BOSKA KOMEDIA - Dante Alighieri

1
   To słońce, które najpierw mi do łona

rzuciło zasiew miłości, odsłania

przede mną prawdy cudowne znamiona.

4
   Ja zaś przez prawe i szczere wyznania

chcąc się do reszty oczyścić, podnoszę

już śmielej czoło, co się na pół skłania.

7
   Lecz oto nowych widoków rozkosze

oczy me ciągną, stając się przyczyną,

że me skupione myśli znów rozproszę.

10
   Tak jak od szyby, co w niej blaski giną,

lub od wód jasnych przeźroczystej toni,

co lekkie nad dnem niegłębokim płyną,

13
   zarys lic naszych widny jak na dłoni,

jednak niewiele się bardziej odznacza,

niżeli perła na śnieżystej skroni,

16
   taki mię wieniec twarzy tu otacza,

aż błąd przeciwny niż onego, co się

rozkochał w zdroju, myśl mą przeinacza.

19
   Ledwom je ujrzał i sądząc, że to się

jeno odbija, obróciłem oczy,

szukając wzrokiem, gdym nie mógł po głosie.

22
   Ale nie widzę nic, więc się zatoczy

spojrzenie w stronę przewodniczki miłej,

co jej wzrok uśmiech rozjaśnił uroczy.

25
   - Nie dziw się, iż mię twe rozweseliły

zdumione oczy - rzekła mi - albowiem

myśli twe prawdy jeszcze nie chwyciły,

28
   jeno, jak zwykle, krążą nad pustkowiem.

Prawdziweci są te istoty, co je

oglądasz (czemu takie, zaraz powiem),

31
   mów tedy z nimi, a niech serce twoje

wierzy, iż tu są, bo nie dochowały

ślubów, i w blasku tkwią jak muszek roje.

34
   Ja zaś do onej, której mi się zdały

lica przychylne, przemówię duszyczki,

jak ten, kim zbytnie chęci owładały:

37
   - 0, duszo dobrze zrodzona, promyczki

świętej miłości chłonąca powoli

w serce już próżne od ziemskiej nawyczki!

40
   Słodko mi będzie, jeśli zadowoli

twoja mię dobroć mówiąc mi twe imię

i ród, gdyć prawo to święte pozwoli.

43
   Ta zaś z uśmiechem: - Chętnie powiem, gdy mię

pytasz, albowiem nikt nam tu nie wzbrania

godziwych pragnień, co je niebo przyjmie.

46
   W tym, jak we wszystkim, pełne miłowania

Najwyższe Dobro wedle Siebie życzy

całą mieć dwornię i tak ją nakłania.

49
   Na świecie habit siostrzyczki dziewiczej

nosiłam; tu mię upiększyła wzgarda

rzeczy doczesnych i świata słodyczy,

52
   lecz patrz, a poznasz, iżem jest Piccarda;

jak inne duchy te błogosławione

tu mam przebywać, gdzie blask święty żar da.

55
   Pragnienia nasze jeno ożywione

Ducha Świętego miłością, jedyną

rozkosz znajdują, gdy w Nim rozpłynione.

58
   W onej zaś sferze, co ci się niziną

zdaje, dlatego być nam przeznaczono,

żeśmy się ślubów przed śmierci godziną

61
   zrzekły. Ja do niej: - Lica wasze płoną

blaskiem niebiańskim, co was przeistoczy

tak, iż ziemskiego nic w was nie ma pono.

64
   Przeto cię moje nie poznały oczy,

ale słów twoich oddźwięk, ciebie żywej

obraz przede mną postawił uroczy.

67
   Lecz powiedz: każdy z was, co tu szczęśliwy,

zali nie pragnie w inną pójść dziedzinę,

by widzieć druhów, albo większe dziwy?

70
   Z lekka uśmiechnie się na to, nowinę

taką mi mówiąc szczęsna, jak w pożarze

pierwszych miłowań dziewczątko niewinne:

73
   - Bracie mój, święta miłość pragnąć każe

tego jedynie, co już duch obaczył,

i nic ponad to, co tu mamy w darze.

76
   Gdyby się wyżej lot pragnień zahaczył,

to chęci nasze byłyby w niezgodzie

z wolą Onego, co nas tu naznaczył.

79
   Nie ujrzysz bowiem w onych kół pogodzie

nikogo, co by w szczęściu niepojętym

kochania nie czuł się jak ryba w wodzie.

82
   Przeciwnie: w onym bytowaniu świętym

jednoczyć nam się trzeba z wolą bożą,

iż nasza własna ginie w niej ze szczętem.

85
   Jakie się przed kim niebiosa otworzą,

takimi cieszy się, jak w szczęściu Swojem

Król nasz, co w nas się chęci Jego mnożą.

88
   Jego zaś wola dla nas jest pokojem,

onym jest morzem, co ku niemu płynie

to, co Sam stworzył boskich natchnień strojem.

91
   Pojąłem wówczas, jak w każdej dziedzinie

niebios raj mieści się i jako Łaska

różne zna drogi, nie jedną jedynie.

94
   Lecz, jak to bywa kiedy smak ugłaska

jedno, zaś drugie znów nęcą łakocie,

lub jak chce dziecko bajki do obrazka,

97
   tak i ja wyraz dałem swej ochocie,

by wiedzieć, jaka była ta osnowa,

coć na niej szpulka ustała w robocie.

100
   - Życie bez skazy, cnota nadwiekowa

rzecze - podniosły do najwyższej chluby

niewiastę, co dziś świat jej zakon chowa.

103
   Bo aż do chwili zgonu Ten, co śluby

każde przyjmuje miłością natchnione,

we śnie i jawie przy niej był jej Luby.

106
   By iść w jej ślady, przywdziać jej zasłonę,

chociaż młodziuchna, uciekłam od świata

i zaprzysięgłam żyć, gdzie czyste one.

109
   Ledwo się błogich wrót zawarła krata,

ludzie niedobrzy, co się wdarli siłą,

porwą mię, srożsi niźli ręce kata.

112
   ...Bóg widzi, jakie potem życie było!...

Ona zaś druga, co tutaj na prawo

przy moim boku lśni jasnością miłą,

115
   to, co ja, z równą rzec może podstawą:

mniszeczką była i jej też zerwano

z czoła zawicie święte ręką krwawą.

118
   Lecz, gdy na świat ją wiodło smętne wiano

wbrew woli własnej i wbrew tolerancji,

w sercu chowała czystość nieskalaną,

121
   duch ci to bowiem jest wielkiej Konstancji,

co w cezarowym łożu zaś powija

onego władcę, który dobrze znan ci.

124
   Tak przemówiła i Ave Maria

śpiewać poczęła, a śpiewając znikła,

jak na głębinie ciężar z oczu mija.

127
   Wzrok mój biegł za nią, lecz się wnet uwikła

w sieciach jasności, aż go znów zachwyca

widok mej pani, ale nieprzywykła

130
   w takich blask ogni spoglądać źrenica

nie mogła w pierwszej chwili znieść tej łuny

co nią jaśniały Beatryczy lica

133
   i stałem milcząc, jak bez głosu struny...

<<< >>>