BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   - Osanna, sanctus Deus sabaoth

superillustrans claritate tua

felices ignes horum malachoth.

4
   Tak kiedy głosu dźwięki dalej snuła

na swoją nutę istota świetlana,

co ją podwójna jasność w blaski skuła,

7
   razem z innymi uwielbiła Pana

wzlotem tanecznym, i w niebios manowiec

w tym roju iskier leciała porwana.

10
   Jam czuł zwątpienie i szeptałem: Powiedz,

powiedz to pani swej. Niech z ust jej pada

w twe serce balsam wonny jak jałowieo.

13
   Ale cześć ona, która mną owłada,

jeśli usłyszę bodaj B lub Bice,

skłania mi głowę, co jak w śnie opada.

16
   Tego nie zniosła długo Beatrycze

i wnet rozpocznie, darząc mię uśmiechem

takim, iż w mękach czułbyś zeń słodycze:

19
   - Wiem nieomylnie, iż pragniesz z pośpiechem

usłyszeć, jako była sprawiedliwie

pomszczona zemsta słuszna, acz nie z grzechem.

22
   Jać to rozwiążę zaraz niewątpliwie,

a ty zaś słuchaj, bowiem moje słowa

wyrok ci wielki ukażą prawdziwie:

25
   Nie chcąc się poddać woli, co dlań chowa

wędzidlo, człek ów co nie był zrodzony

siebie i ród swój potępieniem psowa.

28
   Stąd rodzaj ludzki w błędzie pogrążony

chorzał, niemocą złożon, wieków siła,

aż Słowo boże zejść chciało w te strony,

31
   aby naturę, co się oddaliła

od Stworzyciela, złączyć z Swą Osobą

czynem miłości, co sama starczyła.

34
   Teraz bacz, co się wykłada przed tobą:

owa natura, z Twórcą swym złączona,

choć dobra, szczera przed grzechu żałobą,

37
   lecz sama przez się była wypędzona

z raju dlatego, że się oderwała

i z drogi prawej i z wieczności łona.

40
   Męka więc krzyża, której się poddała,

jeśli naturę uważamy sobie,

słusznie się bardzo onej należała.

43
   Lecz gdy obróci się myśl ku Osobie,

która cierpiała w tej naturze skryta,

nikt krzywdy w gorszym nie widział sposobie.

46
   Stąd jednej rzeczy wartość rozmaita:

i Bóg i Żydzi ucieszą się zgonem,

drży odeń ziemia, a niebo powita.

49
   Nie zda-ć się teraz niewytłumaczonym,

gdy słyszysz, jako zemsta sprawiedliwa

słusznie pomszczona była czynem onym,

52
   lecz widzę, jak twój umysł się wyrywa

z onej trudności, co go węzłem mota,

i rada przerwać go twa chęć żarliwa.

55
   Mówisz: „tu widzę, w czym rzeczy istota,

lecz nie rozumiem, czemu taką drogą

Bogu odkupić nas przyszła ochota?..."

58
   Tej tajemnicy, bracie mój, nie mogą

przebić niczyje oczy, jeśli dusza

jest niedojrzała w miłości u kogo.

61
   Zaprawdę jednak, skoro się porusza

tę sprawę często, a rozumie mało,

powiem, co drogę tę obrać przymusza.

64
   Łaskawość boża (od której odstało

wszystko co ziemskie) płonąc w sobie, mnoży

blaski, gdzie wieczne piękno zajaśniało.

67
   To, co wprost od Niej istność swoją tworzy,

nie ma już końca, bowiem się nie zmywa

Jej piętno, gdy raz pieczęć Swą położy.

70
   To, co wprost od Niej na kształt deszczu spływa,

wolne jest całkiem, bowiem nie podlega

woli żadnego dalszego tworzywa.

73
   Tym Jej zaś milsze, im więcej dostrzega

w nim podobieństwa z Sobą, bowiem żary

święte najżywiej w takim się spostrzega.

