PIEKŁO

PIEŚŃ I

PIEŚŃ II

PIEŚŃ III

PIEŚŃ IV

PIEŚŃ V

PIEŚŃ VI

PIEŚŃ VII

PIEŚŃ VIII

PIEŚŃ IX

PIEŚŃ X

PIEŚŃ XI

PIEŚŃ XII

PIEŚŃ XIII

PIEŚŃ XIV

PIEŚŃ XV

PIEŚŃ XVI

PIEŚŃ XVII

PIEŚŃ XVIII

PIEŚŃ XIX

PIEŚŃ XX

PIEŚŃ XXI

PIEŚŃ XXII

PIEŚŃ XXIII

PIEŚŃ XXIV

PIEŚŃ XXV

PIEŚŃ XXVI

PIEŚŃ XXVII

PIEŚŃ XXVIII

PIEŚŃ XXIX

PIEŚŃ XXX

PIEŚŃ XXXI

PIEŚŃ XXXII

PIEŚŃ XXXIII

PIEŚŃ XXXIV

               PIEŚŃ XIII

Schodząc niżej, poeci napotykają dusze samobójców zamienione w drzewa, których liście i kora służą za pożywienie harpiom. Wśród nich spotykają Pietra della Vigna. Samobójcy-rozrzutnicy cierpią pędzeni i szarpani przez rozwścieczone wilki.

 

