| 1 |
Jest miejsce w piekle Z³ymi Do³y zwane,  |
| |
Ca³e z kamienia, ale barwy rdzawej, |
| |
Takim¿e wko³o murem opasane. |
| 4 |
Na samym ¶rodku z³o¶liwej dzier¿awy |
| |
Zieje cembrzyna przepastnej gr±¿eli: |
| |
W swym czasie skre¶lê jej kszta³t i ustawy. |
| 7 |
Przestrzeñ od onej studziennej gardzieli |
| |
A¿ do stóp ska³y ma postaæ pier¶cienia, |
| |
A ten na dziesiêæ znów jarów siê dzieli. |
| 10 |
Jako dla murów zamkowych chronienia |
| |
W kr±g biegn± fosy nape³nione wod±, |
| |
Coraz z wiêkszego zajête promienia, |
| 13 |
Podobn± jary te kr±¿y³y mod±. |
| |
A jak na zamek w kr±g od ka¿dej bramy |
| |
Mosty zwodzone powy¿ fosy wiod±, |
| 16 |
Tak od stóp góry sz³y kamienne tamy, |
| |
Przecinaj±ce w poprzek wszystkie jary |
| |
A¿ do ch³on±cej je studziennej jamy. |
| 19 |
Tu, wysadzeni od zwierza-poczwary, |
| |
Stajem; poeta wprzód, ja za nim ruszê; |
| |
W lewo idziemy ponad nowej kary |
| 22 |
Krain±: z prawej odmienne katusze, |
| |
Nowym oprawcom ca³y dó³ podleg³y, |
| |
A pe³en ka¼ni; spojrzê, nagie dusze |
| 25 |
Grzeszników do³em we dwa rzêdy bieg³y: |
| |
Wolniejsze ku nam obraca³y g³owy, |
| |
Prêdsze kierunek bra³y przeciwleg³y. |
| 28 |
W³a¶nie Rzymianie w jubileuszowy |
| |
Rok, dla mnogo¶ci ludu, co siê t³oczy |
| |
Na mo¶cie, sposób przyjêli takowy,  |
| 31 |
¯e jedn± stron± id± ci, co oczy |
| |
Na zamek maj± i ku Bazylice, |
| |
A druga fala ku Wzgórzu siê toczy.  |
| 34 |
Porozstawiani przez czarn± ulicê |
| |
Rogaci biesi, zbrojni w pêki biczy, |
| |
Z ty³u æwiczyli mary pokutnice. |
| 37 |
Aj, jak z pierwszego zaciêcia skowyczy |
| |
Zgraja i nogi zbiera, i nie czeka, |
| |
Rych³o j± kañczug powtórnie oæwiczy! |
| 40 |
Wtem siê me oczy natknê³y z daleka |
| |
Na kszta³t znajomy. „Bogdaj siê nie mylê — |
| |
Zawo³am — zna³em ten duch w ciele cz³eka". |
| 43 |
Aby rozpoznaæ, co zacz, oczy silê; |
| |
Wiêc Wódz przystan±³ ze mn± i s³odkimi |
| |
S³owy pozwoli³ zostaæ nieco w tyle. |
| 46 |
Owy smaganiec snad¼ rozumia³, ¿e mi |
| |
Ujdzie, gdy spu¶ci ³eb; liche wykrêty!...  |
| |
„Hej, ty, co wzrokiem dziury wiercisz w ziemi, |
| 49 |
Je¶li miê cieñ twój nie zwodzi przeklêty — |
| |
Krzykn±³em — Caccianemica poznajê:  |
| |
Za có¿ ty sieczon takimi praszczêty?" |
| 52 |
„Wstyd mi wymówiæ — odpar³ — lecz nie tajê, |
| |
Bowiem miê jasna twa mowa niewoli, |
| |
Co przypomina pods³oneczne kraje. |
| 55 |
Ja jestem owy, com z piêknej Ghizoli  |
| |
Pastwê uczyni³ dla markiza chuci, |
| |
Choæ ró¿nie mówi± o mojej w tym roli. |
| 58 |
Jam nie jedyny boloñczyk, co k³óci |
| |
Te sfery jêkiem; ci, co »sipa« rzek±,  |
| |
Pewnie mieszkaj± mniej gêsto rozsuci |
| 61 |
Pomiêdzy Reno a Saweny rzek±.  |
| |
Je¶li-æ ¶wiadectwo moje ma³o wa¿y, |
| |
Pomy¶l: tak chciwych szuka³by¶ daleko". |
| 64 |
Jeszcze nie skoñczy³, kiedy go opra¿y |
| |
Diabe³ batogiem, krzycz±c: „Hej, rajfurze, |
| |
Precz st±d; nie ma tu dziewek do sprzeda¿y!" |
| 67 |
Stan±³em przy nim, co miê wzi±³ pod stró¿ê, |
| |
I szli¶my a¿ tam, kêdy g³az wystrzeli, |
| |
Tworz±cy prze³êcz po okólnym murze. |
| 70 |
Bez trudu-¶my siê na grzbiet jego wspiêli |