76
   Wszystkich tych rzeczy najbogatsze dary

dostał ród ludzki; gdy czego nie stanie,

szlachetność duszy nie dosięga miary.

79
   Grzech tylko wolność jej zabrać jest w stanie,

do Najwyższego Dobra niepodobną

czyniąc, gdy łaski zdjął promieniowanie.

82
   I w dawną godność już nie będzie zdobną,

gdy nie zapełni pustki, co powstała

przez zdrożną rozkosz, pokutą sposobną.

85
   Wasza natura, co zgrzeszyła cała

w swoim nasieniu, dostojeństwo one

razem z ogrodem rajskim postradała.

88
   Ni je odzyskać może... wyostrzone

zwróć jeno myśli... żadną drogą, gdy nie

przejdzie przez jedną z dwóch, co otworzone:

91
   Albo Bóg przez Swą uprzejmość jedynie

wybaczy wszystko, albo człek sam z siebie

zadość uczyni za swe błędy... Ninie

94
   wytężaj oko poprzez otchłań w niebie

najwyższej wiedzy, ile ci starczyło

mocy, by słowa me wniknęły w ciebie...

97
   Nie mógł ci człowiek własną swoją siłą

zadość uczynić, bowiem tak głęboko

posłuszeństwo go potem nie zniżyło,

100
   jak wprzód zuchwalstwem chciał się wznieść wysoko,

toc jest przyczyna, dla której nie zdoła

nikt zadość czynić z tą ziemska powłoką.

103
   Przeto Bóg jeno sam człeka powoła,

aby mu pełnię przywrócić żywota

przez jedną z dróg tych, lub obie pospoła.

106
   Ze zaś tym większa do dzieła ochota

samego twórcy, im się w nim okaże

więcej skarb serca cenny na kształt złota,

109
   więc Dobroć, w świata rozlana obszarze,

radość znalazła w tym, by wam pomocy

przez wszystkie drogi Swe użyczyć w darze.

112
   Od dnia pierwszego do ostatniej nocy

na żadnej z dróg tych nie było, ni będzie,

działania równej piękności i mocy.

115
   Bóg się hojniejszy okazał w tym względzie

dając sam Siebie, aby człeka zbawił,

niż gdy na tronie przebaczenia siędzie.

118
   Żaden by inny sposób nie był sprawił

takiej odpłaty, gdyby się Syn Boży

nie był poniżył, gdy się w ciele zjawił.

121
   Teraz twej chęci jeszcze się przysporzy

wiadorność nowa, którąć tak wywiodę,

abyś tu widział jak i ja, nie gorzej.

124
   Mówisz: wszak widzę ogień, widzę wodę,

ziemię, powietrze i co z nich złożone,

że byt im krótki dany przez przyrodę,

127
   a wszak te rzeczy były też stworzone?...

Zaś, jeśli słów mych sens nie ma być sprzeczny,

winny by zostać zepsuciem nietknione.

130
   Anieli, bracie, i ów kraj serdeczny,

kędyś się znalazł, od razu powstali

tak jak są dzisiaj w swej postaci wiecznej.

133
   Lecz te żywioły, cośmy wymieniali,

i wszystkie rzeczy, które z nich się tworzą,

ze stworzonego byt swój czerpią dalej.

136
   Ręką materia ich stworzona bożą,

stworzona siłą, co moc twórczą daje

tym gwiazdom, które się wkoło nich mnożą

139
   Dusza zwierzęca i roślin dostaje

siłę żywotną z jasnego promienia

tych boskich świateł, gdzie ruch nie ustaje,

142
   lecz wasze życie wyszło prosto z tchnienia

Wiecznej Rozkoszy, co je tak zachwyca,

iż dar ciągłego składa w nim pragnienia.

145
   Stąd zaś wywiedziesz już prosto, jak świeca,

ciał zmartwychwstanie, gdy rozważysz lepiej,

jako z postaci pierwszego rodzica

148
   i matki, ludzkie się ciało ulepi.

<<< >>>