BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

Dante i Wergili napotykają nową grupę sodomitów; Jacopo Rusticucci opowiada im o karze, jaka spotkała go wraz z towarzyszami. Na krańcu siódmego kręgu poeci obserwują rzeką piekelną, która z hukiem przelewa się do następnego kręgu.

1
   Doszliśmy miejsca, kędy fala dudni

W niższego kręgu pędząc zakamary,

A huczy jak ul, skoro się zaludni.

4
   Wtem my znienacka ujrzeli trzy mary,

Jak, zostawiwszy w tyle jedną zgraję

Uciekającą pod ostrymi żary,

7
   Biegły, gdzie owe szumiały ruczaje.

„Czekaj, żeś z naszej bezbożnej ojczyzny —

Wołały duchy — po sukni poznaję!"

10
   Aj, jakie rany i oparzelizny

Świeże i dawne po ich członkach broczą!

Strach przypominać przeokropne blizny.

13
   A Wódz spostrzegłszy, że wprost ku nam kroczą,

„Czekaj! — rzekł, stając i zwracając twarzy. —

Tych przyjąć trzeba cześnie i ochoczo.

16
   I gdyby nie ten ogień, którym praży

Przyroda miejsca, winien by człek grzeszny

Pierwszy biec witać takich luminarzy".

19
   Wtem oni lament swój podnieśli wieczny,

A skoro bliżej podeszli, o dziwo,

Spletli się i krąg stworzyli taneczny

22
   Jako więc nadzy i lśniący oliwą

Szermierze krążą, upatrując pory,

Zanim rozpoczną walkę zapalczywą,

25
   Tak się toczyły kołem dziwne stwory,

A twarze ciągle obracane wsteczą

Zda się z nogami wiodły przekomory.

28
   Ozwał się jeden: „Jeśli nieczłowieczo

Twarz odmieniona i brzydota kaźni

Sprawia, iż prośby ucho twe kaleczą,

31
   Dla dawnej sławy spójrz ku nam przyjaźnie

I mów, kto jesteś, co w piekielne czady

Cielesną stopą wkraczasz bez bojaźni?

34
   Patrzaj: ten oto, czyje depcę ślady,

Goły golizną szkaradnej wyliny

Większy, niż mniemasz: wnuk dobrej Gwaldrady.

37
   Gdy zamieszkiwał padolne dziedziny,

Gwidona Guerry przyobłóczył miano,

Mądrością wsławion i chrobrymi czyny.

40
   Tuż za mną depce ziemię tę przegrzaną

Tegghiaio Aldobrandi; ten jest warty,

Aby go w świecie wdzięcznie wspominano.

43
   A ja, wspólnymi płomieniami żarty,

Wiedz, Rusticucci jestem, przez złą żonę

Wpędzon w grzech i tu posłan między czarty".

46
   Gdybym miał wówczas od żaru osłonę,

Między nich skoczyć byłbym się odważył,

A Mistrz mój, widząc, jaką chęcią płonę,

49
   Nie byłby wzbraniał; lecz piasek tak prażył,

Że chociaż drżałem do nich w tej minucie,

Strach we mnie czułość i tęsknotę zwarzył.

52
   „Nie wzgardę — rzekłem — lecz ból i współczucie

Budzi to kształtów ludzkich wykrzywienie,

W pamięć zaryty znak strasznej pokucie,

55
   Od pierwszej chwili, gdy Mistrza skinienie

I słowa poznać niezwłocznie mi dały,

Że w was dostojne zbliżają się cienie.

58
   Wasz rodak jestem; dzieła pełne chwały,

Imiona wasze, które w sercu liczę

Do najzacniejszych, zawsze mię wzruszały.

61
   Po żółci mam pić owocu słodycze;

Nimi, Wódz mówi, mój trud się nagrodzi;

Lecz przejść mi trzeba przez centralne dzicze".

64
   „Niechaj że długo członkom twym przewodzi

Dusza — odrzekło widmo — a jasnota

Sławy po śmierci niechaj nie zachodzi.

