   Ujrzałem drugie drzewo, obwieszone

Owocem w liści zielonych osłonce;

Dotąd za kopcem góry miało schronę.

106
   Widma gromadą całą ku jabłonce

Wznosiły dłonie i błagalne oczy,

Jak pacholęta chciwe i łaknące,

109
   Kiedy się z nimi kto przekornie droczy

I by powiększyć oskomy i głodu,

Ponętnym jabłkiem, w górę dzierżąc, toczy.

112
   Odeszły, jak człek, co dozna zawodu,

A my staniemy u dziwnej jabłoni,

Gardzącej jękiem błagalnym narodu.

115
   „Kto idzie, niech się nie zbliża, niech stroni!

Wyżej jest jabłoń, z której jadła Ewa;

To jest latorośl pozostała po niej".

118
   Ten głos zaszumiał śród gałęzi drzewa;

Więc ja, Wergili i Stacjusz we troje

Skręcim, gdzie ściana wysterczała lewa.

121
   „Znane wam — wołał — nieszczęśliwe znoje

Obłokotworów, gdzie lud winem syty

Dwoistą piersią wiódł z Tezejem boje.

124
   Znani Żydowie, z Gedeona świty

Powykluczani i boju niewarci,

Który gotował na Madyjanity".

127
   Kroczymy prawie do ściany przyparci,

Przysłuchując się, jakimi dopusty

Pan Bóg łakome i opiłe karci.

130
   Więcej tysiąca kroków tak po pustej,

Stąpając luzem, uszliśmy drożynie,

Skupieni w sobie, z zamkniętymi usty.

133
   „O czym dumacie wy trzej?" — taki spłynie

Głos ku nam. Zatem drgnę całą istotą,

Podobien płochej, przelękłej zwierzynie.

136
   Podniosłem głowę, chcąc obaczyć, kto to?

Zaprawdę bledszą kruszec w ogniu tygli

Jarzy się barwą purpurowozłotą

139
   Niż on, gdy mówił:, Abyście się dźwigli,

Trzeba wam po tej obrócić się zboczy;

Tędy szli, którzy pokoju dościgli".

142
   Widzenie jego porwało mi oczy,

Więc ku mym Mędrcom nachylałem głowy,

Jak człowiek ślepy, co za słuchem kroczy.

145
   A jako zwiastun jutrzenki, majowy

Wietrzyk nabrzmiały zapachami wionie,

Ssanymi z kwiecia łąki i dąbrowy,

148
   Taki dech — czułem — omuskał mi skronie

Archanielskimi — czułem — zbudzon pióry,

I dał mi poczuć ambrozyjskie wonie.

151
   Głos wtem powiadał: „Błogosławion, który

Tyle ma Łaski Bożej, że mu dusze

Nie mącą chuci ponad mus natury.

154
   Że jeno tyle pożąda, co słusze".

<<< >>>