| |
I, w prawo szorstk± zboczywszy sze¿uj±, |
| |
Z tych kó³ wieczystych wreszcie¶my wybrnêli. |
| 73 |
Tam, gdzie siê ska³y do³em rozstêpuj±. |
| |
By pu¶ciæ mary chroni±ce siê bicza, |
| |
Wódz rzek³: „Niech dobrze oczy twe wyczuj± |
| 76 |
Gnanych w tê stronê skazañców oblicza; |
| |
Nie znasz ich jeszcze, bowiem równoleg³a |
| |
Z nami sz³a dot±d fala pokutnicza". |
| 79 |
Na mo¶cie stali¶my, patrz±c, jak bieg³a |
| |
Przeciw nam duchów rozpêdzonych rzeka, |
| |
Wszystka oprawców kañczugom uleg³a. |
| 82 |
A Wódz, co mego pytania nie czeka: |
| |
„Widzisz olbrzyma ¶ród mar, co k'nam sun±? |
| |
Trwa w bólu, ani zadr¿y mu powieka. |
| 85 |
Jak± królewsk± dot±d bije ³un±! |
| |
To Jazon, dzielny w sercu, chytry w mowie,  |
| |
Który z Kolchidy wykrad³ z³ote runo. |
| 88 |
Niegdy¶ w lemneñskim wysiad³szy ostrowie, |
| |
Kraju wystêpnych, ¶mia³ych dziewek, co to |
| |
Doszczêtnie mêskie wybi³y pog³owie, |
| 91 |
Ob³ud± zaklêæ i s³ówek pieszczot± |
| |
Zwiód³ Izyfilê m³odziuchn±, co raczej  |
| |
¦lub z³amaæ woli ni¿ zostaæ sierot±. |
| 94 |
Rzuci³ brzemienn±, sam± i w rozpaczy; |
| |
Za ten czyn cierpi ka¼ñ uwodzicieli; |
| |
Ta¿ mu siê kara za Medejê znaczy. |
| 97 |
T³um równie winnych równ± ka¼ñ z nim dzieli: |
| |
Na takie zatem skazani cierpienia |
| |
Ci, co w g³±b do³u pierwszego zabrnêli". |
| 100 |
W±sk±¶my ¶cie¿k± doszli rozramienia |
| |
I w tym stanêli miejscu na prze³êczy, |
| |
Gdzie siê ³uk wspiera pierwszego sklepienia. |
| 103 |
Lud pos³yszymy, co w parowie ¶lêczy |
| |
Drugiego do³u i wci±¿ gêb± pryska, |
| |
Po ciele d³oñmi siê t³ucze i jêczy. |
| 106 |
¦ciany w±wozu ple¶ñ obieg³a ¶liska; |
| |
Wêch i wzrok mdla³y ra¿one oparem, |
| |
Który siê stêch³y wznosi³ z trzêsawiska. |
| 109 |
Wzrok dna nie zgoni³ przepa¶cistym jarem, |
| |
A¿ gdy siê dosz³o prze³êczy chocho³u, |
| |
Co nad przepa¶ci± przegi±³ siê wiszarem. |
| 112 |
Tam gdy staniemy, w samej g³êbi do³u |
| |
Widzê lud w strasznym p³awiony kanale, |
| |
Jakby wszech kloak brud mie¶ci³ pospo³u. |
| 115 |
Okiem powiodê i ujrzê ³eb w kale |
| |
Tak umazany ciê¿kim i smrodliwym, |
| |
¯e ksi±dz czy laik, nie rozeznaæ wcale. |
| 118 |
„Czemu — zakrzycza³ — wzrokiem uporczywym |
| |
Na mnie pogl±dasz, nie na inne duchy?" |
| |
„Bo pomnê — rzek³em — ¿em ciê widzia³ ¿ywym |
| 121 |
Na ¶wiecie, gdy¶ w³os nosi³ jeszcze suchy; |
| |
Jeste¶ Aleksy Interminej z Luki,  |
| |
Przeto ciekawszy¶ dla mnie ni¿ twe druhy". |
| 124 |
A on w ³eb siê bi³, piê¶ci zj±wszy w t³uki: |
| |
„Pochlebstwa to miê takim bagnem karz±; |
| |
Cierpiê, ¿em nie bra³ jêzyka w munsztuki". |
| 127 |
Wtem Wódz przemówi³: „Wychyl no siê twarz± |
| |
Za krawêd¼ i spójrz w przeokropne kadzie, |
| |
I niechaj oczy w oblicze siê wra¿± |
| 130 |
Niechlujnej dziewki z w³osami w nie³adzie; |
| |
Drze siê paznokciem umazanym w ³ajno, |
| |
K³adzie siê, wstaje i znowu siê k³adzie. |
| 133 |
To Tais nierz±dna; tej, jak ci nietajno,  |
| |
Gdy pyta³ gamrat: »Znajdujê ja w tobie |
| |
Podziêkê?«, rzek³a: »O, i nadzwyczajn±!« |
| 136 |
Lecz dajmy oczom odpocz±æ w tej dobie". |