67
   Lecz powiedz, proszę: czy dzielność i cnota

W stolicy naszej zawsze jeszcze żywa?

I nie wygnano jej dotąd za wrota?

70
   Bowiem Borsiere, który tu przebywa

Od dni niewielu i miejsc tych jest bliski,

Powieścią o niej serce nam rozrywa".

73
   „Florencjo, nowy lud i nagłe zyski

Zbytek i pychę zrodziły takową,

Że czuć zaczynasz gorzko ich uciski!" —

76
   Tak zakrzyknąłem, wznosząc twarz surową;

A oni, widząc tę o miasto pieczę,

Spojrzeli na się, przytakując głową.

79
   „Jeśli-ć i nadal tak łacno, człowiecze,

Dozwolą prawdy obnosić orędzie,

Szczęsny, że możesz mówić, co cię piecze.

82
   Więc gdy za ciemnic tych wyjdziesz krawędzie

I wrócisz pięknych gwiazd oglądać jawę,

Gdy rzec: »Tam byłem«, pociechą ci będzie,

85
   Przed ludźmi czasem wspomnij naszą sławę".

Wtem nagle pierzchli, wyrwawszy się z koła:

Furknęły nogi, jak na skrzydłach żwawe.

88
   Wprzód niźli „amen" człek wymówić zdoła,

Owe się duchy z widnokręgu zwiały,

A Mistrz już naprzód idzie i mnie woła.

91
   Ruszyłem za nim: kęs my uszli mały,

A szumy fali tak już były blisko,

Że prawie mowę naszą zagłuszały.

94
   Jak rzeka, własne co żłobi łożysko

Po apenińskich gór lewej połaci

Od Monteveso na wschód i nazwisko

97
   Ma Cichej Wody, zanim ubogaci

Doliny, niższym rzucając się torem,

Już zaś od Forli swoje miano traci

100
   I huczy w wąwóz lecąc nad klasztorem,

Co w Benedykcie świętym ma patrona,

A zmieścić może tysiąc mnichów dworem —

103
   Tak od granitów piersi odrzucona

Owa kaskada purpurowa brzmiała:

Myślałem, że mi słuch od huku skona!

106
   Sznur, com go nosił związany wpół ciała,

Gotowy użyć w nieszczęsną godzinę

Na pstrą Panterę, co mi zagrażała,

109
   Teraz na rozkaz Wodza z biódr odwinę

I, zmiąwszy w garści, podaję go karnie

Do rąk, jak w kłębek zwiniętą gadzinę.

112
   A on się nieco na prawo odgarnie

I zaciśnięty kłębek puszcza z dłoni

Daleko brzegu w przeotchłanną parnię.

115
   „Jakieś tu nowe cudo się wyłoni" —

Myślałem, patrząc na ten znak dziwaczny,

Który on, zda się, okiem w pędzie goni.

118
   O, jakże człowiek winien być opatrzny

Przed tymi, którzy nie tylko naocznie

Sądzą, lecz w serca zmysł kierują baczny!

121
   „To, na co czekam, zjawi się niezwłocznie —

Rzekł — co się tobie w mglistych kształtach marzy,

Na jawie oczom twoim uwidocznię".

124
   Prawdzie, co kłamstwu jest podobna z twarzy,

Niech człek niechętnie ust świadectwo niesie,

Bo mimowolny wstyd mu z niej się zdarzy.

127
   Lecz tutaj zmilczeć nie mogę i klnę się,

Słuchaczu, na tę Komedię, o której

Niech sława głosi w najpóźniej szym czasie,

130
   Że przez mgieł gęstwę i skłębione chmury

W górę się parła jakaś rzecz straszliwa,

Przerażającej i dziwnej postury,

133
   Właśnie jak nurek, co z toni wypływa,

Bywszy po kotew głazem hamowaną

Lub morskim zielem i w takt się podrywa,

136
   Pierś wyprężając, a kurcząc kolano.

<<< >>>