1	Jeszcze nie przebył krwawego potoku,
	Gdyśmy się w leśne dostali gęstwiny,
	Gdzie żadna ścieżka nie świtała oku.
4	Liść nie zielony tam, lecz jakiś siny;
	Gałąź nie gładka, lecz jakaś żylasta;
	Zamiast owoców — zatrute jeżyny.
7	Nie tak się plące i nie tak zarasta
	Między Kornetem a Cecyną puszcza,
	Gdzie zwierz się chowa, wróg sioła i miasta.
10	Tu gniazda wije brzydkich harpii tłuszcza,
	Która, Trojanom obmierziwszy żydła,
	Z czarną ich wróżbą na wędrówkę puszcza.
13	Ludzkie oblicza mają, duże skrzydła,
	Pierzaste brzuchy i szpony jastrzębie;
	Z dziwnych drzew jęczą dziwaczne straszydła.
16	Rzekł Mistrz mój dobry: „Zanim w lasu głębie
	Wejdziesz, masz wiedzieć, że to krąg jest wtóry
	I będziesz w jego zostawał obrębie,
19	Aż na okropne natrafisz piachury;
	Teraz patrz pilnie, pomny, com powiadał,
	Rzeczy obaczysz niezwykłej natury".
22	Po boru echem jęk ogromny biadał,
	Ale kto jęczyć mógł, nie wypatrzyłem,
	Więc stałem, a strach z głosów na mnie padał.
25	Sądziłem, że Mistrz sądził, że sądziłem,
	Jakoby głosy owe szły z gęstwiny
	Od duchów, które sobą wystraszyłem.
28	„Sprobuj — powiada mi — urwać z krzewiny
	Jedną gałązkę; kiedy się odłamie,
	Mniemania twoje obrót wezmą iny".
31	Ja usłuchałem i, ściągnąwszy ramię,
	Gałązkę z dużej ułamałem śliwy.
	„Czemu kaleczysz?" — jęknął pień, a znamię
34	Ciemną czerwienią podbiegło krwi żywej,
	I znowu biadał: „Czemu rwiesz mi trzewa?
	O, jakiż w tobie duch nielitościwy!
37	Byliśmy ludzie, dziś jesteśmy drzewa,
	Ale się z czulszą litością spotyka
	Bodaj gadziny dusza..." Tak się gniewa
40	Widmo i na kształt żywego patyka,
	Gdy płonie z jednej, płacze z drugiej strony,
	A od przeciągu i skwirczy, i syka,
43	Ów szczątek słów i łkań wydawał tony;
	Zatem mi z ręki wypadła chabina
	I stałem, patrząc, jak człek przerażony.
46	„Duszo rozdarta — Mistrz mówić zaczyna —
	Gdyby on mógł był uwierzyć w te dziwy,
	Które ma stara powieść wypomina,
49	Nie byłby ściągnął ręki popędliwej;
	Źle mi radziło cudu podobieństwo,
	Żem go do próby popchnął niegodziwej.
52	Lecz powiedz, ktoś ty, aby, za męczeństwo
	Zadane, blasku przyczynił twej sławie,
	Gdy między ludzkie wróci społeczeństwo".
55	Więc duch: „Tak słodko prosisz i łaskawie,
	Że nie lża milczeć; a niech nie zniechęcę,
	Jeśli was dłużej powieścią zabawię.
58	Jam jest, masz wiedzieć, ten, com trzymał w ręce
	Obadwa klucze od serca Frydryka,
	W którym, bywało, tak pochlebnie kręcę,
61	Że już nade mnie nie zna powiernika.
	Ta moja w służbie przychylność i wiara
	Sen mi odbiera i grób mi odmyka.
64	Bo nierządnica, co od wrót cezara
	Nigdy wszetecznych oczu nie odwróci,
	Dworów zakała i zaguba stara,
67	Wszystkie przeciwko mnie zapala chuci,
	A gniew Augusta od nich tak rozpłonie,
	Że świetność moja w kiry się przerzuci.
70	Więc oburzenia smak poczuwszy w łonie,
	Ja, prawy, krzywdę sobie zadawałem,
	Tusząc, że śmiercią wzgardy się uchronię.
73	Lecz na tę korę, co dziś jest mym ciałem,
	Przysięgam: panu, tak godnemu chluby,
	Nigdy powinnej wiary nie złamałem.
76	Który z was obu na świat wróci luby,
	Pokrzep mą pamięć, co w bezcześć popada
	Z zawiści wrogów żądnych mej zaguby".
79	Wieszcz chwilę czekał, a potem powiada:
	„Nie zwlekaj; pytaj, póki czasu stanie,
	O czym twa dusza jeszcze wiedzieć rada".
82	Na to ja rzekłem: „Sam go pytaj, Panie,
	O to, co mniemasz, że mi wiedzieć płuży,
	Bo mnie już w piersiach dławi litowanie".
85	A on: „Jak tuszę, że druh mój usłuży
	W tym, w czym go kolwiek twoja prośba wzywa,
	O cieniu drzewnej powierzony stróży
88	Tak racz nam wykryć, przez jakie przędziwa
	Duch wasz się wplata w te zaklęte sęki
	I czyli kiedy więzy swe rozrywa?"
91	Więc z pnia się nagle odezwały jęki,
	A szmerem westchnień ta się mowa wlekła:
	„Krótko wyłożę sposób naszej męki:
94	Gdy dusza nasza, sama na się wściekła,
	Pożegna ciało na pobyt jej dane,
	Minos ją zsyła do siódmego piekła.
97	Śród lasu, w miejsce wprzód nie wyszukane
	Pada przygodnie, jak ją wiatr ułowi;
	Padłszy, kiełkuje, niby ziarnko lniane.
100	Wypuszcza pędy, drzewkiem się odnowi;
	Harpie, liść jego szczypiąc, srogie katy,
	Ból jemu czynią, a okna bólowi.
103	Kiedyś po ziemskie nasze wrócim szaty,
	Ale ich na się żaden z nas nie wdzieje:
	Nie lża odzyskać własnowolnej straty.
106	Tu je przywleczem; pośród smętnej knieje
	Nasze cielesne zawisną łupiny,
	Każda na drzewie, gdzie duch jej gnuśnieje".
109	Zamilkł, a podczas gdy jeszcze nowiny
	Jakiej czekamy z ust dziwnego krzaku,
	Chrzęst nas uderzy idący z gęstwiny,
112	Jako myśliwca, gdy stojąc na szlaku,
	Tupot odyńca słyszy i ogary,
	I trzask gałęzi, i hałas orszaku.
115	Wtem z lewej strony wybiegły dwie mary
	Nagie i krwawe skórą obszarpaną:
	Biegnąc, łamały chrusty i konary.
118	„Przyjdź, śmierci!" — wołał przedni; za zdyszaną
	Duszą w te-ż tropy drugi próżno rące
	Wytężał nogi, wołając: „Hej, Lano,
121	Mniej prędko biegłeś po tieppijskiej łące!"
	Wtem tchu mu brakło; niechawszy zdobyczy,
	Przypadnie i z krzem w jeden kłąb się splące.
124	A las za nimi psiarnią zaskowyczy;
	Sfora suk czarnych w okropnym obcesie,
	Jakby na łowach puszczona ze smyczy,
127	Do ukrytego w krzaku ducha rwie się,
	Potem drugiego porwie na paszczękę
	I nędzne szmaty rozwłóczy po lesie.
130	Tedy przewodnik mój wziął mię za rękę.
	I wiódł do krzewu, co daremnie biada
	I krew z ran sączy za niesłuszną mękę:
133	„Jakubie da Sant'Andrea — krzak gada —
	Czemu się moją ratujesz przyczyną?!
	Za grzech twój czemu kara na mnie spada?"
136	Więc przystanąwszy Wódz mój nad krzewiną
	Spytał: „Kto jesteś, co-ć tyloma usty
	Krew i westchnienia jedno z drugim płyną?"
139	„Istoty, którym dziwnymi dopusty
	Rzeź była wstrętna przed oczy stawiona,
	Co pniowi memu pozdzierała chrusty,
142	U stóp smutnego zgarnijcie je trzona:
	Jam dziecię grodu, który na Baptystę
	Zamienił swego dawnego patrona,
145	Za co ów gniewy poprzysiągł wieczyste.
	I gdyby nie to, że zeń most na Arno
	Po dziś dzień szczątki chowa, to ojczyste
148	Mury, co dłonią wznosili ofiarną
	Obywatele z Attyli pogromu,
	Pewnie stawiane byłyby na marno.
151	Wiedz, jam obwiesił się na własnym domu".